1. Đặt vấn đề
Internet là thành tựu vĩ đại của nhân loại trong thế kỷ XX, đã và đang phát triển mạnh mẽ, có ứng dụng to lớn trong nhiều mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, ... Trong lĩnh vực truyền thông, Internet sớm được ứng dụng và nhanh chóng đem lại những kết hết sức to lớn, thúc đẩy sự ra đời nhiều phương thức truyền thông quảng bá mới: báo điện tử, website, blog, mạng xã hội, ... Báo điện tử, mạng xã hội và các loại hình truyền thông trên Internet đã phát huy lợi thế, cung cấp thông tin nhanh chóng, đa dạng và nhiều cho xã hội; tuy nhiên hạn chế lớn nhất của truyền thông trên môi trường mạng là thông tin dễ nhân bản dẫn đến hiện tượng “tam sao, thất bản” và khó kiểm chứng được nội dung, cũng như nguồn gốc phát tán thông tin.
2. Công cụ quan trắc Web Monitoring Solution
Thu thập và phân tích thông tin trên môi trường Internet hiện nay là nhu cầu rất cần thiết đối với các tổ chức, giúp cho các tổ chức có được cái nhìn chính xác của xã hội đối với đơn vị mình. Giải pháp AI - Web Monitoring Solution được Công ty Trí Tuệ Nhân Tạo (AI) nghiên cứu và phát triển nhằm đáp ứng cho các nhu cầu đó. Các thông tin thu thập được từ các nguồn như: Báo điện tử, Mạng xã hội, Diễn đàn và các loại hình truyền thông trên Internet giúp cho một tổ chức có thể nhận diện, đánh giá mức độ ảnh hưởng, đưa ra các giải pháp kiểm soát các thông tin liên quan đến thương hiệu, hình ảnh, uy tín của đơn vị đó.
2.1. Cơ chế thu thập và chọn lọc thông tin của Web Monitoring Solution
- Cơ chế thu thập mềm dẻo: Định kỳ theo lịch hoặc theo yêu cầu.
- Cho phép thu thập thông tin từ nhiều nguồn: Trang tin điện tử, diễn đàn (Forum), mạng xã hội (Facebook, Twitter)
- Cho phép chọn lọc nhiều loại nội dung: text, ảnh, video, flash, audio...
- Cho phép lọc bỏ các thông tin trùng lặp.
- Cho phép quản lý thông tin chọn lọc và biên tập lại.
- Cho phép chọn lọc theo từ khóa chỉ định.
- Highlight từ khóa theo chủ đề.
2.2. Cơ chế phân tích, tổng hợp thông tin
Phân tích và báo cáo đa dạng, cho phép tùy biến sửa đổi theo nhu cầu: Hệ thống báo cáo chi tiết, đầy đủ cho từng website nguồn, từ chi tiết cho đến tổng hợp, từ thống kê vẽ biểu đồ so sánh phân tích đến đánh giá.
Báo cáo theo Alexa về thứ hạng, thông tin của các website nguồn.
2.3. Thiết kế:
Hệ thống được thiết kế tùy biến linh hoạt như sau: Tùy biến giao diện & tiêu chí quản lý; Tra cứu, tìm kiếm linh hoạt; Tùy biến chuyên mục và nguồn tin cần thu thập.
2.4. Bảo mật và an toàn thông tin:
Cho phép phân quyền theo từng người dùng với từng chức năng và thông tin tương ứng với vai trò.
Lưu vết thao tác người dùng: Cho phép ghi lại các thao tác của người dùng trong quá trính sử dụng.
2.5. Các khối chức năng chính
Mô hình tổng thể của hệ thống (Hình 1)
a. Các tính năng của hệ thống
- Thu thập và phân loại nội dung thông tin, dữ liệu:
- Hệ thống cho phép định kỳ kết nối tự động đến các nguồn tin trên Internet như: Báo điện tử, diễn đàn, mạng xã "hội để thu thập, tổng hợp thông tin. Dưới đây là các tính năng:
+ Quản lý các danh mục dữ liệu thông tin báo điện tử, mạng xã hội.
+ Cho phép thêm mới/cập nhật dữ liệu danh mục; xóa dữ liệu danh mục không sử dụng...
+ Cho phép nhập/kết xuất dữ liệu bằng file Excel; kiểm tra dữ liệu; duyệt và hủy dữ liệu duyệt...
- Tích hợp các kênh thông tin, thu thập, cung cấp nội dung thông tin từ nhiều nguồn khác nhau:
+ Truyền thông, kết nối: thiết lập lịch tự động, các tham số và thực hiện kết nối để nhận dữ liệu từ các báo điện tử, mạng xã hội...
+ Lấy dữ liệu đầu vào (các thông tin theo chuẩn từ các kênh cung cấp tin được người quản trị lựa chọn theo thời gian định trước): Thiết lập tham số bộ đệm, tiếp nhận dữ liệu, lưu trữ dữ liệu trong các phân vùng bộ đệm dữ liệu.
