Tình hình kinh tế và tốc độ tăng trưởng GDP khả quan trong 6 tháng đầu năm đã tạo động lực cho nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn trong những tháng tới. Các ngành, các lĩnh vực kinh tế có triển vọng sẽ tiếp tục duy trì được xu hướng tăng trưởng của những tháng đầu năm. Đó là nhận định của TS. Cao Viết Sinh - Thứ trưởng thường trực Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi trả lời phỏng vấn phóng viên Thời báo Ngân hàng. (Tri Nhân thực hiện).
Tình hình kinh tế và tốc độ tăng trưởng GDP khả quan trong 6 tháng đầu năm đã tạo động lực cho nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn trong những tháng tới. Các ngành, các lĩnh vực kinh tế có triển vọng sẽ tiếp tục duy trì được xu hướng tăng trưởng của những tháng đầu năm. Đó là nhận định của TS. Cao Viết Sinh - Thứ trưởng thường trực Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi trả lời phỏng vấn phóng viên Thời báo Ngân hàng. (Tri Nhân thực hiện).
PV: Tăng trưởng GDP của hai quý đầu năm nay đã không đạt được mục tiêu đề ra. Theo Thứ trưởng, liệu có quá khó khăn để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,5% cho cả năm?
Thứ trưởng Cao Viết Sinh: Tình hình kinh tế 6 tháng đầu năm có nhiều diễn biến tích cực, thực hiện có kết quả mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát. Nền kinh tế đã phục hồi khá nhanh. Cụ thể là quý I/2010 tăng trưởng kinh tế mới đạt 5,8%, sang quý II đạt 6,4%, tính chung cả 6 tháng đạt 6,16% (con số này cùng kỳ năm 2009 chỉ đạt 3,87%). Đây là mức tăng trưởng rất ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay, nói lên sự cố gắng của doanh nghiệp, của người dân, từ sản xuất, đầu tư đến tiêu dùng. Kết quả này cũng nói lên sự quyết liệt điều hành của Chính phủ. Tuy tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm chưa đạt mục tiêu đề ra, nhưng không có nghĩa là cả năm sẽ không đạt. Theo dự báo của chúng tôi, kinh tế năm nay tăng trưởng quý sau sẽ cao hơn quý trước (theo thông lệ các năm phục hồi kinh tế), cho nên đạt tốc độ tăng trưởng GDP cả năm 6,5% không khó, nếu các biện pháp đưa ra trong Nghị quyết 03 và Nghị quyết 18 của Chính phủ tiếp tục được thực hiện tốt.
PV: Xem xét những nhân tố đóng góp vào tăng trưởng GDP, có thể thấy rằng phần giá trị gia tăng ngày càng giảm, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp chế biến. Vì sao vậy, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Cao Viết Sinh: Đúng là nhìn từ khía cạnh đóng góp cho tăng trưởng, giá trị gia tăng của một số ngành có giảm sút, hay nói một cách khác, có sự gia tăng khoảng cách giữa tốc độ tăng giá trị sản xuất và tốc độ tăng giá trị gia tăng của ngành, cụ thể ở đây là lĩnh vực công nghiệp chế biến. Tình hình trên là do trong năm nay giá đầu vào của công nghiệp chế biến tăng cao (chỉ số giá sản xuất cao hơn chỉ số giá tiêu dùng), làm cho chi phí trung gian chiếm tỷ trọng lớn hơn các năm trước, trong khi giá đầu ra của công nghiệp chế biến tăng không tương xứng.
PV: Trên thực tế hiệu suất sử dụng vốn thấp thể hiện ở chỉ số ICOR rất cao. Mặc dù đã kéo dài nhiều năm, nhưng vì sao tình trạng này đến nay vẫn chưa được cải thiện?
Thứ trưởng Cao Viết Sinh: Phải nhận thấy rằng, trong thời gian qua, tăng trưởng kinh tế vẫn chủ yếu dựa vào vốn đầu tư. Theo tính toán của các nhà khoa học, yếu tố tăng trưởng dựa vào vốn chiếm 52-53%, yếu tố lao động chiếm 19-20%, còn yếu tố năng suất tổng hợp chiếm 28-29% (trong khi đó yếu tố này ở một số nước trong vùng chiếm tới 35-40%). Điều đó cho thấy, nền kinh tế nước ta chưa dựa nhiều vào năng suất lao động, khoa học công nghệ… Trong điều kiện của một nước đang ở trình độ phát triển thấp, nhu cầu đầu tư lớn, nhất là đầu tư cho lĩnh vực xoá đói giảm nghèo, chúng ta phải chấp nhận hệ số ICOR cao trong một thời gian nhất định của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Quay trở lại tình hình 6 tháng đầu năm nay, kết quả đầu tư xã hội có dấu hiệu khả quan, tổng đầu tư tăng 13,4% so với cùng kỳ, trong đó vốn nhà nước tăng 17,8%, vốn ngoài nhà nước tăng 9%. Đầu tư so với GDP 6 tháng là khá cao, nhưng không nên lấy số liệu đầu tư 6 tháng để tính ICOR, vì hệ số ICOR dùng để tính cho cả giai đoạn 3-5 năm mới có thể so sánh với giai đoạn trước. Trong giai đoạn suy thoái kinh tế toàn cầu, nhiều nước đều có hệ số ICOR cao. Đối với nước ta, tình hình tới đây sẽ khác, khi kinh tế phục hồi, có tốc độ tăng trưởng 7- 8%/năm.
