Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về phòng, chống rửa tiền, nâng cao năng lực giám sát và chủ động nhận diện, kiểm soát rủi ro trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành Thông tư số 57/2026/TT-NHNN quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026.
Thông tư quy định cụ thể trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các đối tượng báo cáo thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của NHNN theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
Một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư là quy định kết hợp giữa giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro, phù hợp với đặc điểm, mức độ rủi ro của từng nhóm đối tượng, nguồn lực và thực tiễn công tác giám sát. Đồng thời, hoạt động giám sát được kết hợp giữa giám sát từ xa với thanh tra, kiểm tra tại chỗ; tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa đơn vị thực hiện giám sát và các đơn vị có chức năng thanh tra, kiểm tra trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm về nội dung phòng, chống rửa tiền.
Theo thông tư, trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền gồm ba bước. Một là, thu thập, tổng hợp, xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu. Hai là, thực hiện các nội dung giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro. Ba là, lập báo cáo giám sát và đề xuất các biện pháp áp dụng trong giám sát.
Đối với giám sát tuân thủ, đơn vị thực hiện giám sát tập trung xem xét, đánh giá việc chấp hành chế độ thông tin, báo cáo; việc ban hành, thực hiện quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền và việc tuân thủ các chỉ đạo, yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đối với giám sát trên cơ sở rủi ro, việc đánh giá được thực hiện trên các phương diện gồm: rủi ro cấu trúc liên quan đến quy mô hoạt động, mô hình tổ chức; rủi ro cố hữu liên quan đến khách hàng, sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng, cách thức phân phối sản phẩm, dịch vụ và khu vực địa lý; cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro liên quan đến quản trị, điều hành trong công tác phòng, chống rửa tiền. Trên cơ sở đó, đơn vị thực hiện giám sát thực hiện giám sát trên cơ sở rủi ro theo nội dung đánh giá, đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền theo phương pháp, công cụ do Thống đốc NHNN quyết định.
Đáng chú ý, Thông tư cũng quy định việc ban hành khuyến nghị, cảnh báo đối với đối tượng giám sát khi phát hiện rủi ro, tồn tại, hạn chế; đồng thời yêu cầu đối tượng giám sát kịp thời báo cáo, giải trình và xây dựng kế hoạch khắc phục. Trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các khuyến nghị, cảnh báo, đơn vị thực hiện giám sát kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, Thông tư quy định trách nhiệm của các đơn vị thuộc NHNN và đối tượng giám sát trong việc cung cấp, trao đổi thông tin, phối hợp thực hiện giám sát và khắc phục các tồn tại, hạn chế được phát hiện.
Việc ban hành Thông tư góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng; tăng cường khả năng nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị thuộc NHNN và trách nhiệm tuân thủ của các đối tượng báo cáo. Qua đó, góp phần bảo đảm an toàn, lành mạnh hệ thống các tổ chức tín dụng, tăng cường tính minh bạch và ổn định của hệ thống tài chính – ngân hàng.
Mỹ An