+ Xử lý các dữ liệu đầu vào từ bộ đệm, sử dụng các kỹ thuật làm sạch; chuẩn hoá, phân loại, chuyển đổi để đảm bảo tính nhất quán và lưu trữ vào cơ sở dữ liệu của hệ thống (kho dữ liệu). + Hệ thống có cơ chế tổng hợp, tóm tắt làm cô đọng dữ liệu và phân loại thông tin theo các tiêu chí khác nhau: nội dung, chủ đề, thời gian... hỗ trợ cơ chế phân loại đa cấp thông qua giao diện của chương trình.
b. Phân hệ phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định.
Phân hệ này cho phép phân tích dữ liệu đa chiều, đa cấp theo các chủ đề, theo thời gian... trên các trang báo điện tử, blog cá nhân, các mạng xã hội và các loại hình truyền thông khác trên Internet dựa trên số liệu đã tổng hợp/tóm tắt để có thể đưa ra các dự báo chính xác. Các tính năng chính:
- Cung cấp công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu tổng hợp từ các trang báo điện tử, blog cá nhân, các mạng xã hội...:
+ Phân tích dữ liệu theo các chủ đề: cung cấp cho người dùng khung nhìn toàn vẹn, đơn giản và đầy đủ về các dữ liệu và sự kiện xoay quanh các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
+ Phân tích dữ liệu theo thời gian: phân tích/tổng hợp những diễn biến thông tin, sự thay đổi phương thức thông tin đối với một vấn đề cụ thể theo một khoảng thời gian nhằm cung cấp cho đơn vị, tổ chức một cái nhìn đầy đủ và nhiều thông tin hơn.
+ Phân tích dữ liệu theo các từ khóa tốt/xấu: phân tích/tổng hợp giữa thông tin thu thập được với danh mục các từ khóa “tốt”, “xấu” để đưa ra các so sánh mức độ quan tâm và đánh giá của người dùng trên Internet đối với đơn vị, tổ chức.
+ Trên cơ sở các phân tích, hệ thống cho phép đưa ra các cảnh báo khi có vấn đề tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến công tác thông tin (như các vấn xâm phạm bản quyền, các thông tin về hình ảnh, thương hiệu, uy tín...của tổ chức).
- Cung cấp công cụ hỗ trợ dự báo xu hướng phát triển trang báo điện tử, blog cá nhân, các mạng xã hội...:
+ Phát triển về số lượng trang báo điện tử, blog cá nhân, các mạng xã hội... theo thời gian.
+ Xu hướng phát triển và cung cấp, khai thác thông tin trên Internet.
+ Xu hướng hội tụ dịch vụ và thông tin trên Internet.
+ Xu hướng “báo hoá” trên các mạng xã hôi, blog cá nhân.
+ Hệ thống cho phép đưa ra các dự báo phát triển theo hướng tích cực và hướng tiêu cực để có các giải pháp, chiến lược của doanh nghiệp đối với xu hướng tích cực cũng như hạn chế ảnh hưởng tiêu cực trong hoạt động cung cấp, khai thác thông tin.
+ Cung cấp công cụ hỗ trợ ra quyết định, hỗ trợ quy hoạch mạng lưới quản lý báo chí điện tử, mạng xã hội... gắn với chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Có thể vẽ biểu đồ so sánh từng thời kỳ nhằm phục vụ cho công tác quản lý, quy hoạnh phát triển báo chí điện tử, mạng xã hội, các loại hình truyền thông trên internet dành cho doanh nghiệp.
Phân hệ tổng hợp, báo cáo, thống kê dữ liệu
Phân hệ cung cấp các công cụ tổng hợp, tóm tắt, thống kê và trích xuất dữ liệu có liên quan đến diễn biến thông tin trên trang tin điện tử, blog cá nhân, mạng xã hội và các loại hình truyền thông khác. Các tính năng chính:
+ Cho phép tổng hợp dữ liệu đa chiều theo các chủ đề cần phân tích; hỗ trợ cơ chế tóm tắt làm cô đọng dữ liệu (Dữ liệu được tích hợp vào các bảng tổng hợp phục vụ phân tích, ngoài ra còn có các bảng ghi dữ liệu cung cấp các thông tin chi tiết).
+ Cho phép tạo ra tiêu chí tra cứu, tìm kiếm và trình bày dữ liệu theo các tiêu chí đó; Cung cấp các biểu mẫu thống kê, hệ thống e-report theo các chủ đề; Báo cáo thống kê có thể kết xuất thành file Excel/Biểu đồ thống kê (dạng cột, dạng tròn hoặc đường đồ thị). Cho phép phân quyền xem báo cáo, thống kê theo các cấp khác nhau...
