Nhằm thúc đẩy mở rộng thanh toán xuyên biên giới qua mã QR, đưa VietQRGlobal trở thành “cánh tay nối dài” cho hoạt động giao thương, du lịch và bán lẻ, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - NHNN) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch”. Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo.
Tham dự Hội thảo còn có đại diện Vụ Thanh toán (NHNN); Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch), Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), NAPAS; đại diện các ngân hàng thương mại (BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank); Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia; Công ty cổ phần công nghệ KiotViet; các tổ chức thanh toán, công nghệ quốc tế như Tenpay thuộc Tencent (Trung Quốc), Liquid Group (Singapore).
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ngành ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) và tăng cường kết nối hạ tầng thanh toán với các thị trường quốc tế. Hội thảo tập trung thảo luận những vấn đề trọng tâm liên quan đến: mở rộng hạ tầng VietQRGlobal; giải pháp tối ưu trải nghiệm thanh toán cho người Việt Nam ra nước ngoài và khách quốc tế đến Việt Nam; mở rộng mạng lưới chấp nhận VietQRGlobal (merchant) tại các trung tâm thương mại, khu du lịch, nhà hàng, khách sạn, cửa hàng và hộ kinh doanh; chính sách hỗ trợ đối với các điểm chấp nhận thanh toán; yêu cầu nâng cao an toàn, bảo mật trong bối cảnh tội phạm công nghệ ngày càng gia tăng.
“Mở rộng kết nối phải đi cùng với chất lượng và an toàn”
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng đánh giá diễn đàn có ý nghĩa thiết thực, đúng vào thời điểm thanh toán số đang ngày càng gắn chặt hơn với hoạt động thương mại, du lịch và đời sống kinh tế - xã hội.
Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những bước tiến rõ nét về TTKDTM. Hạ tầng thanh toán ngày càng hiện đại, các phương thức thanh toán số ngày càng phổ biến, trong đó thanh toán qua mã QR đã trở thành một phương thức quen thuộc đối với người dân và doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để chúng ta tiếp tục mở rộng khả năng kết nối thanh toán với các quốc gia, vùng lãnh thổ.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo
Phó Thống đốc khẳng định: “Câu chuyện hôm nay không chỉ là câu chuyện về một công nghệ hay một mã QR. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để những kết nối thanh toán đó tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế”.
Theo Phó Thống đốc, một khách du lịch quốc tế đến Việt Nam có thể sử dụng ứng dụng thanh toán quen thuộc của mình để chi trả tại khách sạn, nhà hàng, cửa hàng hay một hộ kinh doanh; một người Việt Nam khi ra nước ngoài có thể thanh toán thuận tiện bằng ứng dụng ngân hàng, ví điện tử của mình. Đằng sau những trải nghiệm rất đơn giản đó là sự kết nối giữa các hạ tầng thanh toán, các ngân hàng, tổ chức chuyển mạch và các chủ thể của hai nền kinh tế. Vì vậy, phát triển thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR cần được nhìn nhận rộng hơn: từ kết nối hạ tầng thanh toán đến kết nối người dân, doanh nghiệp; từ kết nối hệ thống đến hỗ trợ dòng chảy của du lịch, bán lẻ, thương mại và dịch vụ. Nói cách khác, kết nối hạ tầng là điểm khởi đầu, còn kết nối kinh tế mới là mục tiêu cần hướng tới.
Phó Thống đốc khẳng định, mở rộng kết nối phải đi cùng với chất lượng và an toàn. Khi không gian thanh toán vượt qua biên giới quốc gia, sự tham gia của nhiều chủ thể, nhiều hệ thống và nhiều khuôn khổ pháp lý cũng làm cho yêu cầu quản trị trở nên phức tạp hơn. “Do đó, cùng với việc mở rộng mạng lưới, chúng ta phải đặc biệt coi trọng an toàn, bảo mật, phòng chống gian lận, phòng chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu, bảo vệ quyền lợi khách hàng và bảo đảm hoạt động thanh toán, quyết toán được thông suốt” – Phó Thống đốc nhấn mạnh.
Ông Chử Văn Lâm - Phó Chủ tịch thường trực Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí Kinh tế Việt Nam
Đến nay, NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với một số quốc gia khác. Quá trình này không chỉ góp phần tạo thêm lựa chọn thanh toán thuận tiện cho người dân và du khách, mà còn mở ra cơ hội để các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, tiếp cận tốt hơn với khách hàng quốc tế.
Bên cạnh đó, NHNN thường xuyên, chủ động theo dõi, chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. NHNN đã triển khai hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số. Từ khi triển khai dịch vụ đến ngày 26/8/2026, số liệu báo cáo của các đơn vị cho thấy, có trên 5,1 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo qua Hệ thống SIMO, trong đó có gần 1,7 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là trên 5,7 nghìn tỷ đồng.
Về phía các TCTD đã đầu tư mạnh cho hạ tầng số và ứng dụng công nghệ mới, ưu tiên kinh phí cho nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ và an toàn, an ninh mạng; chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực số.
Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành ngân hàng được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác, đem lại giá trị thiết thực đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Đến hết năm 2025, đã có gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc tổ chức được phép khác; giá trị TTKDTM gấp hơn 28 lần GDP. Trong giai đoạn 2021-2025, số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hằng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36%. Nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch qua kênh số đạt mức trên 95%.
Trong 8 tháng năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục tăng trưởng khá. Giao dịch TTKDTM tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị; qua kênh Internet đạt tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 35,33% về số lượng và 2,39% về giá trị. Trong đó, giao dịch thanh toán qua phương thức QR code đạt 311 triệu giao dịch với giá trị đạt 274,2 nghìn tỷ đồng (tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị).
