Tổng hợp trả lời chất vấn tại hội trường (chiều 24/11/2011 và sáng 25/11/2011)

BẢN TỔNG HỢP THẢO LUẬN TẠI HỘI TRƯỜNG

(Ghi theo băng ghi âm)

Buổi chiều ngày 24/11/2011 và sáng ngày 25/11/2011

Nội dung:

Thống đốc Ngân hàng Nguyễn Văn Bình trả lời chất vấn trực tiếp tại hội trường

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chủ trì

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Thưa Quốc hội,

Theo chương trình thì Quốc hội sẽ tiến hành phiên chất vấn trực tiếp đối với Thống đốc Ngân hàng - Nguyễn Văn Bình, về thời gian thì đồng chí Nguyễn Văn Bình có thời gian từ giờ đến hết chiều nay và 1,5 tiếng sáng mai.

Về vấn đề ngân hàng nói chung và thị trường tiền tệ nói riêng là một vấn đề vừa cấp bách, vừa căn cơ lâu dài và ảnh hưởng rất lớn tới kinh tế-xã hội, sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân. Trong phạm vi một buổi chất vấn tại hội trường thì theo yêu cầu của Quốc hội, đồng chí Thống đốc sẽ trả lời những vấn đề liên quan tới tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, nhưng đồng thời phải bảo đảm an toàn hệ thống để cho hệ thống ngân hàng, các tổ chức tín dụng có thể góp phần bảo đảm giá trị đồng tiền và bình ổn thị trường tiền tệ. Theo đó trong điều kiện chống lạm phát, chủ trương của Quốc hội và của Chính phủ, theo chỉ đạo của Trung ương không được để kinh tế nước ta rơi vào suy giảm và suy thoái, tình trạng trì trệ trong nền kinh tế, nhất là trực tiếp sản xuất kinh doanh, cung ứng dịch vụ. Cho nên đề nghị đồng chí Nguyễn Văn Bình sẽ trả lời việc vừa phải bảo đảm vốn sản xuất kinh doanh, đồng thời vừa chống lạm phát và không để nền kinh tế rơi vào tình trạng trì trệ, có thể nói đây là vấn đề nóng, rất cấp bách để thiết thực thực hiện nhiệm vụ cuối năm nay, cả năm sau, thậm chí một vài năm nữa, đồng thời chuẩn bị một cách căn cơ để chúng ta có một hệ thống ngân hàng vừa lớn lên về quy mô, vừa tổ chức một cách khoa học đạt chuẩn quốc gia, chuẩn khu vực và có những mặt hoạt động chất lượng đạt chuẩn quốc tế để thiết thực phục vụ tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững của đất nước trong chiến lược 10 năm.

Nguyễn Văn Tuyết - Bà Rịa - Vũng Tàu

Kính thưa Quốc hội.

Thưa Thống đốc Ngân hàng nhà nước.

Xin đề nghị Thống đốc Ngân hàng nhà nước cho biết hiện nay có bao nhiêu phần trăm ngân hàng hoạt động yếu kém cần giám sát chặt chẽ, phương án tái cơ cấu và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng như thế nào?

Thứ hai, tôi rất hoan nghênh thời gian vừa qua Thống đốc đã có những biện pháp kiên quyết xử lý vi phạm qui định trần lãi suất huy động và thực tế cũng đã xử lý hai trường hợp vi phạm trần lãi suất huy động của ngân hàng. Xin đề nghị Thống đốc cho biết căn cứ để qui định trần lãi suất và giải pháp đột phá để bảo đảm có nguồn vốn cho sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới. Xin cảm ơn Thống đốc, cảm ơn Quốc hội.

Touneh Drong Minh Thắm - Lâm Đồng

Kính thưa Quốc hội.

Thưa Thống đốc.

Tôi có ba câu hỏi gửi Thống đốc.

Thứ nhất, để thực hiện chủ trương tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, xin Thống đốc cho biết có giải pháp gì mang tính đột phá để tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và thời gian là bao lâu?

Thứ hai, với vai trò là Thống đốc Ngân hàng, xin Thống đốc cho biết những giải pháp cơ bản để giữ giá trị đồng tiền Việt Nam?

Thứ ba, về việc vay vốn giữa doanh nghiệp và nông dân, nhiều ý kiến của cử tri phản ánh doanh nghiệp cho vay vốn rất dễ, trong khi đó làm ăn có lãi hoặc không có lãi. Còn nông dân cần vốn để cho sản xuất thì làm thủ tục rất khó khăn. Vậy Thống đốc có suy nghĩ gì về vấn đề trên? Thống đốc có biện pháp gì để khắc phục giúp đỡ cho bà con có vốn sản xuất? Xin cảm ơn.

Đặng Thị Hoàng Yến - Long An

Kính thưa Quốc hội.

Kính thưa Thống đốc.

Tôi có hai câu hỏi:

Thứ nhất, từ cuối năm 2009 đến nay Ngân hàng Nhà nước đã xếp loại việc phát triển hạ tầng và xây dựng nhà xưởng của các khu công nghiệp là phi sản xuất. Trong khi các khu công nghiệp năm 2010 đã đóng góp 25 tỷ đô la tương đương với 25% sản lượng công nghiệp của cả nước, tạo hàng triệu công ăn việc làm. Vậy Thống đốc sẽ làm gì để giải tỏa vấn đề bất hợp lý này?

Thứ hai, hiện nay xuất hiện một loại tội phạm mới lợi dụng việc siết chặt tín dụng quá nhiều của Ngân hàng đã bằng nhiều thủ đoạn làm khó doanh nghiệp, không cho đảo nợ, thu hồi nợ trước hạn, tín dụng đen v.v... để mua rẻ chiếm doanh nghiệp, chiếm dự án. Thống đốc có giải pháp gì để không cho loại tội phạm mới này có cơ hội phát triển? Xin cảm ơn.

Trần Ngọc Vinh - TP Hải Phòng

Kính thưa Quốc hội.

Kính thưa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Có dư luận cho rằng trong điều hành gần 4 tháng qua, nhiều chính sách của Thống đốc có xu hướng tạo thuận lợi cho nhóm lợi ích thắng lợi hơn, như chính sách siết trần lãi suất 14% lợi cho ngân hàng lớn, khổ ngân hàng nhỏ, hay sáng kiến lĩnh vực giá vàng, đề nghị Thống đốc cho ý kiến về lĩnh vực này?

Vấn đề thứ hai, Thống đốc tuyên bố đưa lãi suất sản xuất kinh doanh nói chung về mặt bằng từ 17 đến 19% vào cuối tháng 9, nhưng thực tế hiện nay có doanh nghiệp phải vay cao hơn mức này và cũng không phải ai cũng vay được. Trong khi đó lãi suất huy động từ dân cư ép xuống còn 14% thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng giá. Vô hình chung dân chịu thiệt mà doanh nghiệp cũng không được hưởng lợi nhiều còn ngân hàng đứng giữa lại hưởng lợi. Thống đốc giải thích như thế nào về vấn đề này. Xin cảm ơn Thống đốc.

La Ngọc Thoáng - Cao Bằng

Kính thưa Quốc hội.

Kính thưa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Tôi xin trao đổi với Thống đốc hai vấn đề về công tác quản lý vàng.

Thứ nhất, chúng ta thường nói chính sách tiền tệ, tài chính, ngân hàng cần phải đảm bảo chủ trương chống đôla hóa và chống vàng hóa. Nhưng tôi e rằng việc chúng ta đang làm lại không nhất quán với chủ trương nêu trên. Vàng ở dạng trang sức là hàng hóa, còn vàng ở dạng miếng lại là công cụ để cất trữ và làm phương tiện để trao đổi ngang giá như đồng tiền đang phổ biến ở nước ta hiện nay. Đã là đồng tiền vàng thì Nhà nước phải độc tôn quản lý và sản xuất như nhiều nước đang làm, đã làm. Việc cho phép các công ty tư nhân sản xuất vàng miếng như hiện nay thực chất chúng ta đã tạo điều kiện cho hiện tượng vàng hóa được tồn tại và Nhà nước không thể quản lý, kiểm soát được giá vàng.

Hai, giá vàng miếng trong thời gian qua có những biết động bất thường, bất hợp lý giữa giá trong nước và giá quốc tế, giữa giá các công ty kinh doanh vàng bạc trong nước làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc ổn định nền kinh tế vĩ mô. Đặc biệt việc Ngân hàng Nhà nước có chủ trương giao cho công ty tư nhân thay Nhà nước sản xuất vàng miếng đóng dấu của công ty sẽ là cơ hội tốt, tạo sự độc quyền, làm giá trong kinh doanh vàng miếng. Đây là nguyên nhân tại sao cùng là một loại vàng bốn số 9 nhưng giá giữa các công ty lại luôn chênh lệch nhau.

Xin hỏi Thống đốc tại sao Ngân hàng Nhà nước không thống nhất quản lý vàng miếng. Ngân hàng Nhà nước có thể thuê công ty bên ngoài sản xuất vàng miếng nhưng in dấu Nhà nước như vậy sẽ thuận lợi cho Ngân hàng Nhà nước trong việc quản lý vàng, không để tình trạng làm giá, đem lại lợi ích cho một nhóm, nhưng lại gây thiệt hại cho nền kinh tế và người dân. Xin hết. Xin cám ơn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Nguyễn Văn Bình - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Kính thưa đồng chí Chủ tịch Quốc hội.

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Kính thưa Quốc hội.

Trước khi tham dự phiên chất vấn này Ngân hàng Nhà nước nhận được 11 ý kiến chất vấn của các vị đại biểu Quốc hội. Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thành việc trả lời chất vấn theo đúng các quy định của Quốc hội. Đến giờ phút này có 5 vị đại biểu đặt câu hỏi chất vấn với khoảng 10 câu hỏi, tổng hợp lại có một số nhóm vấn đề như sau.

