Có biểu hiện trục lợi, lợi ích nhóm trong quy hoạch xây dựng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng:

Có biểu hiện trục lợi, lợi ích nhóm trong quy hoạch xây dựng

Dương Công Chiến

Sáng 16/8, tại phiên họp thứ 13 của Uỷ ban TVQH, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà trả lời chất vấn về nhóm vấn đề: Công tác quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, kiến trúc đô thị, hạ tầng kỹ thuật đô thị; Việc hướng dẫn, kiểm tra, quản lý sử dụng đất xây dựng đô thị theo quy hoạch và kế hoạch phát triển gắn với giao thông đô thị. Trả lời câu hỏi chất vấn của đại biểu về việc có trục lợi hay không trong lập, tổ chức thực hiện quy hoạch, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà thẳng thắn: “Cơ bản tổng thể không có nhưng ở một số trường hợp cụ thể có biểu hiện trục lợi, lợi ích nhóm trong quy hoạch xây dựng…”.

Có biểu hiện lợi ích nhóm

Là người đầu tiên chất vấn Bộ trưởng Phạm Hồng Hà, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thuý (Đà Nẵng) - Ủy viên thường trực Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội thẳng thắn cho biết, thực tế là quy hoạch thiếu tầm nhìn, hầu hết có vấn đề môi trường như rác thải, ùn tắc giao thông, thiếu trầm trọng khu vui chơi, giải trí. Bộ trưởng nhìn nhận vấn đề này ra sao, có hay không việc biết trước quy hoạch để trục lợi. Nữ đại biểu đoàn Đà Nẵng cũng chỉ ra tình trạng buông lỏng quy hoạch dẫn đến lệch lạc, vi phạm.

Cùng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Thanh Thuỷ (đoàn Hậu Giang) nêu thực tế khác là lâu nay cử tri bức xúc tình trạng xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm đất công, rừng đặc dụng, đất nông nghiệp và cả đất quốc phòng. Điều đáng nói là thanh tra chuyên ngành có các ngành chức năng để thực hiện nhưng việc xử lý chưa nghiêm. Bà yêu cầu bộ trưởng làm rõ trách nhiệm của mình và có cam kết không để tình trạng này xảy ra thời gian tới.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà cho biết, tốc độ đô thị hoá thời gian qua đóng góp hết sức tích cực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, còn những mặt hạn chế, nổi lên là chất lượng lập quy hoạch chưa đáp ứng yêu cầu. “Tầm nhìn quy hoạch có cái chưa đảm bảo, có cái ngắn quá, cái dài quá. Tức là khi tính toán, dự báo số liệu đưa ra mục tiêu nội dung, quy trình chưa phù hợp với điều kiện kinh tế cụ thể của đất nước, dẫn đến tính khả thi chưa được tốt. Ngoài ra sự khớp nối, thống nhất, đồng bộ giữa các quy hoạch chưa tốt cũng ảnh hưởng tới chất lượng quy hoạch”, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà thừa nhận và cho biết từ đó cũng dẫn tới một số điểm quy hoạch treo.

Đề cập đến hạn chế về tổ chức quản lý và thực hiện, Tư lệnh ngành Xây dựng cũng thừa nhận, việc tổ chức, quản lý quy hoạch còn chậm và không đồng bộ, chắp vá. Cái đáng lẽ làm trước lại làm sau, đáng làm toàn phần lại làm một phần. Nguyên nhân do cơ quan quản lý nhà nước làm không thật đúng chức trách. Bên cạnh đó, việc thanh tra, kiểm tra có thực hiện nhưng có lúc không thường xuyên liên tục, xử lý một số vụ chưa cương quyết kịp thời tạo tiền lệ nhất định cho vi phạm lần sau.

Thừa nhận tình trạng xây dựng sai phép, không phép là có thật, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho biết, thời gian qua các địa phương đã tăng cường quản lý nên tỷ lệ sai phép giảm dần nhưng vẫn còn rất lớn (bình quân lên đến hơn 15.000 sai phạm sai phép và không phép). Nguyên nhân, trước hết là việc cấp giấy phép nhưng không đúng quy hoạch chi tiết; cấp giấy đúng nhưng chủ đầu tư cố tình vi phạm; không thường xuyên thanh tra kịp thời, nhất là có vụ việc chỉ được phát hiện sau khi báo chí, dư luận ý kiến; Thanh tra rồi nhưng có vụ việc xử lý không dứt điểm.

Phải siết chặt kỷ luật công vụ

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thanh Thuỷ, bộ trưởng cho biết cam kết chấm dứt tình trạng xây dựng không phép, sai phép được hay không là rất khó. “Chúng tôi nhận trách nhiệm của mình về việc này, nhưng cam kết có chấm dứt tình trạng xây dựng không phép hay sai phép hay không, cá nhân tôi, dù hết sức trách nhiệm cũng không dám cam kết trong một thời gian ngắn tới có thể giảm được”, ông Hà nói.

Về tình trạng cấp phép khu đô thị ở trung tâm quá nhiều gây quá tải về dân số hạ tầng, Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà thừa nhận đây là một hiện tượng có thật và quả quyết, chúng ta có Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và Nghị định 11 buộc các dự án phải tuân thủ theo quy hoạch xây dựng. Nếu như các dự án thực hiện đúng quy hoạch chi tiết thì sẽ không có chuyện quá tải bởi trong quy hoạch xây dựng chi tiết đã quy định cụ thể mật độ sử dụng đất, mật độ dân cư tại mỗi dự án.

Bên cạnh quy hoạch chi tiết, khi xây dựng các dự án còn phải xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng. Nhưng nhiều khu chung cư xây dựng xong nhưng hạ tầng xung quanh chưa xây dựng được. Có hiện tượng xây xong khu chung cư rồi nhưng hạ tầng kết nối bên ngoài cũng không xây dựng kịp tiến độ…

“Sắp tới Bộ Xây dựng sẽ kiểm soát chặt chẽ các dự án để tuân thủ quy hoạch chi tiết, đặc biệt khi duyệt dự án phải thực hiện kế hoạch đồng bộ về hạ tầng xung quanh... để đảm bảo không gây quá tải cho hạ tầng đô thị”, Bộ trưởng Xây dựng nói.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung cũng nhìn nhận, “tình trạng các chủ đầu tư trên địa bàn Hà Nội vi phạm quy hoạch chi tiết là có thật. Quá trình phê duyệt quy hoạch của thành phố đều đúng theo quy định của Thủ tướng, nhưng một số chủ đầu tư vi phạm về chiều cao, về mật độ, như khu đô thị Đại Thanh. Để chủ đầu tư cố tình vi phạm, trách nhiệm thuộc về thành phố Hà Nội trong việc thiếu giám sát.

Để khắc phục tình trạng này, ông Chung cho biết, Hà Nội sẽ tăng cường phối hợp với thanh tra Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên - Môi trường, đặc biệt là phối hợp với Thanh tra Chính phủ để thanh kiểm tra các dự án. Đồng thời, thành phố cũng sẽ giao trách nhiệm cụ thể cho chính quyền nơi có dự án. Với các biện pháp quyết liệt, từ năm 2016 đến nay đã xử lý 18 cán bộ là chủ tịch, phó chủ tịch các quận, huyện, phường xã.