Thanh toán QR xuyên biên giới - một cấu phần của hạ tầng kinh tế số
Tại Hội thảo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) nhấn mạnh: “Thanh toán QR xuyên biên giới không chỉ là câu chuyện của công nghệ thanh toán, mà còn là một cấu phần của hạ tầng kinh tế số, một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho giao thương, du lịch và tiêu dùng. Một du khách có thể sử dụng ứng dụng quen thuộc để thanh toán tại Việt Nam; một người Việt có thể thanh toán thuận tiện khi ra nước ngoài; một cửa hàng nhỏ có thể tiếp nhận thanh toán từ khách quốc tế mà không phải đầu tư hạ tầng phức tạp. Những điều tưởng như rất nhỏ đó, khi được nhân lên ở quy mô lớn, sẽ tạo nên những kết nối kinh tế thực sự”.
Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán phát biểu tại Hội thảo
Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, trong giai đoạn tới, mục tiêu không chỉ là mở rộng mạng lưới thanh toán xuyên biên giới, mà quan trọng hơn là gia tăng mức độ sử dụng, bảo đảm an toàn, nâng cao hiệu quả và tạo ra nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.
Theo số liệu từ NAPAS, VietQRGlobal đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh tại các thị trường đã kết nối. Cụ thể, trong 8 tháng năm 2026, số lượng giao dịch của du khách từ Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng 8 lần trong khi giá trị giao dịch tăng 6 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng 5 lần về số lượng và 4 lần về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Trung Quốc là thị trường được mở rộng kết nối sau nhóm các nước Đông Nam Á. NAPAS chính thức công bố dịch vụ qua kết nối với UPI vào tháng 12/2025, kết nối với Alipay vào tháng 4/2026 và kết nối với Weixin Pay vào tháng 8/2026, dịch vụ ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực. Chỉ sau bốn tháng mở rộng kết nối, đến tháng 8/2026, giao dịch của du khách Trung Quốc sử dụng ứng dụng thanh toán của Trung Quốc để quét mã VietQRGlobal tại Việt Nam tăng tương ứng gấp 3 lần về số lượng và gấp 4 lần về giá trị giao dịch so với tháng 4/2026. Với việc hoàn thành kết nối với các nền tảng thanh toán của Trung Quốc, giao dịch thanh toán QR xuyên biên giới với quốc gia này sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Đăng Hùng - Phó Tổng Giám đốc NAPAS phát biểu tại Hội thảo
Ngoài ra, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với Singapore cho cả hai chiều khách hàng Singapore thanh toán tại Việt Nam và khách hàng Việt Nam thanh toán tại Singapore. Với thị trường Hàn Quốc, dịch vụ chiều thanh toán của khách hàng Hàn Quốc tại Việt Nam đã được hoàn tất và sẽ tiếp tục mở rộng chiều thanh toán ngược lại.
Ở phía người dùng, thanh toán QR xuyên biên giới mang lại trải nghiệm nhanh chóng, an toàn và thông suốt, tương tự khi thực hiện giao dịch tại quốc gia của mình. Đặc biệt, giao dịch được xử lý trực tiếp giữa hai đồng bản tệ thông qua hạ tầng quyết toán của các bên tham gia, qua đó giảm chi phí liên quan đến chuyển đổi ngoại tệ và mang lại lợi ích thiết thực về tỷ giá cho người dùng.
Quang cảnh Hội thảo
Không chỉ mang lại thuận tiện cho người dùng, VietQRGlobal còn mở ra những lợi ích trực tiếp đối với các điểm chấp nhận thanh toán. Khi khách quốc tế có thể sử dụng chính ứng dụng quen thuộc tại quê nhà để quét QR, rào cản trong trải nghiệm thanh toán giảm bớt, khoảng cách từ nhu cầu mua sắm đến quyết định chi tiền cũng được rút ngắn. VietQRGlobal cũng giúp các nhà hàng, khách sạn, hộ kinh doanh, cửa hàng nhỏ lẻ tiếp cận và phục vụ tốt hơn dòng khách du lịch quốc tế.
Về định hướng thời gian tới, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh việc mở rộng kết nối thanh toán xuyên biên giới cần xuất phát từ nhu cầu kinh tế thực, gắn với dòng khách du lịch, thương mại, đầu tư và nhu cầu thanh toán giữa Việt Nam với từng quốc gia, vùng lãnh thổ.
Đồng thời, cần chuyển trọng tâm từ "kết nối được" sang "sử dụng được và sử dụng hiệu quả". Thành công không nên chỉ được nhìn qua số lượng thị trường đã kết nối, mà cần được đánh giá bằng mức độ sử dụng thực tế, độ phủ đơn vị chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí, sự thuận tiện và giá trị mà kết nối đó mang lại cho người dân và doanh nghiệp.
Phó Thống đốc cũng yêu cầu tiếp tục thúc đẩy khả năng tương tác, chuẩn hóa và phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia. Một trải nghiệm thanh toán đơn giản đối với khách hàng chỉ có thể được tạo ra trên nền tảng một cơ chế vận hành phía sau rõ ràng, an toàn và hiệu quả.
Theo Phó Thống đốc, an toàn và niềm tin phải là điều kiện xuyên suốt. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng nguyên tắc bảo vệ người sử dụng, phân định rõ trách nhiệm, kiểm soát rủi ro và duy trì khả năng chống chịu của hệ thống phải luôn được đặt ở vị trí trung tâm.
Phó Thống đốc đề nghị các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, doanh nghiệp công nghệ, cộng đồng bán lẻ, du lịch và các cơ quan liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ. Thanh toán xuyên biên giới không phải là nhiệm vụ riêng của ngành Ngân hàng; để kết nối thanh toán thực sự trở thành kết nối kinh tế cần sự tham gia của cả hệ sinh thái.
PL