Vấn đề thứ nhất là tái cấu trúc lại hệ thống ngân hàng, trong đó tỷ lệ ngân hàng hoạt động yếu kém là bao nhiêu và Thống đốc ngân hàng nhà nước có giải pháp gì. Vấn đề thứ hai là lãi suất: trần lãi suất 14% có còn phù hợp hay không, có lợi ích nhóm lợi ích không và không phải tất cả các doanh nghiệp đều vay được mức lãi suất 17-19%. Vấn đề thứ ba là giải pháp điều hành lãi suất huy động và cho vay. Vấn đề thứ tư là chống đôla hóa và vàng hóa, có nên duy trì việc cho kinh doanh vàng miếng hay không, có nên cho phép các công ty tư nhân tiếp tục dập vàng miếng bán hay không và nhà nước có nên quản lý tập trung không. Vấn đề cuối cùng là điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ nhằm kìm chế lạm phát làm xuất hiện nhiều hiện tượng tiêu cực, lợi dụng việc siết chặt tín dụng của Ngân hàng để mua rẻ, chiếm doanh nghiệp, chiếm dự án, hay tín dụng đen đang phát triển.

Tôi xin phép trình bày theo các nhóm vấn đề đã nêu.

Thứ nhất, về tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Hoạt động ngân hàng là một lĩnh vực nhạy cảm, có quy mô và mức độ ảnh hưởng lớn đối với nền kinh tế nên quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng phải đảm bảo ngân hàng hoạt động ổn định, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế ổn định. Do vậy, cần phải có cách nhìn, cách quan niệm về tái cấu trúc hệ thống ngân hàng cho đúng.

Sau hơn 20 năm đổi mới, mô hình phát triển theo chiều rộng đã khơi dậy được mọi tiềm năng của đất nước, khuyến khích mọi người và mọi tầng lớp xã hội tham gia vào quá trình xây dựng phát triển sản xuất. Nhờ đó, từ một nước nghèo đói, khủng hoảng kinh tế trầm trọng vào những năm 1986, nước ta đã trở thành một nước có mức thu nhập trung bình. Trong quá trình đó, hệ thống ngân hàng Việt Nam cũng đã phát triển hết sức mạnh mẽ và có những đóng góp quan trọng vào quá trình đổi mới kinh tế của nước ta, nhất là việc đáp ứng đầy đủ vốn cho nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, như Đại hội Đảng lần thứ XI đã phân tích, nền kinh tế phát triển theo chiều rộng tốn rất nhiều vốn, hiệu quả không cao và khi đạt đến một mức độ phát triển nhất định thì mô hình phát triển theo chiều rộng cũng để lại rất nhiều hậu quả. Để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và đạt được mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, Đảng ta đã xác định phải chuyển từ mô hình phát triển theo chiều rộng sang mô hình phát triển theo chiều sâu. Vì vậy, hệ thống ngân hàng Việt Nam cần phải cơ cấu lại cho phù hợp để đáp ứng nhu cầu về vốn và các dịch vụ ngân hàng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Như vậy, tính cấp thiết của việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng là do đòi hỏi khách quan của quá trình phát triển mới của đất nước, chứ không phải do hệ thống ngân hàng quá yếu kém đến mức độ nguy hiểm không tái cấu trúc không được.

Trong giai đoạn vừa qua, mặc dù hệ thống ngân hàng trên thế giới chao đảo, nhưng hệ thống ngân hàng Việt Nam đã đứng vững. Mặc dù còn nhiều yếu kém, nhưng cách đây 1 tuần, Ngân hàng Ngoại thương vẫn phát hành được trái phiếu quốc tế với giá 3.4, thuộc loại giá cao nhất, nhì trên thế giới. Ngân hàng Canada đang muốn mua cổ phần của Ngân hàng Công thương với giá 2.4 nhưng Ngân hàng Công thương đang yêu cầu giá 2.8, 3.0. Hiện nay, hoạt động của số ngân hàng yếu kém chỉ chiếm không quá 5% thị phần trong tổng thị phần hoạt động của toàn hệ thống ngân hàng.

Có ý kiến cho rằng ở Việt Nam nhiều ngân hàng quá. Dưới góc độ chuyên môn, chúng tôi cho rằng Việt Nam chỉ thừa những ngân hàng có quy mô nhỏ, có tình hình tài chính không lành mạnh, nhưng đang rất thiếu dịch vụ ngân hàng. Với khoảng gần 9.000 điểm giao dịch của hệ thống ngân hàng hiện nay so với 87 triệu dân là quá thấp so với chuẩn của các nước OECD là cứ 1.000 người dân có một điểm giao dịch ngân hàng.

Đến nay, Ngân hàng nhà nước đã xây dựng xong Đề án tổng thể tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và sẽ trình Chính phủ thông qua tại phiên họp cuối tháng 11, sau đó sẽ báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị. Một số nét chính của đề án như sau.

Mục tiêu của việc tái cấu trúc lại hệ thống ngân hàng là đảm bảo xây dựng một hệ thống ngân hàng lành mạnh, có đủ sức cạnh tranh trong nước và quốc tế trong bối cảnh tình hình quốc tế đang có nhiều biến động như hiện nay. Tạo ra một hệ thống ngân hàng đa dạng về sở hữu, quy mô, loại hình hoạt động và có đầy đủ năng lực để đáp ứng được nhu cầu vốn và dịch vụ ngân hàng phục vụ quá trình phát triển của đất nước trong giai đoạn tới. Định hướng của quá trình tái cấu trúc là sau 5 năm, sẽ có khoảng 1-2 ngân hàng có đủ sức cạnh tranh với các ngân hàng trong khu vực, có khoảng từ 10 - 15 ngân hàng đủ lớn làm trụ cột cho cả hệ thống ngân hàng, có những ngân hàng quy mô vừa và nhỏ nhưng có tình hình tài chính lành mạnh và hoạt động trong phân khúc thị trường nhất định. Đồng thời, tiếp tục xây dựng mạng lưới các tổ chức tín dụng có quy mô nhỏ như hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và các tổ chức tài chính vi mô để đảm bảo mọi tầng lớp xã hội ở các địa bàn khác nhau đều có điều kiện tiếp cận với dịch vụ ngân hàng.

Phương châm của quá trình tái cấu trúc là không để xảy ra đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát và đảm bảo quyền lợi cho người gửi tiền và người đang hưởng thụ các dịch vụ ngân hàng.

Thứ hai, về lãi suất.

Về ý kiến lãi suất 14% có còn phù hợp hay không, phải chăng lãi suất 14% thấp quá làm cho người gửi tiền bị thiệt, trong khi đó doanh nghiệp vẫn phải vay cao, hệ thống ngân hàng lãi nhiều quá. Tôi xin báo cáo các vị đại biểu Quốc hội như sau: Trần lãi suất huy động 14% được quy định vào cuối năm 2010, khi đó mục tiêu lạm phát năm 2011 được Quốc hội Khóa XII thông qua ở mức 7%. Như vậy, đây là mức lãi suất thực dương đối với người gửi tiền. Tuy nhiên, mức lãi suất này cố định quá lâu, trong khi lạm phát trong những tháng đầu năm 2011 liên tục tăng cao làm cho tính chất linh hoạt của trần lãi suất mất đi và không phản ánh đúng quan hệ cung cầu tiền tệ trên thị trường. Nhưng kể từ tháng 8 trở lại đây, lạm phát đã giảm mạnh. Vì vậy, đến tháng 8/2011, quy định trần lãi suất 14% là phù hợp với mục tiêu lạm phát năm 2012 vừa được Quốc hội thông qua là ở mức dưới 10% và có tác dụng làm giảm kỳ vọng lạm phát, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận với nguồn vốn ở mức lãi suất thấp hơn.

Đến nay, mức lãi suất cho vay phổ biến đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh lành mạnh đã giảm từ mức trên 20% xuống mức 17-19% và nhiều ngân hàng đã có những chương trình cho vay với lãi suất 16%, thậm chí cho vay lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn ở mức 14%, 15%. Về cơ bản, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh lành mạnh đã tiếp cận được với các nguồn vốn này. Bên cạnh đó, cũng có một bộ phận doanh nghiệp chưa tiếp cận được mức lãi suất này vì 2 lý do: do phải kiềm chế tốc độ tăng trưởng tín dụng, nên dù lãi suất đã giảm nhưng ngân hàng không có đủ vốn để cho vay và các doanh nghiệp có tình hình tài chính thiếu lành mạnh, không đáp ứng được điều kiện vay của ngân hàng.

Diễn biến tích cực của kinh tế vĩ mô và lạm phát từ tháng 8 trở lại đây là tiền đề để Ngân hàng Nhà nước xem xét giảm trần lãi suất huy động, cũng như lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước, từ đó tác động làm giảm lãi suất cho vay.

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Xin phép đồng chí Thống đốc, mời đồng chí tạm dừng lại ở đây để mai tiếp tục trả lời. Tôi xin đề nghị các vị đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi tiếp. Chúng ta còn 16 đại biểu, xin mời các vị đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi tiếp. Xin mời đại biểu Nguyễn Thái Học - đoàn Phú Yên.

Nguyễn Thái Học - Phú Yên

Kính thưa Quốc hội.

Kính thưa Thống đốc.

Tôi đã có văn bản chất vấn Thống đốc về trách nhiệm của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi qui định trần lãi suất huy động tiền gửi 14%, nhưng không có cơ chế kiểm soát để các ngân hàng huy động vượt trần từ 17 đến 19% kéo dài 6 đến 7 tháng. Thống đốc đã có văn bản trả lời, nhưng tôi thấy chưa thỏa đáng. Vì Thống đốc cho rằng, nguyên nhân do kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, Ngân hàng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bất ổn, nên ngân hàng chưa có điều kiện xử lý một cách triệt để. Xin được nêu lại câu hỏi là lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thiếu trách nhiệm, có khuyết điểm hay không? khi để các ngân hàng huy động vốn vượt trần lãi suất kéo dài như vậy?

Xin được hỏi thêm, hiện nay với trần lãi suất huy động 14%, nhưng lãi suất cho vay của các ngân hàng là 18%, 19%, thậm chí có ngân hàng cho vay hơn 20%, như vậy có phù hợp không. Thống đốc thấy cần có quy định trần lãi suất cho vay đối với các ngân hàng hay không.

