Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của đất nước, trong những năm qua cùng với sự phát triển kinh tế của cả nước, mạng lưới các Ngân hàng và Tổ chức tín dụng trên địa bàn Thủ đô được phát triển cả về số lượng và mở rộng về quy mô hoạt động.
Hệ thống các Ngân hàng ở TP. Hà Nội đã và đang tiếp tục đổi mới trong các lĩnh vực hoạt động trên cơ sở định hướng phát triển chiến lược của Ngành Ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển theo xu hướng hiện đại, hội nhập Quốc tế bằng việc đẩy nhanh tiến trình hiện đại hoá công nghệ Ngân hàng với những bước đi và giải pháp phù hợp. Một trong những giải pháp đó chính là việc ứng dụng tiến bộ CNTT vào quản lý và hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong thanh toán và mở rộng các dịch vụ Ngân hàng nhằm cung ứng vốn, các dịch vụ và tiện ích mới phục vụ nền kinh tế.
Dự án “Hiện đại hoá Ngân hàng và hệ thống thanh toán” là dự án lớn nhất về CNTT từ trước đến nay của hệ thống Ngân hàng. Tiểu dự án “Thanh toán điện tử liên Ngân hàng” là một trong 7 tiểu dự án trong khuôn khổ dự án nói trên. Chi nhánh NHNN TP. Hà Nội là một trong 06 trung tâm xử lý cấp tỉnh thuộc hệ thống của tiểu dự án này. Trong quá trình triển khai thực hiện, Chi nhánh nhận thức đây là một hệ thống thanh toán mới với kỹ thuật và công nghệ hiện đại, lần đầu tiên áp dụng tại Việt nam. Vì vậy, ngay từ những ngày đầu triển khai, với sự chỉ đạo của Ban điều hành và sự kết hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa Chi nhánh NHNN TP. Hà Nội với Cục Công nghệ Tin học Ngân hàng, các Ngân hàng Thương mại (NHTM) trên địa bàn tham gia dự án để triển khai lắp đặt, vận hành và đưa hệ thống vào hoạt động đúng thời gian, an toàn, chính xác cao. Hệ thống đã vận hành chính thức từ tháng 5/2002. Đến nay, đã có tổng số 42 thành viên trực tiếp tham gia kết nối trên địa bàn, đang từng bước phát triển mở rộng quy mô hoạt động. Bình quân một ngày hệ thống thực hiện khoảng 2.000 lệnh thanh toán với doanh số hơn 2.000 tỷ đồng; thời gian thực hiện một lệnh thanh toán chỉ trong vòng 10 giây. Hệ thống hoạt động ổn định, bảo đảm độ an toàn, chính xác cao. Trong suốt thời gian hoạt động từ đó đến nay, chưa để xẩy ra trục trặc, ách tắc nào. Hệ thống mới đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cũng như các NHTM chuyển tiền nhanh chóng, khắc phục tình trạng đọng vốn, thiếu vốn trong thanh toán; khai thác tối đa và thúc đẩy tăng nhanh vòng quay của đồng vốn, đáp ứng nhu cầu mở rộng thanh toán của nền kinh tế. Hệ thống mới còn giúp cho các NHTM trong quá trình phát triển mô hình Ngân hàng hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả trong kinh doanh.
Từ tháng 11/2003, NHNN TP. Hà Nội thực hiện thí điểm hình thức thanh toán luồng giá trị thấp trong hệ thống này. Tham gia thí điểm có 28/42 thành viên trên địa bàn TP. Hà Nội hội đủ điều kiện tham gia hình thức thanh toán này. Đây là giải pháp tích cực khai thác tối đa năng lực của hệ thống mới, rất hữu ích.
Đến cuối năm 2003 hầu hết các NHTM tham gia dự án đã hoàn thành giai đoạn I. Các tiểu dự án của các NHTM nhằm hiện đại hoá hệ thống thanh toán nội bộ ngân hàng dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại. Một số NHTM đã bắt đầu thực hiện giao dịch một cửa, triển khai nghiệp vụ Ngân hàng bán lẻ, nối mạng với khách hàng của mình để truy cập thông tin trực tuyến (online), cung cấp dịch vụ Ngân hàng mới hiện đại như rút tiền tự động qua máy ATM, dịch vụ Home Banking, Internet Banking và dịch vụ thanh toán thẻ cũng tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng. Hệ thống mới sẽ là cơ sở hạ tầng cho việc phát triển thương mại điện tử trong tương lai của Việt nam nói chung, của Hà Nội nói riêng.
