Diễn biến cung, cầu ngoại tệ tiếp tục có dấu hiệu khả quan

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập và mở cửa, cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam luôn chịu tác động của môi trường kinh tế trong và ngoài nước, theo đó ảnh hưởng đến diễn biến thị trường ngoại hối.Việc đánh giá, nhận định diễn biến cung cầu ngoại tệ xét trên tổng thể nền kinh tế là cần thiết để thấy những biến động của thị trường, làm cơ sở cho việc xây dựng và điều hành chính sách. Số liệu cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam quý I và ước thực hiện 6 tháng đầu năm 2006, có thể thấy rằng:
Trong quý I/2006, nguồn cung ngoại tệ của cả nền kinh tế tương đối dồi dào so với cầu ngoại tệ (cung ngoại tệ đạt 12,5 tỷ USD, cầu ngoại tệ đạt 10,4 tỷ USD và dư cung ngoại tệ vào khoảng 2 tỷ USD). Quan hệ cung cầu ngoại tệ khả quan chủ yếu là do cán cân thương mại được cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái (xuất khẩu hàng hoá tăng mạnh, 25% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nhập khẩu tăng trưởng chậm, chỉ ở mức 5,7% so với cùng kỳ năm ngoái). Cụ thể:
Xuất khẩu quý I/2006 đạt 8.910 triệu USD, có sự vượt trội rõ nét về kim ngạch do Việt Nam có nhiều thuận lợi về thị trường, giá cả nên nhiều mặt hàng chính có tốc độ tăng khá cao như than đá, dệt may, cao su, giày dép...Một trong những lợi thế góp phần tăng xuất khẩu là do giá dầu trên thị trường thế giới vẫn có xu hướng tăng mạnh, do đó xuất khẩu dầu thô của Việt Nam cũng được lợi về giá. Mức giá xuất khẩu dầu thô trung bình trong Quý I năm 2006 đạt 478 USD/tấn so với mức 367 USD/tấn cùng kỳ năm trước. Quý I năm 2006, kim ngạch nhập khẩu tăng 5,7 % so với cùng kỳ năm ngoái trong khi mức tăng của quý I năm 2005 là 26%. Các nguồn thu ngoại tệ khác như thu xuất khẩu dịch vụ vẫn tiếp tục xu hướng tăng nhờ các ngành dịch vụ đã có những bước phát triển, đặc biệt là thu dịch vụ du lịch tăng mạnh do lượng khách quốc tế vào Việt Nam tăng lên; thu lãi tiền gửi ở nước ngoài tăng một phần do lượng đầu tư dưới hình thức gửi tiền ở nước ngoài của hệ thống ngân hàng tăng lên cùng với xu hướng tăng lãi suất trên thị trường quốc tế; chuyển tiền của khu vực tư nhân (chủ yếu là chuyển tiền của người Việt Nam ở nước ngoài) tiếp tục tăng với tốc độ ổn định; các luồng vốn nước ngoài vào Việt Nam như đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt Nam, vay nợ nước ngoài trung dài hạn và ngắn hạn tăng ổn định, không đột biến. Đáng chú ý là trong những tháng đầu năm nay, thị trường chứng khoán Việt Nam khá sôi động, trong đó giao dịch của các nhà đầu tư nước ngoài vào chứng khoán do người cư trú Việt Nam phát hành cũng góp phần làm tăng cung ngoại tệ. Cầu ngoại tệ cho các mục đích chi dịch vụ, chi thu nhập đầu tư vẫn tăng nhưng với tốc độ tăng không nhanh bằng tốc độ tăng của cung ngoại tệ.
Bước sang quý II năm 2006, cầu ngoại tệ đã tăng nhanh trở lại. Mặc dù cầu ngoại tệ tăng nhanh hơn trong quý I/2006 do nhập khẩu hàng hoá đã gia tăng trở lại để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu, phục vụ tăng đầu tư và phát triển kinh tế (4 tháng đầu năm 2006 nhập khẩu tăng 8,8% so với cùng kỳ; 5 tháng đầu năm tăng 13,7%; ước thực hiện 6 tháng tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái) nhưng cung ngoại tệ vẫn tiếp tục tăng lên nhờ xuất khẩu tăng trưởng vững chắc với tốc độ 26% của 6 tháng đầu năm 2006 và sự tăng lên của các nguồn thu khác. Ước tính cả nền kinh tế vẫn có dư cung ngoại tệ trong 6 tháng đầu năm khoảng 2,2 tỷ USD, cao hơn mức dư 2 tỷ USD của quý I và cao hơn nhiều so với mức dư khoảng 700 triệu USD của 6 tháng đầu năm 2005.
Để đạt được mức tăng trưởng kinh tế 8 % như chỉ tiêu quốc hội đề ra, nhập khẩu vẫn phải tăng trưởng ở mức cao (dự kiến tăng 16,4% và theo đó thặng dư cán cân thương mại sẽ giảm dần, mức tăng cung ngoại tệ có thể chậm lại nhưng về tổng quan năm 2006, nền kinh tế vẫn tiếp tục có dư cung ngoại tệ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng dự trữ ngoại hối nhà nước, ổn định tỷ giá.
Phòng CCTT- Vụ CSTT