Thị trường chứng khoán phái sinh:
Tất cả đã sẵn sàng
Dương Công Chiến
HNX cho biết, đến nay các công việc để cho ra mắt thị trường chứng khoán phái sinh (TTCKPS) cơ bản đã hoàn tất. Tất cả đã sẵn sàng cho ngày ra mắt thị trường này. Tuy nhiên, dư luận thị trường cho rằng, cơ quan quản lý cần rút kinh nghiệm của thị trường chứng khoán (TTCK) cơ sở những ngày đầu thành lập, khi đã từng có những cú sốc.
Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó tổng giám đốc HNX cho biết, hiện tại các công việc chuẩn bị cho TTCKPS đang được triển khai tích cực, sẵn sàng vận hành khi khai trương thị trường. Dự kiến ngày khai trương và giao dịch vào đầu tháng 8 tới đã được Bộ Tài chính thông qua và đang trình Chính phủ xem xét quyết định.
Cho đến hiện tại, hai yếu tố quan trọng nhất đối với thị trường phái sinh là hệ thống pháp lý và hệ thống giao dịch đã hoàn chỉnh, sẵn sàng. Đối với hệ thống giao dịch, các kết quả kiểm tra chức năng tại sở cho thấy đạt yêu cầu vận hành ổn định; hệ thống của HNX và VSD đồng bộ tốt; chức năng khai thác thông tin, hiển thị thông tin từ hệ thống giao dịch chính xác, thông suốt và đảm bảo tính toàn vẹn, an toàn. HNX sẽ tiếp tục phối hợp với VSD và các công ty chứng khoán rà soát lần cuối.
Đối với các thành viên, trong tháng 5 và 6, HNX đã chấp thuận là thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh cho 6 công ty chứng khoán gồm: SSI, HSC, Bản Việt, BSC, VPBS, và kết nối thông suốt với hệ thống giao dịch của các công ty này.
Sản phẩm ban đầu được giao dịch trên thị trường phái sinh từ tháng 8 tới sẽ là Hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Thông tin chính thức sẽ được công bố ra thị trường 1 tháng trước khi khai trương. Đối với sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ, Bộ Tài chính đang giao Vụ Tài chính ngân hàng nghiên cứu và sẽ có văn bản chấp thuận về thiết kế sản phẩm.
Cũng theo thông tin từ HNX, dự kiến thời gian đầu mở cửa, thị trường phái sinh sẽ thu hút chủ yếu các tổ chức đầu tư, các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Các Công ty chứng khoán Hàn Quốc, Nhật Bản cũng tỏ ý quan tâm và đang tiếp xúc tìm hiểu về các quy định pháp lý trên thị trường phái sinh tại Việt Nam.
“Hợp đồng tương lai với chỉ số VN30 là một sản phẩm tốt, được xây dựng xuất phát từ tham khảo nhu cầu của các thành viên thị trường. Quá trình xây dựng thị trường cũng có sự tham gia của các tổ chức đầu tư nên đây sẽ là sản phẩm phù hợp nhu cầu”, đại diện HNX cho biết.
Tất cả khâu chuẩn bị để vận hành thị trường đã sẵn sàng. Tuy nhiên, dư luận thị trường cũng tỏ ý băn khoăn về tính an toàn và rủi ro của thị trường này bởi những năm đầu vận hành, TTCK cơ sở cũng đã từng có cú sốc. Vì vậy, cơ quan quản lý khi cho ra mắt TTCKPS cần có sự chuẩn bị thật chu đáo để tránh hệ lụy xảy ra. Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch SSI cho rằng, bản chất của TTCK là huy động vốn, mà huy động vốn phải có thanh khoản. Thị trường không chỉ có người tiến mà phải có cả người lùi, đó chính là sự hấp dẫn của TTCK với các nhà đầu tư.
“Tôi nghĩ rằng cần nhìn đúng bản chất và đưa ra từ ngữ phù hợp. Thời gian đầu vận hành TTCKPS, mọi người sẽ kêu "trói" nhiều thế, nhưng đó chính là các phương án phòng vệ. Ban đầu, chúng ta sẽ kêu nhiều về "khóa" và "phanh" mà không kêu về “rủi ro”, ông Hưng nhận định.
Quy định về ký quỹ cho TTCKPS khác với TTCK cơ sở là trên thị trường phái sinh, hoạt động ký quỹ đảm bảo cho nhiệm vụ thực hiện nghĩa vụ của mình, nên đây là tiền nhà đầu tư nộp vào VSD, thành viên bù trừ để thực hiện. Trên TTCKPS, giao dịch là nhà đầu tư thực hiện nhưng thành viên bù trừ phải chịu trách nhiệm đến cùng. Nếu nhà đầu tư mất khả năng thanh toán thì trách nhiệm sẽ thuộc về thành viên bù trừ. Vì vậy, phải có biện pháp kiểm soát được điều này.