Thứ hai, về lãi suất huy động ngoại tệ là 2% trong khi lãi suất cho vay là 8%, Thống đốc cho rằng mức lãi suất đó là phù hợp, nhưng ý kiến của tôi và tham khảo nhiều chuyên gia thì cho rằng không phù hợp và không bình thường. Vì các ngân hàng được độc quyền huy động và cho vay ngoại tệ, huy động bằng ngoại tệ, cho vay bằng ngoại tệ nhưng với mức lãi suất như vậy các ngân hàng sẽ thu lãi quá lớn, tạo sự mất công bằng trong kinh doanh. Xin Thống đốc đánh giá về việc duy trì mức lãi suất này như thế nào. Xin cám ơn Quốc hội.

Nguyễn Thanh Thụy - Bình Định

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Hệ thống ngân hàng được ví như xương sống của nền kinh tế, điều hòa dòng tiền, ổn định sản xuất kinh doanh và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, việc Ngân hàng nhà nước điều hành chính sách tiền tệ và tín dụng thắt chặt trong thời gian vừa qua đã gây tác động xấu đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, từ đó tác động lớn đến an sinh xã hội. Trong 5 tháng vừa qua rất nhiều doanh nghiệp và công ty đang gặp khó khăn về tài chính không có tiền để trả lương cho cán bộ và công nhân, sản xuất bị đình trệ, đóng cửa, phá sản. Các ngân hàng thương mại đua nhau về lãi suất huy động và cho vay, việc Ngân hàng Nhà nước giảm lãi suất huy động xuống dưới 14% vừa qua để kéo theo lãi suất cho vay xuống thấp, nhưng thực tế các doanh nghiệp vẫn không vay được và vay với lãi suất rất cao. Ngân hàng thương mại đang đẩy lãi suất huy động và lãi suất qua đêm rất cao để đáp ứng nhu cầu thanh khoản và hiện nay thì vỡ nợ tín dụng ở rất nhiều nơi. Có trường hợp một đơn vị thuộc Ngân hàng hàng hải gửi tiền tại chi nhánh Ngân hàng công thường Nhà Bè bị "bay hơi" 3.000 tỷ đồng như báo chí đã phản ảnh, đến nay chưa rõ trách nhiệm thuộc về ai trong vấn đề này. Xương sống của nền kinh tế đang rất yếu và thắt chặt thì quá dễ dãi, như vậy thì trách nhiệm của ngân hàng nhà nước và của Thống đốc về tình trạng này như thế nào, có phải ngân hàng nhà nước coi trọng ổn định kinh tế vĩ mô hơn vấn đề bảo đảm an sinh xã hội và ổn định sản xuất kinh doanh hay không. Tôi xin hết ý kiến.

Đặng Xuân Huy - Đồng Tháp

Kính thưa Quốc hội,

Thưa Thống đốc,

Theo dự thảo Nghị định quản lý sản xuất kinh doanh vàng trình Chính phủ, trong đó các điều kiện để được xem xét cấp phép sản xuất kinh doanh vàng miếng là:

Thứ nhất, doanh nghiệp phải có 25% thị phần sản xuất trong cả nước. Như vậy chỉ còn duy nhất một công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn SJC chiếm 90% thị phần được cấp phép.

Thứ hai, với các điều kiện như vốn điều lệ 100 tỷ đồng, thuế 500 triệu đồng trên một năm và phải là doanh nghiệp thì mới được cấp phép kinh doanh mua bán vàng miếng, thế thì 12.000 đơn vị trên 63 tỉnh thành hiện đang mua bán vàng miếng trực tiếp với người dân sẽ ngừng kinh doanh. Như vậy Thống đốc có lường trước được sẽ xảy ra thống lĩnh độc quyền thị trường về giá, về sản lượng đáp ứng cho nhu cầu mua, bán của người dân không bị đầu cơ, ghìm hàng trục lợi hay không. Thống đốc có đảm bảo được các đơn vị mua, bán vàng trang sức sẽ không giao dịch ngầm vàng miếng, gọi là thị trường vàng chợ đen như là thị trường ngoại tệ ngầm đã và đang diễn ra vài thập kỷ qua vẫn còn tồn tại, gây khó khăn cho các đơn vị có phép và chấp hành tốt pháp luật. Xin hết.

Lê Văn Lai - Quảng Nam

Thưa Quốc hội.

Thưa đồng chí Thống đốc Ngân hàng.

Tôi xin được đề cập 3 vấn đề:

Thứ nhất, đề nghị đồng chí Thống đốc Ngân hàng cho biết việc tham mưu của đồng chí Thống đốc Ngân hàng với Chính phủ hoặc bản thân ngành Ngân hàng giải bài toán về lãi suất như thế nào đặt trong mối quan hệ vừa đảm bảo yêu cầu về kiềm chế lạm phát, nhưng đồng thời cũng phải đảm bảo không đình đốn trong sản xuất. Đấy là câu hỏi thứ nhất đề nghị Thống đốc cho biết thêm.

Nội dung thứ hai, Thống đốc đánh giá như thế nào về tình hình chất lượng tín dụng hiện nay. Trong dư luận hiện nay cho rằng chất lượng tín dụng đang có vấn đề hay nói thẳng là đang diễn ra xấu, có khả năng vỡ nợ. Nếu như những dư luận ấy có cơ sở thì Thống đốc Ngân hàng có biện pháp gì để ngăn chặn kịp thời hệ lụy rất không đáng có này.

Nội dung thứ ba, liên quan đến vấn đề lãi suất thì trùng hợp với các câu hỏi của các vị trước đã hỏi cho nên tôi muốn đặt vấn đề 14% của trần lãi suất theo dạng khác: Đồng chí Thống đốc Ngân hàng thuyết minh về căn cứ khoa học và thực tiễn để đề ra 14% thì rất thuyết phục, nhưng thực tế không phải như thế. Trong thực tế, sự phản ứng của xã hội trong vấn đề này biểu hiện rất phức tạp, biểu hiện bằng cách tiền gửi trong ngân hàng được rút ra rất mạnh để chuyển dòng vốn, các ngân hàng thực hiện lãi suất chui, thậm chí biến ứng về hình thức. Xin hỏi Thống đốc ngân hàng căn cứ khoa học và thực tiễn và đồng chí nêu có đúng với sự chấp nhận của xã hội và thực tiễn đang diễn ra trong vấn đề trần 14%. Tôi xin hết.

Đàng Thị Mỹ Hương - Ninh Thuận

Kính thưa Thống đốc,

Thống đốc đã trả lời là Thống đốc cương quyết điều hành chính sách khống chế lãi tiền gửi 14% và giải thích theo ý của Thống đốc cho mức lãi tiền gửi như thế có ý nghĩa, đảm bảo người gửi có lãi. Vậy xin hỏi Thống đốc có chính sách khống chế lãi vay theo hướng thuận cho hoạt động sinh lời từ vốn vay, giúp các nhà doanh nghiệp đang khát vốn để sinh tồn, đặc biệt là các nhà doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Mức khống chế lãi suất vay đó chính xác là bao nhiêu, tại sao Thống đốc không điều hành không chế lãi vay ổn định ở mức từ 16 - 17% theo ý của một số chuyên gia?

Theo đó xin hỏi Thống đốc trong 9 tháng đầu năm đã có 48.000 doanh nghiệp Việt Nam bị giải thể hoặc ngừng hoạt động, con số này sẽ còn tăng cao, đây là số liệu của Bộ kế hoạch và đầu tư, Thống đốc có tham mưu gì cho Chính phủ trong trái phiếu Chính phủ 225.000 tỷ có kế hoạch giúp các nhà doanh nghiệp cứu lấy sự phá sản tiếp tục duy trì và phát triển, góp phần giải quyết công ăn, việc làm cho các lao động, góp phần giải quyết vấn đề an sinh xã hội của đất nước theo chủ trương của Chính phủ. Tôi xin hết ý kiến.

Hà Sỹ Đồng - Quảng Trị

Kính thưa Thống đốc,

Tôi xin đặt 2 câu hỏi:

Thứ nhất, doanh nghiệp hiện nay tiếp cận những nguồn vốn để đầu tư sản xuất gặp rất nhiều khó khăn về nguồn tiền. Xin hỏi đồng chí Thống đốc có phải ngân hàng đã cho vay kinh doanh bất động sản và kinh doanh chứng khoán chiếm tỷ lệ lớn, dẫn đến ảnh hưởng nguồn tiền cho các doanh nghiệp vay đầu tư cho sản xuất hay không? Giải pháp của đồng chí trong thời gian tới điều tiết nguồn vốn như thế nào?

Thứ hai, xin đồng chí cho biết hiện nay nợ xấu, nợ quá hạn không có khả năng thu hồi làm thất thoát vốn của Nhà nước là bao nhiêu? Trách nhiệm quản lý Nhà nước về lĩnh vực đồng chí phải xử lý trách nhiệm cá nhân có liên quan như thế nào. Xin cảm ơn đồng chí.

Phan Văn Quý - Nghệ An

Kính thưa Quốc hội,

Thưa Thống đốc Ngân hàng,

Ngành ngân hàng là một ngành kinh tế nhạy cảm hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn kéo theo một loạt doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, nếu giải quyết không tốt dễ dẫn đến hiệu ứng domino, rất nguy hiểm cho nền kinh tế. Tôi đánh giá cao các giải pháp của ngành ngân hàng, quyết định của cá nhân Thống đốc nhưng tôi còn băn khoăn. Tôi xin được hỏi đồng chí Thống đốc một câu hỏi. Trong quá trình tái cấu trúc ngân hàng nếu xảy ra các xung đột lợi ích thì Thống đốc giải quyết như thế nào. Xin hết.

Nguyễn Văn Tiên - Tiền Giang

Kính thưa Quốc hội,

Thưa Thống đốc.

Tôi chỉ có một câu hỏi nhưng để dẫn giải câu hỏi này tôi xin nêu.

