Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Bắc Giang thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) do Văn phòng Chính phủ chuyển đến sau Kỳ họp thứ 11, Quốc hội Khóa XIII.
Kiến nghị của cử tri: “Để phát triển kết cấu hạ tầng xã hội phục vụ người lao động tại các Khu Công nghiệp, Khu kinh tế, ngoài các ưu đãi như Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ, đề nghị nhà nước cần có sự ưu đãi hơn nữa về lãi suất tín dụng cho doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này nhằm tạo sự hấp dẫn hơn nữa để thu hút đầu tư”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Trong thời gian qua, NHNN cùng với các tổ chức tín dụng (TCTD) đã tập trung thực hiện quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời hỗ trợ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Về lãi suất tín dụng, theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 và Thông tư số 12/2010/TT-NHNN ngày 14/4/2010 của Thống đốc NHNN, TCTD thực hiện cho vay theo lãi suất thỏa thuận đối với khách hàng trên cơ sở cung - cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng.
Mặc dù vậy, trên thực tế, để góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và hỗ trợ thị trường theo chủ trương của Chính phủ, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hiệu quả, đảm bảo giảm mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và lạm phát, như điều chỉnh giảm với liều lượng và vào thời điểm hợp lý các mức lãi suất chính sách, trần lãi suất huy động, tạo điều kiện cho các TCTD giảm lãi suất cho vay; đồng thời, điều chỉnh giảm trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên nhằm tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Từ năm 2015 đến nay, NHNN điều hành ổn định các mức lãi suất điều hành và giữa nguyên trần lãi suất huy động bằng VND, trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên nhằm phát tín hiệu ổn định lãi suất thị trường; điều tiết thanh khoản hợp lý, chỉ đạo các TCTD trên cơ sở khả năng tài chính áp dụng mức lãi suất cho vay hợp lý, thực hiện tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh để có điều kiện tiếp tục mặt bằng lãi suất cho vay nhằm chia sẻ khó khăn với khách hàng vay.
Nhờ đó, mặt bằng lãi suất cho vay của các TCTD liên tục giảm mạnh từ năm 2014 và đến nay chỉ còn bằng khoảng 40% lãi suất của nửa cuối năm 2011. Qua đó đã góp phần giảm bớt chi phí, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì, phát triển sản xuất kinh doanh, trong đó có các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng xã hội phục vụ người lao động tại các Khu Công nghiệp, Khu kinh tế.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân được vay vốn ưu đãi theo một số chính sách của Chính phủ, cụ thể:
(i) Chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ (chương trình 30.000 tỷ đồng): chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được vay với mức lãi suất ưu đãi bằng khoảng 50% lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng trên thị trường nhưng không vượt quá 6%/năm (năm 2016 là 5%/năm). Đến 31/5/2016, chương trình đã giải ngân được 5.396 tỷ đồng cho doanh nghiệp là chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội trong đó có các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân, giải ngân được 22.950 tỷ đồng cho trên 54.600 khách hàng cá nhân trong đó có người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế.
(ii) Vay vốn ưu đãi phát triển nhà ở xã hội: Ngày 20/10/2015 Chính phủ đã ban hành Nghị định 100/2015/NĐ-CP về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, theo đó chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được vay vốn ưu đãi tại các tổ chức tín dụng với mức lãi suất không vượt quá 50% lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng trên thị trường trong cùng thời kỳ. Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Nghị định 100/2015/NĐ-CP, NHNN đã ban hành Thông tư 25/2015/TT-NHNN ngày 09/12/2016 hướng dẫn cho vay vốn ưu đãi thực hiện chính sách nhà ở xã hội; đồng thời có Công văn số 9512/NHNN-TD ngày 10/12/2015 chỉ định 04 ngân hàng thương mại nhà nước1 tham gia cho vay vốn ưu đãi thực hiện chính sách nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, NHNN đã có Công văn số 9496/NHNN-TD ngày 10/12/2015 chỉ đạo Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai hướng dẫn quy trình, thủ tục cho vay, gửi tiết kiệm, trình Thủ tướng Chính phủ lãi suất cho vay nhà ở xã hội và các nhiệm vụ được giao triển khai Nghị định 100/2015/NĐ-CP. NHNN cũng đã ban hành Quyết định số 2530a/QĐ-NHNN ngày 09/12/2015 công bố lãi suất cho vay ưu đãi của các TCTD được chỉ định đối với khách hàng vay vốn để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội (5%/năm với cho vay để cho thuê mua, bán; 4,5%/năm với cho vay để cho thuê).
Ngoài ra, các doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án nhà ở cho công nhân tại khu công nghiệp thuê còn có thể tiếp cận vay vốn ưu đãi tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển theo quy định tại Nghị định 75/2011/NĐ-CP ngày 30/8/2011 của Chính phủ về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước.
Các chính sách này đến nay đã góp phần tích cực khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng xã hội phục vụ người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế.
Trong thời gian tới, bám sát chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, NHNN sẽ thực hiện các giải pháp để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng với lãi suất hợp lý. Đồng thời, tiếp tục triển khai các chương trình hỗ trợ chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân được vay vốn ưu đãi theo chủ trương chỉ đạo của Chính phủ.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Bắc Giang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của Đoàn Đại biểu Quốc hội và cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.