Hiện đại hoá công nghệ Ngân hàng trong những năm qua của Hà Nội đã thu được những kết quả đáng khích lệ, bước đầu thiết lập nền tảng cơ sở hạ tầng CNTT hiện đại, tin học hoá hầu hết các mặt nghiệp vụ. Tuy nhiên, tiến trình hiện đại hoá công nghệ Ngân hàng vẫn còn một số khó khăn tồn tại cần phải giải quyết:
• Vốn chủ sở hữu của các NHTM còn ở mức thấp, nhất là các NHTM ngoài quốc doanh, nên đã hạn chế trong việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, đổi mới, nâng cấp trang thiết bị tin học. Do đó cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ chưa đồng bộ, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển.
• Việc phát triển các dịch vụ Ngân hàng điện tử bước đầu được triển khai thực hiện. Tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ giữa các Ngân hàng trên địa bàn với nhau, giữa Ngân hàng với khách hàng... dẫn đến một số dịch vụ chưa được mở rộng hoặc có dịch vụ mới dừng ở giai đoạn thử nghiệm. Một số dịch vụ ngân hàng mới được áp dụng nhưng đối tượng sử dụng các dịch vụ này còn ít, chưa khai thác được hết các tính năng, đặc biệt là nhu cầu và thói quen sử dụng các loại hình dịch vụ mới chưa phổ biến.
• Công tác đào tạo cán bộ kể cả đối với Ngân hàng và các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ Ngân hàng mặc dù đã được quan tâm, nhưng chưa chú trọng đến đào tạo cán bộ chuyên sâu để có thể làm chủ công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển dịch vụ trình độ cao trong các giai đoạn tiếp theo.
• Công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhằm tạo sự hiểu biết về các dịch vụ Ngân hàng mới, nhất là các dịch vụ Ngân hàng điện tử cho cộng đồng dân cư và doanh nghiệp còn rất hạn chế, dẫn đến số lượng khách hàng sử dụng các dịch vụ đó chưa tương xứng với quy mô đầu tư và mong muốn của Ngân hàng.
Để thực hiện tốt chỉ thị 58/CT-TW của Bộ chính trị và định hướng phát triển công nghệ Ngân hàng, trước mắt cần tập trung hoàn thiện các giải pháp: Tổ chức, công nghệ, pháp lý, nhân lực nhằm phát triển hệ thống Ngân hàng theo mô hình hiện đại. Trong đó, giải pháp hiện đại hoá công nghệ Ngân hàng và ứng dụng CNTT vào hoạt động Ngân hàng được xác định là nhân tố quan trọng để nâng cao chất lượng và phát triển dịch vụ Ngân hàng. Chi nhánh Ngân hàng TP. Hà Nội tiếp tục thực hiện đề án: “xây dựng và phát triển công nghệ tin học trong ngành Ngân hàng” với 3 nội dung chủ yếu:
Một là, lựa chọn giải pháp kỹ thuật, trang thiết bị tiên tiến để rút ngắn khoảng cách về trình độ công nghệ với các nước phát triển. Xây dựng chương trình phần mềm ứng dụng hợp lý, chuẩn mực quốc tế và phù hợp với điều kiện Việt Nam có khả năng kết nối, mở rộng trong môi trường công nghệ cao và hội nhập kinh tế quốc tế.
Hai là, tăng cường hợp tác, liên kết giữa Ngân hàng với các tổ chức kinh tế, giữa các hệ thống Ngân hàng trong lĩnh vực công nghệ, mở rộng các dịch vụ Ngân hàng điện tử, đổi mới phương thức phục vụ khách hàng, đẩy mạnh tuyên truyền quảng bá các sản phẩm dịch vụ mới tới mọi tầng lớp dân cư nhằm thu hút khách hàng, phát triển thị trường.
Ba là, đào tạo nguồn nhân lực với trình độ nghiệp vụ, kỹ thuật đủ sức tiếp cận được với công nghệ mới. Đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực CNTT qua công tác đào tạo, đào tạo lại và tuyển dụng mới.
Những kết quả đạt được quá trình triển khai hiện đại hoá công nghệ Ngân hàng trong thời gian qua, các Ngân hàng TP. Hà Nội nhận được sự quan tâm hỗ trợ và chỉ đạo của Ban lãnh đạo NHNN, các Vụ, Cục chức năng, sự phối hợp chặt chẽ của các NHTM trên địa bàn. Tại Hội nghị này, định hướng và lộ trình phát triển công nghệ Ngân hàng hiện đại sẽ được hoạch định, nhất là triển khai giai đoạn II dự án WB, chúng tôi tin tưởng rằng Hà Nội sẽ có những cơ hội phát triển mới, hướng tới 1.000 năm Thăng Long và trước mắt cho sự phát triển kinh tế của Thủ đô.
Theo Tạp chí tin học Ngân hàng.