PV: Con số giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI- được coi là khá khả quan trong 6 tháng đầu năm nay) sẽ ảnh hưởng thế nào tới cán cân thanh toán tổng thể?
Thứ trưởng Cao Viết Sinh: Năm 2009, khu vực FDI đóng góp vào nền kinh tế khoảng 18-19% GDP, và thể hiện rõ khu vực này đã có vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế. Việc giải ngân nguồn vốn FDI, cũng như giải ngân vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA), cán cân xuất nhập khẩu… đều có ảnh hưởng đến cán cân thanh toán tổng thể. Việc giải ngân vốn FDI trong 6 tháng đầu năm đạt 5,4 tỷ USD có ý nghĩa rất lớn, giúp giảm áp lực thâm hụt cán cân thanh toán, cũng như tạo thuận lợi hơn cho việc điều hành tỷ giá linh hoạt.
PV: Theo Thứ trưởng, việc đạt chỉ tiêu tăng trưởng GDP 6,5% cho cả năm là không khó. Vậy dự báo, tăng trưởng GDP năm nay sẽ ở mức nào?
Thứ trưởng Cao Viết Sinh: Từ nay đến cuối năm, có thể có những diễn biến chưa lường hết, như cuộc khủng hoảng nợ tại Hy Lạp đang lan ra một số nước châu Âu. Cuộc khủng hoảng này cũng ít nhiều có tác động đến nước ta, làm giảm kim ngạch xuất khẩu; hay đầu tư trực tiếp nước ngoài của EU vào nước ta có thể chậm lại… Tuy nhiên, xu hướng kinh tế chung trong nước là thuận lợi. Nhiều tổ chức quốc tế đều đánh giá Việt Nam có nhiều khả năng tăng trưởng GDP trên 6,5%. Dự kiến 6 tháng cuối năm, tốc độ tăng trưởng GDP vào khoảng 6,9-7,2%. Và nếu đạt được như vậy thì cả năm tốc độ tăng trưởng GDP sẽ đạt trên 6,5%, thậm chí đạt cao hơn - khoảng 6,7%.
Những dự báo này được đưa ra trên căn cứ về dự báo gia tăng đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu. Hiện sức mua và tiêu dùng trong nước đã cải thiện rõ rệt. Tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 6/2010 ước đạt 127,5 nghìn tỷ đồng, tăng 1,1% so với tháng 5/2010. Luỹ kế 2 quý đầu năm 2010, tổng mức bán lẻ ước đạt 747,4 nghìn tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm 2009. Dự kiến cả năm, tiêu dùng trong nước vẫn ở mức cao, trong khi lạm phát có thể ở mức 8%.
Về đầu tư, tổng vốn đầu tư toàn xã hội 6 tháng đầu năm ước đạt 390.100 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm 2009. Vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước đã giải ngân trong 6 tháng đầu năm ước đạt 8.500 tỷ đồng, đạt 32,2% kế hoạch năm. Tổng vốn ODA đã ký kết tính đến giữa tháng 6/2010 vào khoảng 1,5 tỷ USD. ODA cho vay lại đã giải ngân trong 6 tháng vào khoảng 2.300 tỷ đồng bằng 23% kế hoạch. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (cả cấp mới và tăng thêm) trong 6 tháng đạt khoảng 8,43 tỷ USD. Dự báo cả năm, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tiếp tục tăng, có khả năng đạt 42-43% GDP.
Cùng với sự phục hồi của nền kinh tế, tình hình xuất khẩu được cải thiện rõ rệt. Tổng kim ngạch xuất khẩu cả 6 tháng ước đạt 32,1 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2009. Dự kiến cả năm xuất khẩu sẽ tăng khoảng 12% (gấp đôi dự kiến đầu năm), nếu tình hình thế giới có những cải thiện tốt hơn, xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng tới 13% so với năm 2009.
PV: Xin cảm ơn Thứ trưởng!