Những ngày gần đây, giá đôla Mỹ (USD) trên thị trường tự do đã vượt ngưỡng 16.500 đồng/USD, thậm chí có thời điểm lên tới trên 17.000 đồng/USD. Tuy nhiên, trả lời phỏng vấn Thời báo Ngân hàng, ông Trương Văn Phước-Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) khẳng định không có bất cứ cơ sở kinh tế nào cho cơn sốt giá của đồng USD. Ngược lại, NHNN đang lo rằng đồng Việt Nam có thể lên giá so với USD. Tuấn Anh (thực hiện)
PV: Những ngày qua, giá USD trên thị trường tự do lên cơn sốt. Theo ông nguyên nhân của “cơn sốt” này là gì?
Ông Trương Văn Phước: Đó là mối "quan hệ tam giác" giữa vàng, USD và đồng Việt Nam . Thời gian gần đây giá vàng tăng quá mạnh (từ đầu năm đến nay tăng trên 30%) nên đồng Việt Nam so với vàng xem như cũng bị mất giá đáng kể. Trong bối cảnh đó, người ta suy đoán rằng vàng đã tăng giá quá nhiều so với đồng Việt Nam thì USD cũng sẽ tiếp tục tăng giá so với đồng Việt Nam theo một tỷ lệ thích đáng với sự tăng giá của vàng. Đó là một trong những lý do tạo nên những tác động tâm lý.
PV: Ông cho rằng cơn sốt giá USD trong mấy ngày gần đây là do tác động tâm lý?
Ông Trương Văn Phước: Hoàn toàn do tác động tâm lý và mang tính cục bộ, nhất thời. Tôi cho rằng "cơn sốt" này chỉ kéo dài một vài hôm. Khi người dân tiếp nhận những thông tin đầy đủ hơn từ các cơ quan có thẩm quyền thì họ sẽ dự báo, suy đoán hợp lý hơn và hiện tượng sốt giá USD sẽ chấm dứt.
PV: Phải chăng cung ngoại tệ tạm thời không đáp ứng đủ cầu ngoại tệ?
Ông Trương Văn Phước: Hoàn toàn không có chuyện đó. Thậm chí NHNN đang lo rằng đồng Việt Nam sẽ lên giá so với USDõ vì cung ngoại tệ lớn hơn rất nhiều so với cầu ngoại tệ. Từ đầu năm đến nay các ngân hàng thương mại (NHTM) đã bán cho NHNN một lượng ngoại tệ rất lớn. Điều đó có nghĩa là các NHTM không chỉ đủ khả năng đáp ứng mọi nhu cầu mua ngoại tệ của khách hàng để thanh toán hàng hoá, dịch vụ nhập khẩu mà còn dư một phần để bán cho NHNN.
Đến nay, NHNN không nhận được bất cứ một thông tin nào nói rằng có những khoản thanh toán với nước ngoài bị trễ do khách hàng không mua được ngoại tệ từ các tổ chức tín dụng.
Về phương diện cung-cầu ngoại tệ, hiện chúng ta ở một tình trạng cực kỳ tốt. Dự trữ ngoại hối, có thể nói, tăng lên với tốc độ lớn chưa từng thấy.
PV: Thời gian vừa qua những người đi vay vàng đã gánh chịu thiệt hại lớn khi họ phải mua vàng với giá rất cao để trả nợ. Thực tế này khiến một số người cho rằng cần phải mua USD trước khi tỷ giá VND/USD tăng để hạn chế rủi ro. Đó cũng là một tác động tâm lý?
Ông Trương Văn Phước: Việc không nắm bắt kịp thời thông tin và có những suy đoán thiếu cơ sở sẽ khó tránh khỏi thiệt hại. Và chắc chắn một bộ phận người dân trước những tin đồn, trước những hiện tượng xảy ra do giá vàng quốc tế tác động đến giá vàng Việt Nam mà không tỉnh táo thì họ phải chịu thiệt thòi.
Nếu cứ tiếp tục suy nghĩ rằng giá vàng, giá dầu, giá nhiều nguyên liệu trên thế giới tăng như thế, chắc chắn giá USDõ cũng tăng như thế thì đó là một suy diễn thiếu cơ sở. Điều quan trọng hơn là người dân cần có niềm tin vào chính sách.
PV: Chính sách đó là gì vậy, thưa ông?
Ông Trương Văn Phước: Đó là một chính sách tỷ giá hối đoái không bao giờ để xảy ra các cú sốc. NHNN bao giờ cũng đứng đằng sau các NHTM và theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến liên quan đến tình hình cung ứng ngoại tệ cho nền kinh tế nhằm sẵn sàng can thiệp vào thị trường khi cần thiết. Đó chính là nội dung rất cốt yếu của chính sách ổn định tỷ giá hối đoái của NHNN. Ngày 10/5, NHNN chính thức can thiệp vào thị trường ngoại hối với quyết định sẽ bán ngoại tệ cho các NHTM nếu những nơi này không đủ ngoại tệ bán cho doanh nghiệp. Thực chất quyết định này là để giải toả tâm lý. Chiều cùng ngày giá USD ở các thị trường lớn đã thực sự hạ nhiệt, ở Hà Nội dừng ở mức 16.500 đồng/USD.
Người dân, doanh nghiệp cần phải có một niềm tin có cơ sở là chính sách tỷ giá của ta đã thành công trước những diễn biến cực kỳ phức tạp của cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ khu vực năm 1997 thì bây giờ với việc cải thiện đáng kể cán cân thương mại, thu hút ngày càng nhiều vốn đầu tư nước ngoài, không lẽ nào chúng ta lại không bảo đảm được sự ổn định tỷ giá.
PV: Theo ông, chênh lệch giữa giá USD trên thị trường tự do và trên thị trường chính thức ở mức nào thì được coi là hợp lý?
Ông Trương Văn Phước: Mức chênh lệch đó phải đủ đảm bảo chi phí hoạt động của thị trường không chính thức. Trong đó có chi phí về vốn, chi phí về lao động và kể cả chi phí cơ hội. Theo tôi, với tỷ giá bình quân trên thị trường chính thức hiện vào khoảng 16.000 đồng/USD thì có thể được coi là hợp lý.
PV: Có nghĩa là tỷ giá trên thị trường tự do sẽ không thể tiếp tục duy trì ở mức trên 16.500 đồng/USD như hiện nay?
Ông Trương Văn Phước: Nếu tỷ giá trên thị trường tự do ở mức 16.050 -16.100 đồng/USD thì còn có thể chấp nhận được.
PV: Xin cảm ơn ông!