Thứ nhất, sáng nay chúng ta thảo luận rất nhiều học sinh không muốn học các ngành xã hội, đi học ngân hàng tài chính.

Thứ hai là các doanh nghiệp vay lãi suất cao, ngân hàng sống khỏe.

Thứ ba là các doanh nghiệp giao thông hiện nay đi làm thuê cho các ngân hàng.

Thứ tư là tết đến ngân hàng thưởng vài chục triệu.

Thứ năm là thực tế trong những vấn đề giá thuốc của chúng ta có vấn đề liên quan đến ngân hàng. Ví dụ chúng ta nhập giá thuốc và hiện nay chúng ta không quy định giá tối đa cho nên qua lòng vòng rất nhiều công ty tăng lên 3, 4 lần và hiện nay Chính phủ đang cố gắng có quy định chỉ tăng lên 2 lần. Vậy tình hình ngân hàng hiện nay do Luật ngân hàng sai hay do điều hành sai. Tôi thấy cử tri nói là luật của chúng ta có vấn đề về ngân hàng. Câu hỏi của tôi giống như đại biểu Nguyễn Thái Học là Luật ngân hàng của chúng ta có đúng hay không. Chúng ta có quy định lãi suất trần hay không, lãi suất tối đa cho vay hay không, chứ chúng ta để như thế nào thì dân, cử tri người ta bảo là chúng ta không biết quản lý, ngành ngân hàng rất nhàn, lương rất cao, không thể vất vả bằng ngành điện và các ngành khác được. Xin hết.

Trần Du Lịch - TP Hồ Chí Minh

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Cử tri là doanh nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh có yêu cầu tôi chuyển đến Thống đốc một câu hỏi liên quan đến vấn đề chính sách điều hành lãi suất trong thời gian tới. Hiện nay điều đáng mừng là chúng ta đã kiềm chế được lạm phát và Quốc hội quyết định chỉ số tăng giá trong năm tới tối đa là 10%, tức là một con số. Như vậy, câu hỏi đặt ra các doanh nghiệp muốn biết trong chính sách lãi suất sắp tới này Ngân hàng Nhà nước có tiếp tục theo đuổi chính sách lãi suất dương về huy động tiền gửi hay không? Và mức độ dương như thế nào? Liên quan đến lãi suất huy động thì lãi suất cho vay hiện nay chênh lệch khoảng 4-5%, sắp tới mức chênh lệch như thế nào để điều hành chính sách lãi suất. Doanh nghiệp muốn nhân hôm nay Thống đốc trả lời vấn đề này như một thông điệp cho các doanh nghiệp biết cách làm ăn về chính sách lãi suất trong thời gian sắp tới. Xin cảm ơn Thống đốc.

Nguyễn Ngọc Hòa - TP Hồ Chí Minh

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Tôi xin có một câu hỏi cho Thống đốc.

Vừa qua chúng ta có quyết tâm rất lớn trong việc ổn định và thiết lập lại tình hình giá vàng. Tuy nhiên, theo tôi trên thực tiễn gần như khi chúng ta xảy ra biến động thì chúng ta mới công bố có cấp quota nhập vàng. Xin Thống đốc cho biết trong cơ chế điều hành, quản lý và cấp các quota nhập vàng trong thời gian tới chúng ta có những đổi mới gì hay vẫn giữ nguyên cơ chế bị động, khi thị trường biến động thì chúng ta cho nhập và khi chúng ta cho nhập thì phải mất thời gian để vàng về cho nên chúng ta cũng không giải quyết được nhiệm vụ bình ổn thị trường. Xin cảm ơn Thống đốc, xin cảm ơn Quốc hội.

Đặng Ngọc Nghĩa - Thừa Thiên - Huế

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa đồng chí Thống đốc,

Tôi xin hỏi đồng chí Thống đốc 2 câu hỏi.

Thứ nhất, về công tác quản lý, giáo dục và chất lượng thanh tra, kiểm tra các cơ sở ngân hàng thuộc quyền như thế nào, có buông lỏng hay quan liêu không mà để vụ việc nghiêm trọng trong ngân hàng vừa qua đã xảy ra như báo cáo Chính phủ và dư luận đã nêu.

Thứ hai, cá nhân đồng chí Thống đốc, Ban lãnh đạo Ngân hàng Trung ương có những biện pháp xử lý những đồng chí lãnh đạo trực tiếp các ngân hàng có cán bộ vi phạm như thế nào?

Thứ ba, như một số đại biểu, đại biểu Đồng đã nêu, vấn đề thu hồi nợ xấu, thu hồi những vốn thất thoát thì có những biện pháp như thế nào để thu hồi các vốn đó và thời gian nào thì thu hồi. Xin hết.

Nguyễn Hữu Quang - Thanh Hoá

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Tôi xin có 2 câu hỏi.

Thứ nhất là tính thanh khoản một số ngân hàng, hiện nay trên thị trường liên ngân hàng thì lãi suất rất cao, 20% thậm chí hơn 30%. Điều này thể hiện ở một số ngân hàng, tính thanh khoản rất thấp và một số ngân hàng trở thành chủ nợ bất đắc dĩ thì đề nghị thống đốc cho biết là điều này nó bất bình thường không và nó có ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách bình ổn kinh tế vĩ mô. Câu hỏi là lãi suất liên ngân hàng cao thì có ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách bình ổn kinh tế vĩ mô hay không?

Câu hỏi thứ hai là nợ xấu thì theo Báo cáo của Chính phủ hiện nay nợ xấu ngân hàng là trên 3%. Nếu theo đánh giá của các chuyên gia nước ngoài dưới 5% thì ngân hàng hoạt động bình thường. Tuy nhiên, thị trường liên ngân hàng thể hiện lãi suất cao như vậy, nó thể hiện bất bình thường. Chúng tôi tìm hiểu một số thông tin, một số tổ chức thế giới người ta đánh giá là nợ xấu của chúng ta không phải là con số như vậy. Đề nghị thống đốc cho biết.

Nguyễn Ngọc Phương - Quảng Bình

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Hiện nay, đối tượng nghèo thì được ngân hàng chính sách xã hội cho vay, các doanh nghiệp thì được hệ thống các ngân hàng cho vay. Riêng đối tượng cận nghèo, đối tượng xã hội cần được quan tâm, nhưng không tiếp cận được nguồn vốn của ngân hàng chính sách vì không thuộc đối tượng và không có tài sản thế chấp để vay các ngân hàng khác. Đề nghị thống đốc cho biết giải pháp sắp tới để hỗ trợ đối tượng này như thế nào? Xin hết.

Trần Thị Quốc Khánh - TP Hà Nội

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Đề nghị Thống đốc cho biết trách nhiệm của mình đối với việc chỉ đạo thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt phòng, chống tham nhũng và phòng, chống rửa tiền trong hoạt động ngân hàng. Thực tế, nếu không làm tốt công tác này sẽ dẫn đến tín dụng đen ngoài xã hội và việc kiểm soát của hệ thống ngân hàng sẽ kém hiệu quả. Xin hết.

Trần Ngọc Vinh - TP Hải Phòng

Kính thưa Quốc hội,

Vừa rồi tôi đã hỏi câu hỏi nhưng Thống đốc Ngân hàng chưa trả lời ý thứ hai của tôi. Ý thứ hai của tôi là vừa rồi ngân hàng có sáng kiến là bình ổn giá vàng, phải chăng ngân hàng nhà nước muốn biến thị trường vàng đang cạnh tranh hiện nay sang thế độc quyền không. Ở đây là thế độc quyền của doanh nghiệp, Chính phủ thì muốn chúng ta bình đẳng nhưng hiện nay như thế này là có sự độc quyền. Xin ý kiến của Thống đốc. Xin hết.

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Kính thưa Quốc hội,

Xin phép Quốc hội cho tiếp tục tiến hành phiên chất vấn đối với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình.

Đồng chí Nguyễn Văn Bình đã nhận được 18 câu hỏi từ chiều hôm qua, cũng có một số câu hỏi mà đồng chí Nguyễn Văn Bình trả lời chưa xong đợt hỏi trước của 5 đồng chí. Tôi đề nghị qua ý kiến đặt vấn đề chất vấn của các đại biểu Quốc hội cũng tập trung vào những vấn đề lớn, mong rằng Thống đốc sẽ nhóm vấn đề lại để trả lời có trọng tâm đi thẳng vào vấn đề.

Thứ nhất là liên quan tới tái cơ cấu, phải nói rõ hơn mục tiêu tái cơ cấu, những giải pháp lớn tái cơ cấu và sau khi tái cơ cấu theo lộ trình nhất định thì hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng của chúng ta sẽ đạt đến điểm nào, có so sánh với khu vực và thế giới. Đồng thời nhiều đại biểu Quốc hội lo lắng về tính an toàn của hệ thống, đề nghị Thống đốc cũng làm rõ những giải pháp cần thiết để đảm bảo tính an toàn của hệ thống ngân hàng trong quá trình tái cơ cấu.

Thứ hai, nhiều đại biểu quan tâm tới các vấn đề về điều hành chính sách của ngân hàng nhà nước liên quan tới lãi suất, liên quan tới kinh doanh vàng, liên quan đến tỷ giá và cũng có ý kiến đặt vấn đề là điều hành đó, chính sách đó có tác động tiêu cực không, có gây thêm tội phạm không và có lợi ích nhóm không, tại sao lãi ngân hàng thì nhiều, lãi các chỗ khác thì khó khăn, nguồn vốn chưa đảm bảo. Tất cả vấn đề này tôi đề nghị đồng chí Thống đốc kết hợp để trả lời rõ ràng đối với các đại biểu Quốc hội trong quá trình tái cơ cấu như vậy, bảo đảm tính an toàn như vậy thì chúng ta sẽ điều hành chính sách tiền tệ một cách khoa học, thận trọng, linh hoạt nhưng phải khắc phục được các hiện tượng đó, kết hợp biện pháp thanh tra, kiểm tra thế nào.

