Việt Nam mới đây đã ký kết Hiệp định thương mại tự do với Liên minh kinh tế Á – Âu, với 90% các dòng thuế cho hàng xuất khẩu sẽ được cắt giảm. Hiện các DN xuất khẩu vào thị trường có GDP khoảng 2.500 tỷ USD này vẫn phải đi đường vòng qua ngoại tệ thứ ba, chưa có cơ chế thanh toán song phương giữa VND và RUB.
Để vào khu vực đồng RUB có lợi nhất
Tuyết Anh
Việt Nam mới đây đã ký kết Hiệp định thương mại tự do với Liên minh kinh tế Á – Âu, với 90% các dòng thuế cho hàng xuất khẩu sẽ được cắt giảm. Hiện các DN xuất khẩu vào thị trường có GDP khoảng 2.500 tỷ USD này vẫn phải đi đường vòng qua ngoại tệ thứ ba, chưa có cơ chế thanh toán song phương giữa VND và RUB.
Cách đây đúng 3 tháng, ông Trần Bắc Hà - Chủ tịch NH Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết, đang cùng với NH Ngoại thương Nga xây dựng cơ chế thanh toán song phương giữa hai đồng VND và RUB để trình Chính phủ hai nước phê duyệt. Ông ngỏ ý, cơ chế vận hành thanh toán song phương giữa hai đồng tiền này, phải đảm bảo hài hòa lợi ích cho DN khi chọn thanh toán bằng VND-RUB so với thanh toán bằng USD. Hai năm qua Việt – Nga đã thí điểm thanh toán song phương giữa hai đồng bản tệ và giảm được 1,7% tỷ trọng phụ thuộc vào đồng tiền thứ ba xuống còn 97%.
Liên minh kinh tế Á – Âu gồm có Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan hiện là thị trường tiêu thụ rất lớn các loại hàng hóa tôm cá, quần áo, da giày… Tuy nhiên, thời gian qua các DN Việt Nam chưa mặn mà xuất khẩu hàng hóa vào các quốc gia này do nhà buôn ở đây đều sử dụng đồng RUB thanh toán, DN phải cần một trung gian hoán đổi sang USD mất nhiều chi phí. Tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu năm 2014 vào Nga khoảng 106 triệu USD, tăng chưa tới 1% so với năm 2013. Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, nếu việc thanh toán song phương giữa hai đồng nội tệ VND-RUB sẽ tạo tâm lý yên tâm cho DN không phải lo rủi ro tỷ giá biến động và tiết kiệm được thời gian của dòng tiền trở về Việt Nam.
“Thanh toán qua đồng tiền thứ ba phải mất 7 ngày nếu có thanh toán song phương VND-RUB sẽ rút ngắn xuống ít nhất còn 3 ngày, tiết giảm nhiều chi phí cho DN” – ông Dương Ngọc Minh, Chủ tịch HĐQT CTCP Thủy sản Hùng Vương cho biết. Đồng RUB những tuần gần đây đang tạm giữ được phong độ so với USD trên thị trường quốc tế so với thời điểm cuối năm 2014, tuy vậy không thể xem thường nếu các nhà xuất khẩu phải chuyển đổi từ RUB sang USD. Chẳng hạn, để mua 1 USD người Nga phải sử dụng đến 55,5 RUB (ngày 3/7), nếu so với thời điểm 13/2 thì 60,9 RUB mới mua được 1 USD, vì vậy các DN bán hàng vào khu vực đồng RUB sẽ thiệt kép.
Một số DN xuất khẩu cá tra ở Đồng Tháp cho hay, đồng RUB mất giá so với USD thời gian trước nên các công ty bán cá vào Nga thời gian qua chỉ xuất khẩu nhỏ giọt thông qua một đơn vị trung gian thanh toán. “Quy trình này mất rất nhiều thời gian công sức, lại nơm nớp lo tỷ giá lên xuống, nếu không may như thời điểm cuối năm ngoái nhiều DN chịu thua lỗ như chơi. Nhưng nếu được thanh toán trực tiếp bằng đồng nội tệ giữa hai bên thì DN sẽ dễ bề tính toán và cân đối được khi chuẩn bị ký kết hợp đồng mua bán”, một DN nói. Ông Phạm Hải Long, Tổng giám đốc CTCP Agrex Sài Gòn (Q.4, TP. Hồ Chí Minh) cho biết, DN đang xúc tiến làm hàng bán vào Nga sau khi Việt Nam ký kết với Liên minh kinh tế Á – Âu để tận dụng thuế suất 0% đối với các mặt hàng nông thủy sản. Trường hợp NH hỗ trợ cho DN bằng việc thanh toán qua hình thức hoán đổi trực tiếp bằng nội tệ hai nước sẽ giảm thiểu thiệt hại chênh lệch tỷ giá cho DN xuất khẩu.
Theo tính toán của một chuyên viên Vụ Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, nếu thanh toán song phương giữa hai đồng VND – RUB sẽ tiết kiệm chi phí giao dịch liên quan đến bù trừ trao đổi hàng hóa của DN. Theo đó hướng đến mục tiêu kim ngạch thương mại Việt – Nga sẽ đạt 10 tỷ USD vào năm 2020 so với 2,6 tỷ USD của năm 2014.