+ Phân hệ quản trị, cấu hình và tích hợp hệ thống: Quản trị người dùng, nhóm người dùng; Phân quyền hệ thống; Quản trị các module và giao diện hệ thống; Đăng nhập/Lưu vết người đăng nhập; Thống kê báo cáo về hệ thống; Sao lưu & phục hồi; Kết nối/tích hợp với ứng dụng khác.
3. Ứng dụng Web Monitoring Solution để quan trắc dư luận xã hội về tiền tệ NH
Dư luận là hiện tượng tâm lí bắt nguồn từ một nhóm người, biểu hiện bằng những phán đoán, bình luận về một vấn đề nào đó với theo cảm xúc và đánh giá nhất định, truyền từ người này sang người khác, từ nhóm này sang nhóm khác một cách tự phát hoặc cố ý. Nếu được lan truyền rộng rãi và lặp đi lặp lại nhiều lần trở thành dư luận xã hội (sau đây gọi là DLXH). DLXH vừa tích cực và tiêu cực dựa vào nguồn tin mà nó hình thành, nguồn tin chính xác tất nhiên trở thành hữu ích, nguồn tin sai sự thật (vô căn cứ) có thể tạo tin đồn nhảm sử dụng cho một mục đích xấu nào đó.
Mỗi quốc gia đều có chính sách lưu thông tiền tệ (chính sách tiền tệ - monetary policy sau đây gọi là CSTT), đó là quá trình quản lý cung tiền (money supply) của cơ quan quản lý tiền tệ (có thể là ngân hàng Trung ương), thường hướng tới một lãi suất mong muốn (targeting interest rate) để đạt được những mục đích ổn định và tăng trưởng kinh tế - như kiềm chế lạm phát, duy trì ổn định tỷ giá hối đoái, đạt được toàn dụng lao động hay tăng trưởng kinh tế. Chính sách lưu thông tiền tệ bao gồm việc thay đổi các loại lãi suất nhất định, có thể trực tiếp hay gián tiếp thông qua các nghiệp vụ thị trường mở; qui định mức dự trữ bắt buộc; hoặc trao đổi trên thị trường ngoại hối. Chính sách tiền tệ có thể chia làm: chính sách mở rộng và chính sách thu hẹp. Chính sách mở rộng là tăng cung tiền lên hơn mức bình thường.
Vì thế DLXH về chính sách tiền tệ CSTT (sau đây gọi là DLXH-TT) là một trọng những DLXH đáng quan tâm nhất đối với mỗi quốc gia, mỗi Ngân hàng trung ương, nếu nó được tạo ra từ những thông tin không chính xác (do thiếu thông tin và không hiểu đầy đủ mục tiêu vĩ mô của CSTT) trong bối cảnh hiện nay sẽ rất nguy hại cho ổn định kinh tế vĩ mô theo chủ trương của Đảng và Nhà nước mà Ngân hàng Nhà nước là cơ quan điều hành CSTT.
DLXH-TT là đánh giá của một cộng đồng (quyền lợi sống còn gắn liền với thực thi CSTT) tự ý thức về CSTT, nếu nhóm đó đủ thông tin thì đó là sự đánh gia chính xác và có tác dụng tích cực, nhưng nếu thông tin không đầy đủ sẽ gây ra đồn thổi rất nguy hại.
DLXH-TT khi đã hình thành là biểu hiện thái độ của đa số người trong cộng đồng, đó là quan điểm, cảm xúc, ý chí tập thể nên có ảnh hưởng mạnh đối với CSTT. Nếu DLXH-TT lành mạnh, công khai, minh bạch mang tính xây dựng sẽ điều hoà các mối quan hệ và hành vi xã hội, các chuẩn mực xã hội được hình thành hướng dẫn cộng đồng những việc nên làm, nên tránh. Như vậy DLXH-TT tác động lên ý thức, chi phối hành vi cá nhân, đóng vai trò giáo dục con người mạnh hơn biện pháp hành chính, DLXH-TT còn có chức năng tư vấn cho Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng, các ngân hàng, ... giải quyết các vấn đề tiền tệ liên quan đến cộng đồng. Do đó, việc nhận diện nhanh nhất, chính xác nhất phản ứng của DLXH-TT do truyền thông tạo ra đối với diễn biến của thị trường tiền tệ, cũng như những chĩnh sách điều hành kinh tế vĩ môi, chính sách tiền tệ vừa được công bố là một nhu cầu cần thiết trong hoạt động quản lý và điều hành hoạt động tiền tệ ngân hàng trong giai đoạn hiện nay.
Giải pháp quan trắc Web Monitoring Solution (với các tính năng như đã trình bầy ở mục 2.) là một công cụ hữu hiệu giúp cơ quan quản lý, điểu hành hoạt động tiền tệ ngân hàng có thể thu thập DLXH-TT nhanh nhất để giải thích rõ hoặc điều chỉnh kịp thời, tránh những ảnh hưởng xấu không đáng có.
(Cnth theo Tạp chí THNH)