Một vấn đề nữa mà nhiều đại biểu Quốc hội cũng quan tâm, tức là hiện nay có thể nói vốn cho sản xuất kinh doanh cũng gặp khó khăn, có nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng phải giải thể, thậm chí phá sản. Hơn nữa chúng ta cũng vẫn giữ mức tăng trưởng kinh tế ở một mức hợp lý. Vậy tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới cần tập trung thế nào, giải quyết vào đâu để đảm bảo kinh tế nước nhà không bị rơi vào tình trạng trì trệ. Đi theo đó có thể tạo điều kiện để các doanh nghiệp và những ngành hàng chủ yếu của chúng ta, nhất là nông nghiệp, nông dân, nông thôn, doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp gặp khó khăn có thể đứng vững được, trụ được để rồi tiếp tục khôi phục phát triển.

Đấy là những vấn đề lớn mà qua chất vấn của 18 đại biểu chiều qua tôi lọc ra. Đề nghị Thống đốc cố gắng đưa vào từng nhóm vấn đề như vậy, kết hợp trả lời cụ thể từng đại biểu. Đồng chí nói khoảng hơn 30 phút. Xin mời Thống đốc.

Nguyễn Văn Bình - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Kính thưa đồng chí Chủ tịch Quốc hội,

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước,

Kính thưa toàn thể Quốc hội,

Hôm qua đã có 20 đại biểu đặt câu hỏi chất vấn với 36 câu hỏi và 9 nhóm vấn đề. Tôi xin trả lời từng nhóm vấn đề cụ thể như sau:

Vấn đề thứ nhất, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng có ba đại biểu là đại biểu Nguyễn Văn Tuyết, đại biểu Touneh Drong Minh Thắm, đại biểu Phan Văn Quý đưa ra nội dung chất vấn. Hôm qua tôi đã trả lời một phần những nội dung mà các đại biểu Quốc hội quan tâm. Hôm nay, tôi xin bổ sung thêm một số nội dung mà các đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi chất vấn sau.

Tôi xin báo cáo lại 2 lý do phải tiến hành tái cơ cấu lại hệ thống ngân hàng là: để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của giai đoạn phát triển mới của đất nước và để góp phần giải quyết những tồn tại, yếu kém của hệ thống ngân hàng trong thời gian qua, đảm bảo hệ thống ngân hàng có đầy đủ năng lực vươn lên đáp ứng được các nhiệm vụ của giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu của tái cơ cấu hệ thống ngân hàng: thứ nhất là để làm lành mạnh hệ thống ngân hàng, thứ hai là làm cho hệ thống ngân hàng có đủ sức cạnh tranh trong và ngoài nước trong môi trường kinh tế hết sức biến động, thứ ba là đảm bảo sự hợp lý giữa cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ ngân hàng cho nền kinh tế, thứ tư là có sức cạnh tranh với khu vực và quốc tế. Đích hướng tới là xây dựng một hệ thống ngân hàng Việt Nam lành mạnh, đa dạng về sở hữu, về loại hình hoạt động, về quy mô, trong đó có các ngân hàng có quy mô và năng lực đủ mạnh để có tầm cạnh tranh trong khu vực và quốc tế, có những ngân hàng làm trụ cột, nòng cốt cho hệ thống ngân hàng trong nước và có những ngân hàng hoạt động trong phân khúc nhất định của thị trường, đảm bảo cung cấp đầy đủ mọi nhu cầu đời sống kinh tế - xã hội của đất nước. Phương châm tái cấu trúc là thận trọng, làm đến đâu chắc đến đó, tiết giảm tối đa các chi phí tổn thất, đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng, không để xảy ra đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước; Phát huy nội lực bằng cách sử dụng ngay lực lượng sẵn có trong hệ thống ngân hàng để tiến hành tái cấu trúc theo hướng dùng các tổ chức có quy mô lớn hơn và tình hình tài chính lớn hơn để tham gia vào việc tái cấu trúc các tổ chức tín dụng quy mô nhỏ hơn nhằm tiết kiệm chi phí cho quá trình tái cấu trúc.

Để tiến hành quá trình tái cấu trúc, Ngân hàng Nhà nước sẽ phân loại hệ thống ngân hàng Việt Nam thành 3 nhóm lớn. Nhóm thứ nhất, gồm các ngân hàng có tình hình tài chính lành mạnh, có năng lực, có quy mô đủ lớn để tiếp tục phát triển thành những ngân hàng làm trụ cột trong hệ thống ngân hàng thương mại trong thời gian tới cũng như vươn lên đủ sức cạnh tranh với khu vực và quốc tế. Dự kiến đến năm 2015 sẽ có khoảng 15 ngân hàng thuộc nhóm này và chiếm khoảng 80% thị phần hoạt động của hệ thống ngân hàng, trong đó có từ 1-2 tổ chức có tầm cỡ của khu vực và quốc tế. Nhóm thứ hai là các ngân hàng có tình hình tài chính lành mạnh nhưng có quy mô còn nhỏ, không có nhu cầu hoặc không có điều kiện để phát triển quy mô cao hơn nữa. Đối với các ngân hàng loại này, sẽ có những quy định để đảm bảo quy mô hoạt động trong tầm kiểm soát phù hợp với năng lực của tổ chức tín dụng, đồng thời, đảm bảo cho các ngân hàng này có thể phát triển được nhưng trên nền tảng hoạt động an toàn và hiệu quả. Nhóm thứ ba là tổ chức tín dụng đang có tình hình tài chính khó khăn cần phải cấu trúc lại. Đối với nhóm này, sẽ thực hiện tái cấu trúc thông qua các biện pháp như thay đổi lại cổ đông, nâng cao năng lực của cổ đông hoặc cho các tổ chức tín dụng trong nước khác tham gia cổ đông, mua lại hoặc sáp nhập vào các tổ chức tín dụng khác và không để tổ chức tín dụng nào đổ vỡ, đảm bảo tối đa quyền lợi của người gửi tiền và khách hàng tại các tổ chức tín dụng này.

Lộ trình tiến hành tái cấu trúc sẽ chia làm các bước sau: Bước một là hoàn thành việc phân 3 nhóm ngân hàng và giải quyết tốt vấn đề thanh khoản của các ngân hàng yếu kém. Tiếp đó, sẽ thực hiện việc tái cấu trúc lại các ngân hàng thuộc nhóm thứ ba. Sau đó (dự kiến từ năm 2013 đến năm 2015), tập trung vào việc nâng cao các hiệu quả an toàn, việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế và củng cố xây dựng, đặc biệt xây dựng các nhóm ngân hàng lành mạnh để có đủ sức làm trụ cột cho hoạt động ngân hàng trong nước và phấn đấu để có thể có từ 1 đến 2 ngân hàng đạt tiêu chuẩn khu vực.

Vấn đề thứ hai là lãi suất, gồm có ý kiến chất vấn của đại biểu Nguyễn Văn Tuyết, đại biểu Trần Ngọc Vinh, đại biểu Nguyễn Thái Học, đại biểu Lê Văn Lai, đại biểu Nguyễn Văn Tiên và đại biểu Trần Du Lịch. Nội dung này rất phong phú và có rất nhiều các ý khác nhau. Hôm qua, tôi đã nêu lên căn cứ thực tiễn và khoa học để quy định trần lãi suất huy động 14%. Mặt khác, Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010 cũng cho phép Ngân hàng Nhà nước được sử dụng biện pháp này trong quá trình điều hành chính sách tiền tệ. Vấn đề quy định trần lãi suất đã được Ngân hàng Nhà nước trao đổi nhiều trong nội bộ ngân hàng, tại Hội đồng tư vấn tài chính tiền tệ quốc gia và báo cáo Chính phủ. Chúng tôi thấy rằng trong bối cảnh hiện nay, quy định một mức trần lãi suất chung cho hệ thống ngân hàng là hợp lý nhất và không đặt vấn đề mức trần lãi suất này có lợi cho ngân hàng nào.

Thực tế, các ngân hàng có quy mô lớn, có uy tín và chất lượng hoạt động tốt có lợi thế hơn, như không phải các ngân hàng có quy mô nhỏ hơn đều gặp khó khăn hơn trong huy động vốn. Qua theo dõi, chúng tôi thấy rằng những ngân hàng có quy mô nhỏ, nhưng tình hình tài chính lành mạnh hầu như không gặp khó khăn gì với quy định trần lãi suất huy động mà chỉ những ngân hàng có tình hình tài chính yếu kém mới gặp khó khăn do không đáp ứng được lòng tin của người gửi tiền, nhưng hiện tượng rút tiền gửi tại các tổ chức tín dụng này chỉ ở quy mô nhỏ.

Về vấn đề một số doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được vốn vay với mức lãi suất 17-19%: Trước ngày 07 tháng 09 mặc dù Ngân hàng Nhà nước quy định trần lãi suất huy động 14%, nhưng thực tế hệ thống các tổ chức tín dụng đã huy động từ 16-18%. Sau Hội nghị, Ngân hàng Nhà nước đã siết lại lãi suất huy động thực tế về mức trần 14%, như vậy thực tế lãi suất huy động đã giảm khoảng 2%-3%, tạo điều kiện cho các ngân hàng có thể hạ lãi suất cho vay 1 tháng sau đó vì họ còn phải trung hòa các dòng vốn đã huy động với lãi suất cao trước đây. Đến nay lãi suất cho vay phục vụ sản xuất, kinh doanh phổ biến ở mức 16%-18%, lãi suất cho vay các loại lĩnh vực kinh doanh khác như phi sản xuất, chứng khoán, bất động sản v.v... phổ biến khoảng 18%-21%.

Theo tinh thần Nghị quyết 11, mức tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng phải được kiểm soát dưới 20%, giảm đáng kể so với các năm trước đây (từ năm 2006 đến 2010, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng trung bình mỗi năm là 33%). Vì vậy, sẽ có một bộ phận doanh nghiệp khó tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng. Chúng tôi chia sẻ điều này với các doanh nghiệp. Nhưng ngược lại các doanh nghiệp cũng cần chia sẻ với việc điều hành chính sách vĩ mô của Đảng và Nhà nước ta đã được thể hiện rất rõ trong Kết luận số 02 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 11 của Chính phủ.

