1. Tên Đề tài: Fintech tại Việt Nam - Thực trạng, xu hướng phát triển và khuyến nghị chính sách
Mã số: ĐTNH.022/22
2. Tổ chức chủ trì thực hiện: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
3. Chủ nhiệm và các thành viên tham gia:
- Chủ nhiệm: TS. Cấn văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng, Giám đốc Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
- Thư ký: ThS. Nguyễn Quang Hưng - Chuyên viên Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
- Các thành viên khác:
+ ThS. Lê Ngọc Lâm - Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ ThS. Nguyễn Minh Đức - Phó Trưởng phòng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
+ ThS. Nguyễn Thị Minh Thu - Phó Giám đốc Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ TS. Phạm Thị Hạnh - Trưởng phòng Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ TS. Nguyễn Tuấn Anh - Phó Trưởng phòng Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ ThS. Lưu Trí Minh - Chuyên viên Viện Đào tạo và nghiên cứu, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ CN. Nguyễn Lê Dung - Trưởng phòng Ban sản phẩm bán lẻ, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
+ ThS. Ngô Thị Nguyệt - Phó Trưởng phòng Trung tâm phát triển ngân hàng số, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
4. Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 01/2023
- Thời gian kết thúc: Tháng 04/2024
5. Kinh phí thực hiện: 250 triệu đồng.
6. Kết quả thực hiện: Giỏi
7. Các nội dung chính:
- Cơ sở lý luận về công nghệ tài chính.
- Hoạt động của Fintech trên thế giới và kinh nghiệm thế giới về quản lý Fintech.
- Thực trạng hoạt động của công nghệ tài chính tại Việt Nam.
- Kiến nghị, đề xuất một số giải pháp phát triển công nghệ tài chính tại Việt Nam.
8. Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu đánh giá thực trạng Fintech tại Việt Nam hiện nay, dự báo xu hướng phát triển của Fintech, nhận diện tiềm năng, cơ hội, thách thức và rủi ro trong lĩnh vực Fintech giai đoạn 2021-2030, đề tài ĐTNH.022/22 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 đã làm rõ cơ sở lý luận về công nghệ tài chính bao gồm: khái niệm, phân loại công nghệ tài chính, lợi ích và rủi ro của Fintech. Về định nghĩa, đề tài sử dụng định nghĩa và cách phân loại của Viện Ổn định tài chính (FSI): Fintech là những đổi mới, sáng tạo về công nghệ (technology-enabled innovation) trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, tạo ra mô hình kinh doanh mới, ứng dụng mới, quy trình mới hay sản phẩm mới, có tác động to lớn (material effect) đến việc cung ứng các dịch vụ tài chính. Bên cạnh đó, đề tài cũng đưa ra tổng quan tình hình nghiên cứu về Fintech trong và ngoài nước.
Chương 2 đã nêu lên tình hình hoạt động của Fintech trên thế giới và kinh nghiệm thế giới về quản lý Fintech. Đề tài phân tích những kinh nghiệm và bài học về quản lý Fintech trên thế giới dựa trên cách phân loại trong báo cáo của World Bank năm 2020, trong đó có bốn cách tiếp cận phổ biến đang được áp dụng là: (i) chờ đợi và quan sát, (ii) thử nghiệm và học hỏi, (iii) cơ chế thúc đẩy sáng tạo và (iv) cải cách luật pháp. Trên cơ sở kinh nghiệm quản lý Fintech của thế giới, đề tài cũng đã chỉ ra bài học kinh nghiệm về quản lý Fintech cho Việt Nam.
Chương 3 đã đưa ra đánh giá về thực trạng hoạt động của Fintech tại Việt Nam thông qua: (i) thực trạng hoạt động của công ty Fintech, (ii) thực trạng công nghệ tài chính tại các định chế tài chính và (iii) kết quả khảo sát, phỏng vấn một số lãnh đạo Fintech và chuyên gia Việt Nam. Đồng thời, đề tài cũng đưa ra đánh giá về pháp lý quản lý Fintech và công ty Fintech tại Việt Nam.
Trên cơ sở đánh giá ở Chương 3, Chương 4 đã đưa ra kiến nghị, đề xuất một số giải pháp phát triển công nghệ tài chính tại Việt Nam. Để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực Fintech tại Việt Nam, cần có sự phối hợp, đóng góp tích cực từ các thành viên trên thị trường như cơ quan quản lý, doanh nghiệp fintech, định chế tài chính, các câu lạc bộ, hiệp hội, các trường đại học, tổ chức đào tạo… Trong đó, vấn đề cần thiết nhất là các cơ quan quản lý cần có những thay đổi trong quan điểm, phương pháp quản lý đối với lĩnh vực này theo hướng cởi mở, chấp nhận thử nghiệm và rủi ro nhiều hơn, dịch chuyển từ cách tiếp cận chờ đợi và quan sát sang thử nghiệm và học hỏi.