Ngay khi các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp quả quyết rằng sự tăng trưởng đã được hồi phục sau đợt khủng hoảng ở khu vực đồng Euro làm giảm mạnh lòng tin của thị trường vào những tháng cuối năm 2011, họ đã lại có ngay một kẻ thù khác phải đối phó, đó là sự gia tăng của giá dầu. Ngày 2/3, giá dầu đóng cửa ở mức 123 đôla một thùng và chi phí xăng dầu ở Anh đã tăng lên mức cao kỷ lục. Stephen King, Chuyên gia kinh tế trưởng tại HSBC, đã ví "Dầu chính là Hy Lạp mới".
Thật khó có thể hình dung các chính trị gia châu Âu hy vọng vào điều gì khi hội họp ở Brussels để phê chuẩn luật Thuế và chi tiêu mới, họ đã hùng hồn tuyên bố tăng trưởng (chứ không thắt lưng buộc bụng) là ưu tiên số một của họ.
Ngay cả những bình luận bi quan nhất cũng cho rằng sự kết hợp của khoản repo dài hạn từ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và món cứu trợ 130 tỷ Euro cho Athens (mặc dù thời điểm này, một nửa trong số đó vẫn còn bị giữ lại) đã mang lại chút khả quan cho khu vực đồng Euro. Khoản tái cấp vốn 3 năm trị giá 1 ngàn tỷ Euro của ECB trong tháng 12/2011 và tuần trước đã giúp ngăn chặn một cuộc khủng hoảng tín dụng toàn diện hay sự sụp đổ mang hiệu ứng domino đối với các ngân hàng. Khoản vay mới sẽ giúp Athens trả được các món nợ trong một thời gian - mặc dù một số người vẫn cho rằng Hy Lạp cuối cùng cũng sẽ rơi vào kết cục đói nghèo như thực tế mà họ đang phải trải quan.
Nhưng khi làn sóng tin xấu từ khu vực đồng Euro đã dịu đi thì giá hàng hóa bất ổn có thể cản trở sự phục hồi kinh tees ở châu Âu trước ngay khi quá trình này kịp bắt đầu.
Đầu năm 2011, nhiều người đã khá lạc quan và các nhà dự báo cũng đã ước đoán một năm tăng trưởng lành mạnh. Tuy nhiên, chính niềm tin này, cộng với nguồn tiền giá rẻ - sản phẩm của chính sách nới lỏng cung tiền (QE) trên cả hai bờ Đại Tây Dương - đã góp phần đẩy giá các hàng hóa như dầu và kim loại lên cao hơn.
Trước khi cuộc khủng hoảng đồng euro bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất vào mùa hè năm ngoái, giá cả hàng hóa leo thang đã làm giảm nhu cầu ở các nước phát triển, khiến Trung Quốc, Ấn Độ và các nền kinh tế mới nổi khác phải thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát.
Có nhiều lý do để lo ngại giá dầu có thể tiếp tục tăng trong năm nay. Thứ nhất, căng thẳng chính trị leo thang ở Trung Đông bởi tham vọng hạt nhân của Iran đã dẫn đến lệnh trừng phạt ngày càng gay gắt đối với một nước xuất khẩu dầu thô quan trọng. Về phần mình, Iran đã đe dọa sẽ trả đũa bằng cách đóng cửa các tuyến đường cung cấp dầu quan trọng trên eo biển Hormuz. Thứ hai, một phần dòng tiền giá rẻ từ lần nới lỏng tiền tệ gần nhất cộng với hoạt động repo của ECB có khả năng chảy vào hàng hóa - cho thấy sự nới lỏng tiền tệ phần nào đã tác động đẩy giá "các tài sản khác" lên cao. Và thứ ba, đó là xu hướng giá cả còn tiếp tục tăng trong thời hạn dài, vì cán cân tăng trưởng toàn cầu có thể dịch chuyển sang các thị trường mới nổi có nhu cầu năng lượng cao hơn.
Phòng NCTH-VP