Về trách nhiệm của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước trong việc các tổ chức tín dụng huy động vượt trần trong nhiều tháng. Xin báo cáo Quốc hội, quy định trần lãi suất 14% là một biện pháp hành chính. Đã là biện pháp hành chính thì phải có các chế tài hành chính để đảm bảo biện pháp hành chính đó đạt hiệu lực và hiệu quả. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước chưa kịp thời ban hành các chế tài đủ mạnh và chưa xử lý nghiêm các sai phạm của tổ chức tín dụng. Thay mặt Ban lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, tôi xin nhận khuyết điểm với Quốc hội vì các chế tài xử phạt các hành vi vi phạm trần lãi suất chưa đủ mạnh và việc phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm còn hạn chế. Chúng tôi thừa nhận đấy là yếu kém, trì trệ của hệ thống thanh tra, giám sát ngân hàng và trách nhiệm đó thuộc về lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước.

Về tình trạng ngân hàng rút tiền đưa cho doanh nghiệp để doanh nghiệp gửi vào ngân hàng khác hưởng lãi suất cao. Như đã trình bày ở trên, đó là việc không nghiêm trong thực thi trần lãi suất 14%. Trong phần sau khi trình bày về hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng và các loại hình tội phạm, tôi sẽ trình bày rõ hơn về nội dung này.

Về trần lãi suất cho vay. Báo cáo đại biểu Quốc hội, theo luật pháp hiện hành, lãi suất trong hệ thống ngân hàng đã được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận. Việc qui định trần lãi suất huy động là biện pháp hành chính buộc phải áp dụng trong điều kiện kinh tế khó khăn, thị trường tiền tệ diễn biến phức tạp để ngăn chặn tình trạng cạnh tranh không lành mạnh về lãi suất. Có ý kiến cho rằng nên áp dụng thêm trần lãi suất cho vay, hay bỏ trần lãi suất huy động, qui định trần lãi suất cho vay. Chúng tôi đã thảo luận vấn đề này rất nhiều, cân nhắc dưới nhiều góc độ, thảo luận trong ngành, ngoài ngành, báo cáo Hội đồng chính sách tài chính tiền tệ quốc gia cũng như báo cáo Chính phủ. Sau khi cân nhắc kỹ, Ngân hàng Nhà nước thấy rằng, nếu phải áp dụng một loại trần lãi suất thì áp dụng trần lãi suất huy động là biện pháp ít hành chính nhất trong các biện pháp hành chính và có cơ sở khoa học hơn, giúp Ngân hàng Nhà nước điều hành thị trường tốt hơn vì trần lãi suất huy động được xác định trên cơ sở lạm phát, đảm bảo vừa thu hút được tiền gửi của người dân, vừa làm cơ sở xác định lãi suất cho vay ở mức nền kinh tế có thể chấp nhận được để đạt được các mục tiêu vĩ mô. Quy định trần lãi suất cho vay sẽ gây nhiều khó khăn hơn so với trần lãi suất huy động vì khi đó tất cả các doanh nghiệp sẽ bị cào bằng về một mặt bằng lãi suất cho vay và không phân biệt được các đối tượng cần khuyến khích và đối tượng không cần khuyến khích. Xin báo cáo để các vị đại biểu Quốc hội có thêm thông tin tham khảo là hiện nay Trung Quốc áp dụng trần lãi suất huy động, nhưng không áp dụng trần lãi suất cho vay mà áp dụng sàn lãi suất cho vay.

Về quy định lãi suất huy động ngoại tệ dưới 2%, nhưng các ngân hàng cho vay với lãi suất lên tới 8%, ngân hàng thu lãi lớn. Thực hiện chủ trương của Chính phủ về tiến một bước trong quá trình đấu tranh chống đô la hóa, chuyển dần quan hệ vay mượn bằng ngoại tệ trong hệ thống các tổ chức tín dụng sang quan hệ mua bán ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước đã quy định trần lãi suất huy động bằng ngoại tệ thấp nhằm khuyến khích người có ngoại tệ bán ngoại tệ cho hệ thống ngân hàng để lấy VND gửi vào ngân hàng hơn là gửi ngoại tệ. Đồng thời, lãi suất cho vay ở mức 8% sẽ hạn chế các doanh nghiệp vay bằng ngoại tệ và chuyển sang vay VND để mua ngoại tệ tại hệ thống ngân hàng khi có nhu cầu thanh toán bằng ngoại tệ. Xin báo cáo thêm với các vị đại biểu Quốc hội, để đáp ứng nhu cầu ngoại tệ trong nền kinh tế, ngoài việc huy động ngoại tệ trong nước, các tổ chức tín dụng còn phải huy động một lượng ngoại tệ lớn ở nước ngoài, khi đó lãi suất huy động các tổ chức tín dụng phải trả cao hơn mức 2% cộng thêm các rủi ro về thanh khoản, tỷ giá cũng rất lớn. Do vậy, chúng tôi cho rằng mức lãi suất cho vay bằng ngoại tệ 8% là hợp lý về mặt chi phí vốn, rủi ro tỷ giá, thanh khoản ngoại tệ và hợp lý trong quan hệ giữa lãi suất tiền đồng và lãi suất ngoại tệ.

Về vấn đề Ngân hàng Nhà nước phải điều hành làm sao để lãi suất vừa kìm chế được lạm phát vừa thúc đẩy được sản xuất. Đây là một câu hỏi dễ nhưng trả lời thì vô cùng khó. Cân đối giữa hai mục tiêu kiềm chế lạm phát và tăng trưởng kinh tế như người đi trên dây, nếu nghiêng sang chống lạm phát quá thì làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh, đến tăng trưởng kinh tế, dẫn đến nguy cơ suy thoái và hậu quả khôn lường; Nếu tăng trưởng kinh tế nóng quá thì lại là nguyên nhân gây ra lạm phát, bất ổn kinh tế vĩ mô và cũng sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế lâu dài và bền vững của nền kinh tế. Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo phải cân đối hài hòa giữa mục tiêu kiềm chế lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Quán triệt tinh thần đó, trong thời gian qua Ngân hàng Nhà nước cùng với các bộ, ngành luôn phân tích tình hình để có được một chính sách lãi suất phù hợp nhất. Việc xác định trần lãi suất huy động 14% là một ví dụ. Có người cho rằng, mức lãi suất này quá thấp so với mức lạm phát 18% của năm nay, nhưng có người lại cho rằng nó quá cao so với chỉ tiêu lạm phát dưới 10% của năm 2012. Thực tế đây là mức lãi suất phù hợp để vừa kiềm chế lạm phát, vừa tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay để doanh nghiệp tiếp cận một bước với nguồn vốn của ngân hàng, giúp cho sản xuất bớt khó khăn. Sắp tới, chúng tôi sẽ điều hành chính sách tiền tệ nói chung và điều hành lãi suất nói riêng chủ động hơn để dẫn dắt thị trường. Bộ lãi suất của ngân hàng nhà nước sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn trong dẫn dắt lãi suất thị trường để vừa đảm bảo kìm chế được lạm phát vừa thúc đẩy được sản xuất.

Về lãi suất cho vay cao và chênh lệch lãi suất lớn, ngân hàng lãi cao, trong khi doanh nghiệp thì khó khăn, dường như các doanh nghiệp làm thuê cho hệ thống ngân hàng. Ngân hàng là tổ chức trung gian tài chính, bản thân ngân hàng không có tiền, tiền của ngân hàng được hình thành từ các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế và trên cơ sở đó ngân hàng cho vay lại nền kinh tế. Từ giai đoạn trước đây, chênh lệch lãi suất đầu vào và đầu ra của hệ thống ngân hàng vẫn thường dao động trong khoảng từ 2-4%. Trước tháng 8, lãi suất huy động của hệ thống ngân hàng phổ biến từ 16-18% và lãi suất cho vay phổ biến ở mức 19-22%. Khi trần lãi suất đuợc đưa về đúng 14% thì lãi suất cho vay trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh giảm xuống phổ biến ở mức 16-18%. Như vậy, chênh lệch lãi suất hiện nay là phù hợp với điều kiện kinh tế của nước ta, thông lệ quốc tế và không phải ngân hàng được hưởng lợi lớn.

Báo cáo các vị đại biểu Quốc hội, chúng tôi đã đăng tải nhiều bài viết trên Website Ngân hàng nhà nước về tình hình tài chính của các tổ chức tín dụng Việt Nam. Một ngân hàng ở tầm cỡ bình thường của Việt Nam có tổng tài sản khoảng 50.000 - 60.000 tỷ đồng, vốn điều lệ ít nhất cũng từ 3.000 - 5.000 tỷ đồng. Với mức lãi khoảng 1.000 - 2.000 tỷ một năm thì so với vốn điều lệ và tổng tài sản mà ngân hàng quản lý vẫn còn là rất thấp so với các loại hình doanh nghiệp khác tại Việt Nam. Theo xếp hạng về mặt thu nhập của các doanh nghiệp Việt Nam, các ngân hàng đứng thứ 15, tức là ở nhóm trung bình, điều này thể hiện rất rõ trong giá cổ phiếu của các ngân hàng. Nếu lãi của ngân hàng lớn, cổ tức của ngân hàng nhiều thì giá cổ phiếu của các ngân hàng phải cao, nhưng hiện nay giá cổ phiếu của các ngân hàng trên thị trường chứng khoán trong nước đang rất thấp so với các doanh nghiệp khác. Một thực tiễn là nhiều ngân hàng nhằm quảng bá cho thương hiệu của mình, khi kết thúc 1 tháng hay 1 quý thường công bố chênh lệch giữa thu nhập và chi phí làm cho dư luận hiểu nhầm đó là lợi nhuận của ngân hàng, nhưng thực tế lợi nhuận của một ngân hàng chỉ được quyết định khi hết năm tài chính. Khi đó các tổ chức tín dụng phải trích lập đầy đủ dự phòng rủi ro, phân bổ đầy đủ các quỹ và nộp thuế đầy đủ. Qua theo dõi, phân tích nhiều năm chúng tôi cho rằng lợi nhuận của ngân hàng là không lớn và nằm ở nhóm trung bình của tất cả các doanh nghiệp Việt Nam.

