Siết chặt hơn nữa kỷ luật, kỷ cương tài chính

Siết chặt hơn nữa kỷ luật, kỷ cương tài chính

Dương Công Chiến

Chiều 28/7, Quốc hội đã thảo luận và cho ý kiến về quyết toán ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2014. Nhiều ý kiến lo ngại vấn đề chi NSNN chưa đảm bảo đúng các quy định của pháp luật và nghị quyết Quốc hội…

Nhiều khoản chi NSNN chưa đúng chế độ

Theo báo cáo của Chính phủ, quyết toán chi cân đối NSNN năm 2014 là 1.339.489 tỷ đồng, trong đó: các khoản chi theo dự toán được Quốc hội quyết định là 1.103.983 tỷ đồng, tăng 9,7% (97.283 tỷ đồng) so với dự toán; chi chuyển nguồn từ năm 2014 sang năm 2015 là 235.506 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải, quyết toán chi NSNN năm 2014 còn nổi lên một số vấn đề, như khoản chi của một số địa phương xây dựng dự toán chưa thực sự căn cứ vào nhiệm vụ thực tế, giao dự toán chi đầu tư phát triển không phù hợp với danh mục dự kiến kế hoạch vốn, bố trí vốn cho một số dự án chưa đủ điều kiện, xây dựng và giao kế hoạch vốn đầu tư ngoài nước chưa phù hợp... nên nhiều khoản chi vượt dự toán hoặc không đạt so với dự toán, thừa nguồn kinh phí nhưng ngược lại có nhiệm vụ chi cần thiết lại thiếu hoặc không có nguồn kinh phí.

Cùng với đó, chi đầu tư xây dựng cơ bản còn nhiều hạn chế, sai phạm trong các khâu của quá trình đầu tư vẫn xảy ra nhưng chậm được khắc phục, xử lý chưa kiên quyết, còn để xảy ra thất thoát, lãng phí. Tình trạng chấp hành chưa nghiêm các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và pháp luật về đấu thầu vẫn còn diễn ra trong các khâu từ chuẩn bị đầu tư, quá trình đầu tư đến hoàn thành quyết toán đưa vào sử dụng. Ứng trước kế hoạch vốn lớn nhưng chậm thu hồi. Nợ đọng trong đầu tư XDCB còn lớn và chưa được quan tâm đúng mức từ trung ương đến không ít địa phương…

“Tình trạng chi NSNN chưa đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức vẫn nhiều nhưng chưa được khắc phục triệt để. Một số văn bản pháp luật về quản lý NSNN còn chưa rõ ràng, bất cập nên khó khăn trong thực hiện. Một số địa phương sử dụng sai nguồn kinh phí; sử dụng nguồn tăng thu, cải cách tiền lương, nguồn bổ sung có mục tiêu... để bổ sung chi thường xuyên; chuyển nguồn không đúng quy định. Quyết toán chi nguồn vốn ngoài nước vượt dự toán được giao nhưng chưa kịp thời báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội theo quy định, dẫn đến bội chi thực tế tăng khá cao so với dự toán. Chi chuyển nguồn và kết dư ngân sách địa phương vẫn còn rất lớn làm giảm hiệu quả sử dụng NSNN”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải nói.

Cần nâng cao kỷ cương ngân sách

Cũng tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị Quốc hội cho phép bổ sung 26.169 tỷ đồng do giải ngân vốn ODA tăng vào dự toán chi NSNN năm 2014. Đồng thời đề nghị Quốc hội phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2014 với các chỉ tiêu: Tổng số thu cân đối NSNN là 1.130.609 tỷ đồng (bao gồm cả nguồn năm 2013 chuyển sang năm 2014, thu kết dư ngân sách địa phương năm 2013, thu huy động đầu tư của ngân sách địa phương và thu từ quỹ dự trữ tài chính theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước); Tổng số chi cân đối NSNN là 1.339.489 tỷ đồng (bao gồm cả chuyển nguồn từ năm 2014 sang năm 2015); Bội chi ngân sách nhà nước là 249.362 tỷ đồng, bằng 6,33% GDP (không bao gồm kết dư ngân sách địa phương 40.482 tỷ đồng).

Tuy nhiên khi thảo luận về vấn đề này, nhiều đại biểu cho rằng, chi ngân sách không theo dự toán, không sát thực tế, và đề nghị cần làm rõ. Một số đại biểu cho rằng, thời gian tới, cần siết chặt hơn nữa kỷ luật, kỷ cương tài chính, chấp hành nghiêm pháp luật về ngân sách để không còn tình trạng “tiền trảm hậu tấu” trong quyết toán ngân sách như thời gian qua.

Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) cho rằng, nhiều năm nay, việc lập, giao dự toán ngân sách đều có vấn đề. Năm nào cũng trong tình trạng hụt thu và bội chi ngân sách. Ông đề nghị Quốc hội cần nghiêm túc xem xét thực tế này, cần thiết phải xem lại Luật hoặc phải có giải pháp tốt hơn trong lập dự toán. Đối với việc chi vượt dự toán, đại biểu Ngô Văn Minh bày tỏ băn khoăn về các khoản chi cho đầu tư phát triển bị chậm tiến độ giải ngân, thậm chí có dự án hoàn thành nhưng không đưa vào sử dụng, gây lãng phí rất lớn cho NSNN.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) đề nghị Chính phủ cần phải có trách nhiệm với từng đồng thuế của người dân. Tính kỷ cương kỷ luật tài chính ngân sách cần thực hiện nghiêm túc hơn. “Đồng ý thông qua khoản chi hơn 26.169 tỷ đồng do tăng chi giải ngân ODA vượt dự toán, nhưng Chính phủ cần lưu ý và thận trọng, nếu tình hình trên tiếp tục tái diễn thì Quốc hội không nên thông qua”, ông Ngân nói.

 

Box: Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng

Cân đối NSNN là cân đối lớn nhất

Nền kinh tế của chúng ta thời gian qua đã có bước hồi phục, từng bước ổn định. Điều đó thể hiện qua việc triển khai dự toán thu NSNN hàng năm. Nhưng phải nhìn nhận rằng, áp lực về chi tiêu của chúng ta quá lớn, đặc biệt chúng ta phải triển khai các Nghị quyết của Đại hội Đảng, Trung ương trong việc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, đảm bảo an sinh xã hội... Khó khăn đặt ra như vậy yêu cầu chúng ta phải luôn nhận thức rõ cân đối NSNN là cân đối lớn nhất trong các cân đối vĩ mô.

Trong quản lý điều hành ngân sách cũng phải linh hoạt, chủ động, thận trọng và chặt chẽ hơn nhiều. Chẳng hạn, chúng ta phải có đề án tái cơ cấu lại NSNN. Nhưng không có nghĩa khi thực hiện đề án này, chúng ta giảm chi tiêu một cách đột ngột mà phải có bước đi thích hợp, đồng bộ, giảm chi tiêu thường xuyên, gắn với hiệu quả sử dụng; tiết kiệm chi tiêu, gắn với cải cách đồng bộ tổ chức bộ máy.

Chúng ta cũng phải rà soát lại toàn bộ tổng thể chính sách về an sinh xã hội để đảm bảo sử dụng hiệu quả hơn. Hay như trong nợ công, chúng ta đã từng bước công khai để đề ra các giải pháp, khả năng trả nợ, bố trí nguồn lực trả nợ, quản lý sử dụng nợ công hiệu quả hơn.