Vấn đề cuối cùng liên quan đến lãi suất là Ngân hàng Nhà nước có theo đuổi lãi suất thực dương hay không? sắp tới Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay như thế nào? Thông điệp của Ngân hàng Nhà nước đối với lãi suất trong năm 2012. Lãi suất không phụ thuộc vào ý kiến chủ quan của Ngân hàng Nhà nước mà được hình thành dưới 2 góc độ: vừa là kết quả của các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, vừa nhằm góp phần vào thực hiện các định hướng về kinh tế vĩ mô. Đến nay, các chỉ số kinh tế vĩ mô của năm 2011 đã được cải thiện rất đáng kể khi chúng ta thực hiện rất quyết liệt Kết luận số 02 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 11 của Chính phủ. Lạm phát từ tháng 8 trở lại đây đã giảm mạnh. Đó là tiền đề cơ bản để đặt vấn đề giảm lãi suất trong hệ thống ngân hàng thời gian tới. Ngân hàng Nhà nước cùng với các bộ, ngành sẽ theo dõi sát tình hình, đánh giá quan hệ cung cầu, diễn biến sản xuất trong nước cũng như quốc tế để kịp thời có những điều chỉnh trong điều hành lãi suất, góp phần vào việc giảm lãi suất, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước đã xây dựng xong các kịch bản điều hành cho năm 2012, trong đó có vấn đề điều hành lãi suất, nhưng do tính nhạy cảm trong một thế giới còn nhiều biến động như giai đoạn hiện nay, chúng tôi chưa thể nói cụ thể hơn mà chỉ đưa ra nguyên tắc điều hành như vậy thôi.

Nội dung thứ ba lớn là về hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng. Tôi xin tổng hợp trả lời các vị đại biểu Quốc hội như sau:

Mặt bằng pháp lý của nước ta về hoạt động kinh doanh vàng còn nhiều bất cập. Luật Ngân hàng nhà nước năm 1997 quy định Ngân hàng nhà nước thống nhất quản lý vàng, nhưng các văn bản dưới luật, như Nghị định 174 thì lại phân hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng ra làm nhiều khâu, trong đó Ngân hàng nhà nước chỉ quản lý một khâu duy nhất là xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng. Vàng được hình thành qua các khâu sau đó được coi là hàng hóa bình thường và được lưu thông theo các quy định về hàng hóa bình thường. Như vây, một thỏi vàng nhập khẩu về, chạy qua máy dập của các công ty sản xuất vàng miếng sang đầu bên kia là vàng miếng, nhưng 2 đầu quản lý theo 2 chế độ khác nhau. Bên này là Ngân hàng nhà nước quản lý, bên kia là Bộ Công thương quản lý vì đầu bên này là nguyên liệu, đầu bên kia là hàng hóa. Do đó, vàng miếng được coi là hàng hóa thông thường trong một thời gian dài và hơn 12.000 cửa hàng kinh doanh vàng trang sức trong cả nước, chủ yếu tập trung tại Hà Nội, Hồ Chí Minh thả sức kinh doanh vàng miếng. Báo cáo Quốc hội, trong thời kỳ bình thường trước năm 2008 khi giá vàng thế giới không có biến động lớn thì hoạt động kinh doanh vàng trong nước hết sức trầm lắng. Nhưng bắt đầu từ năm 2008 trở lại đây, khi thị trường vàng thế giới biến động mạnh và diễn biến khó lường, giá vàng đã từ mức khoảng 600 đô la Mỹ tăng lên đến khoảng 1.700 đô la Mỹ/ounce đã làm cho thị trường vàng trong nước bất ổn theo và lúc đó mặt pháp lý mới bộc lộ rõ những bất cập của nó. Trước tình hình đó Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng, trình Chính phủ Nghị định mới về quản lý hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng. Đến nay, chúng tôi đã hoàn thành, trình Chính phủ dự thảo nghị định và Chính phủ sẽ sớm ban hành trong thời gian tới. Nội dung chính của Nghị định là coi hoạt động sản xuất, chế tác vàng trang sức là hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường và khuyến khích phát triển để tạo hàng hóa cho xã hội, cho xuất khẩu, tạo công ăn việc làm; siết lại một bước việc quản lý hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng miếng theo nguyên tắc Nhà nước độc quyền sản xuất kinh doanh vàng miếng.

Bên cạnh việc đưa ra một khuôn khổ pháp lý cho hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 95/2011/NĐ-CP về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực ngoại tệ và kinh doanh vàng, ngân hàng Nhà nước cũng đang gấp rút xây dựng đề án Nhà nước huy động vàng trong dân. Khi cả 3 công cụ này cùng có hiệu lực, chúng tôi tin tưởng rằng sẽ quản lý tốt hơn thị trường vàng theo nguyên tắc bảo vệ tuyệt đối quyền của người dân về việc mua, bán, gửi vàng miếng ở nơi an toàn và có khả năng sinh lời, đảm bảo thực hiện đúng phương châm dân giàu, nước mạnh. Trong quá trình triển khai cũng có thể có một số nhóm lợi ích bị ảnh hưởng, chúng tôi đề nghị đồng bào cả nước vì lợi ích của quốc gia, vì ổn định kinh tế vĩ mô và điều hành chính sách tiền tệ, cần hy sinh các lợi ích riêng không phù hợp.

Nội dung tiếp theo là về hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng. Vì thời gian có hạn, tôi chỉ ngắn gọn báo cáo với các vị đại biểu Quốc hội như sau: hoạt động thanh tra giám sát ngân hàng trong thời gian vừa qua còn nhiều yếu kém, do vậy, hiệu lực, hiệu quả của công tác thanh tra chưa cao, từ đó làm phát sinh nhiều vụ việc tiêu cực trong hệ thống ngân hàng. Nhiều vụ việc đã được phát hiện và xử lý, nhiều vụ việc đang được ngân hàng nhà nước phối hợp với các cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ. Khi các vụ án này được xử lý chúng tôi sẽ kịp thời báo cáo các vị đại biểu Quốc hội và đồng bào cử tri cả nước.

Nội dung thứ năm là về vốn phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Do thời gian có hạn, tôi không thể trình bày cụ thể được, tôi xin báo cáo vắn tắt như sau: trong thời gian qua cũng như trong thời gian tới vấn đề đáp ứng vốn cho phát triển nông nghiệp và nông thôn là trọng tâm chính sách tín dụng của ngân hàng nhà nước và các ngân hàng thương mại. Đến nay, tổng dư nợ tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn đã chiếm 20% tổng dư nợ chung của cả hệ thống ngân hàng. Riêng năm 2011, dù tốc độ tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống rất thấp, nhưng tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn tăng vẫn tăng khoảng 25%. Trong thời gian tới, ngân hàng nhà nước sẽ tập trung vốn tín dụng phục vụ một số nhu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn như: khôi phục lại sản xuất ở những vùng vừa bị lũ lụt, thiên tai; đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt trong các khâu kho bãi, bảo tồn các sản phẩm nông nghiệp, chế biến sản phẩm nông nghiệp… để nâng cao giá trị gia tăng của sản xuất nông nghiệp, góp phần cải thiện đời sống nông dân. Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, Ban chỉ đạo Tây Bắc… để xử lý vấn đề này.

Nội dung lớn thứ sáu, về chất lượng tín dụng và nợ xấu trong hệ thống ngân hàng. Tỷ trọng nợ xấu trong tổng dư nợ của hệ thống ngân hàng đã tăng từ mức 2,14% vào cuối năm 2010 lên 3,3% vào thời điểm hiện nay và dự kiến đến cuối năm nay sẽ tăng lên khoảng 3,6 - 3,8%. Dư nợ cho vay trực tiếp vào bất động sản chiếm tỷ lệ 8,3% trong tổng dư nợ, trong đó tỷ lệ nợ xấu chiếm khoảng 4,2% tổng dư nợ cho vay bất động sản. Như vậy, nợ xấu vẫn nằm trong tầm kiểm soát và nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản không phải là nguyên nhân dẫn đến vấn đề thiếu vốn cho vay hoạt động sản xuất kinh doanh. Nếu so với thông lệ quốc tế thì rất khó nói vì có rất nhiều điểm khác nhau giữa chuẩn kế toán của Việt Nam và chuẩn kế toán quốc tế. Đây là thực trạng tồn tại từ nhiều năm nay, không phải bây giờ mới phát sinh.

Nội dung thứ bảy về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Ngân hàng Nhà nước cùng với các bộ, ngành của Chính phủ sẽ theo dõi sát tình hình khó khăn của doanh nghiệp sản xuất kinh doanh để có các biện pháp tháo gỡ về lãi suất, về khả năng tiếp cận vốn... Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã xử lý 7 nhóm vấn đề để tháo gỡ một phần khó khăn về tín dụng cho các doanh nghiệp trong những tháng cuối năm. Hiện nay, ngân hàng Nhà nước đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng định hướng tín dụng của năm 2012 theo hướng xem xét, điều chỉnh lại quy định về hạn chế tín dụng trong một số lĩnh vực, đề xuất với Chính phủ cho phép khoanh nợ, xóa nợ đối với một số đối tượng gặp nhiều khó khăn trong thời gian thực hiện Nghị quyết số 11 để đảm bảo tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2012 của hệ thống ngân hàng đạt mức 15 -17% như Quốc hội đã thông qua và nguồn vốn tín dụng tập trung chủ yếu cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Nội dung tiếp theo là thanh toán không dùng tiền mặt. Báo cáo đại biểu Quốc hội, thanh toán không dùng tiền mặt thời gian qua đã đạt được những tiến bộ rất tích cực, trong đó tỷ lệ tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán đã giảm dần từ mức 23% vào năm 2000 xuống còn 14,2% trong năm 2011. Nếu tính tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông trên GDP như thông lệ quốc tế thì ở Việt Nam hiện nay đang khoảng 18-20%, trong khi tỷ lệ này ở các nước công nghiệp phát triển chỉ khoảng 3-5% và ở các nước trong khu vực phổ biến từ 5-8%. Tuy nhiên, tỷ lệ này ở Nhật Bản cũng ở mức tương đương Việt Nam (khoảng 17%). Một trong 3 vấn đề ngân hàng nhà nước trình xin Ban chấp hành trung ương ra nghị quyết trong thời gian tới là vấn đề phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2011-2015. Từ năm 2012, chúng tôi sẽ tiến hành một bước đột phá thông qua việc quy định giải ngân vốn tín dụng của hệ thống ngân hàng bằng chuyển khoản, vừa để hạn chế thanh toán bằng tiền mặt, vừa đảm bảo vốn tín dụng ngân hàng được sử dụng đúng mục đích, đúng địa chỉ. Ngoài ra chúng tôi cũng có các giải pháp đồng bộ khác, nhưng do thời gian có hạn chúng tôi sẽ trả lời đại biểu Quốc hội bằng văn bản.

Nhóm vấn đề cuối cùng là giải pháp ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam. Tôi xin báo cáo ngắn gọn như sau: Giá trị của một đồng tiền thể hiện tình trạng sức khỏe của nền kinh tế nước đó. Nếu nền kinh tế của nước ta còn nhiều bất ổn thì không thể nói đến ổn định giá trị đồng tiền. Do vậy, để ổn định được giá trị đồng tiền chúng ta sẽ phải thực hiện kiên quyết những nội dung cơ bản của Kết luận số 02 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 11 của Chính phủ cho những năm tiếp theo. Khi kinh tế vĩ mô ổn định sẽ góp phần ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam. Khi giá trị đồng tiền Việt nam ổn định cũng góp phần vào việc ổn định kinh tế vĩ mô. Tôi đề nghị các vị đại biểu Quốc hội cùng với Chính phủ, cùng với Ngân hàng nhà nước phấn đấu để đạt được ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Tôi thấy các câu hỏi hôm qua của các vị đại biểu đồng chí Thống đốc đã trả lời tương đối rõ, cụ thể. Tuy nhiên, vẫn còn một số đại biểu muốn hỏi thêm và một số đại biểu có đưa câu hỏi mới. Tôi đề nghị đại biểu Trương Trọng Nghĩa tiếp tục đặt câu hỏi và tiếp theo là đại biểu Nguyễn Thái Học.

Trương Trọng Nghĩa - TP Hồ Chí Minh

Kính thưa Quốc hội,

Trước hết, tôi tha thiết xin Chủ tịch cho phép tôi đọc trọn vẹn chất vấn của tôi trong vòng 2 phút. Tôi xin đọc. Các ngân hàng nhỏ yếu là đáng lo, nhưng các ngân hàng mạnh và quá mạnh cũng có những mặt trái của nó, đó là nguy cơ tài phiệt hóa. Tức là các tập đoàn tài chính, ngân hàng tích tụ tài sản quá lớn, thế lực quá lớn đến mức vô hiệu sự kiểm soát của luật pháp, luôn tìm cách đẩy lợi nhuận và thu nhập lên tối đa bất chấp lợi ích xã hội, lũng đoạn chi phối các quyết định, các chính sách của Nhà nước. Tức là lớn quá nên dù biết nó xấu, nó vi phạm nhưng không thể để nó chết vì sẽ ảnh hưởng đến hệ thống và ảnh hưởng đến nền kinh tế và phải đổ thêm tiền ngân sách vào để cứu đói. Xin thống đốc cho biết liệu ở Việt Nam có thể xảy ra nguy cơ này hay không? Nếu có thì ngân hàng Nhà nước đã chuẩn bị để đối phó với hiện tượng này hay chưa? những đối sách đó là những đối sách gì và nếu không thì xin Thống đốc cũng cho chúng tôi biết là ở Việt Nam không có chuyện này để chúng tôi báo cáo cử tri yên tâm về chuyện này, nếu có như vậy thì các ngân hàng lớn như thế nó sẽ chi phối như thế nào kế hoạch tái cấu trúc sắp tới. Xin hết.

Nguyễn Thái Học - Phú Yên

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Đại biểu Quốc hội cũng như cử tri rất tán thành và đánh giá cao sự thẳng thắn của Thống đốc khi thừa nhận là có trách nhiệm và có khuyết điểm trong việc duy trì lãi suất huy động 14%/năm. Nhưng tôi suy nghĩ rằng từ khuyết điểm, từ thiếu trách nhiệm của lãnh đạo ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã dẫn đến một hậu quả rất lớn trong thị trường tín dụng. Bởi vì nhiều doanh nghiệp, nhiều cá nhân khi ngân hàng quy định trần lãi suất 14%/năm thì có kế hoạch sản xuất kinh doanh huy động vốn với lãi suất đó. Nhưng trên thực tế thì không được tiếp cận và huy động với lãi suất 14%/năm mà phải huy động với 16-17% hoặc cao hơn nữa, như thế thì điều này dẫn đến sự khó khăn đình đốn và vỡ nợ của nhiều doanh nghiệp. Như vậy lãnh đạo ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của những người có liên quan trong ngành ngân hàng hay chưa, đã xử lý trách nhiệm cá nhân đối với những người thực thi công vụ để dẫn đến hậu quả này hay chưa.

Vấn đề thứ hai, từ khó khăn của các doanh nghiệp, vỡ nợ của các doanh nghiệp thì với trách nhiệm của lãnh đạo Ngân hàng, Thống đốc có đề xuất với Chính phủ trong việc có cơ chế chính sách hoặc có nguồn kinh phí để hỗ trợ cho các doanh nghiệp khó khăn, vỡ nợ mà từ việc thiếu trách nhiệm của mình gây ra hay chưa? Xin cám ơn Thống đốc.

Huỳnh Thế Kỳ - Ninh Thuận

Kính thưa các vị đại biểu Quốc hội.

Sau khi nghe giải trình của đồng chí Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thì tôi có bất bình là 6 tháng đầu năm tiến hành hàng nghìn cuộc thanh tra nhưng không phát hiện gì. Tôi đặt vấn đề nhưng cũng chính là câu hỏi chất vấn của tôi.

Chúng tôi rất hoan nghênh là trong thời gian qua do lạm phát thế giới cũng ảnh hưởng rất nặng đến nền kinh tế của đất nước ta, thì hệ thống ngân hàng cũng góp phần rất lớn trong việc kiềm chế lạm phát. Nhưng chúng ta ngược lại năm 2010 thì những tồn tại trong hệ thống ngân hàng không nhỏ. Chắc chúng ta đã biết rồi. Từ đó chúng ta có 3 cái mất: Một là mất cán bộ ngành Ngân hàng; Hai là mất tiền, vì ngân hàng là ngân hàng của Nhà nước nhưng tiền là tiền của dân, tiền từ mồ hôi, nước mắt của công nhân, của nông dân, lương góp lên, đóng góp lên mà chúng ta để thất thoát một lượng tiền rất lớn. Chúng ta có có tội với dân; Thư ba là giảm lòng tin đối với dân.

Cho nên đồng chí Thống đốc nói là 6 tháng đầu năm tiến hành hàng nghìn cuộc thanh tra nhưng không phát hiện gì thì tôi xin hỏi đồng chí Thống đốc đã yên tâm về kết quả thanh tra này hay chưa. Nếu nay mai từ các cuộc thanh tra của các ngành khác phát hiện thì đồng chí chịu trách nhiệm như thế nào? Xin hết. Xin cám ơn Quốc hội

Thân Đức Nam - TP Đà Nẵng

Kính thưa Quốc hội.

Kính thưa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Tôi đi thẳng vào vấn đề của câu hỏi luôn: Tôi đề nghị bỏ lãi suất huy động mà quy định lãi suất trần cho vay vì có 2 lý do.

Lý do thứ nhất, người vay được lợi và người gửi tiền cũng có lợi, nếu để trần lãi suất huy động thì chỉ có lợi cho một số ngân hàng, thậm chí dẫn tới cho vay liên ngân hàng với lãi suất rất cao.

Lý do thứ hai là đầu năm 2011 ngân hàng nhà nước công bố tăng trưởng dư nợ tín dụng năm 2011 là 20%, đến nay tổng dư nợ chỉ bằng một nửa con số này nên gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp.

Vậy sắp tới Thống đốc có chính sách cụ thể như thế nào. Xin cảm ơn Thống đốc.

Đặng Thị Ngọc Thịnh - Vĩnh Long

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa đồng chí Thống đốc,

Tôi xin có một nội dung mới đề nghị đến đồng chí Thống đốc đó là xung quanh tình trạng cò vay lãi suất ngân hàng. Đối tượng này thông thường được hưởng một số phần trăm môi giới thường gọi là tiền hoa hồng trên dưới 10%, đôi khi chính bản thân cán bộ ngân hàng là đối tượng thực hiện hành vi này. Không biết tình trạng này Thống đốc có biết không? trong thời gian qua đã xử lý được bao nhiêu trường hợp. Biện pháp trong thời gian tới để chấn chỉnh trường hợp này cũng như biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra ngân hàng như Thống đốc nói là còn yếu hiện nay. Xin cảm ơn.

Trịnh Xuyên - Thanh Hoá

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa đồng chí Thống đốc,

Tôi xin được hỏi Thống đốc ngân hàng 2 câu hỏi.

Câu hỏi thứ nhất, hiện nay hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ, nhất là đôla đang diễn ra rất phức tạp mà chúng ta chưa kiểm soát được, đồng chí đã tham mưu và đề xuất những giải pháp gì để phòng ngừa, quản lý hoạt động này có hiệu quả hơn.

Câu hỏi thứ hai là tội phạm công nghệ cao đang lợi dụng lĩnh vực tài chính ngân hàng để lừa đảo rút tiền gây hậu quả rất nghiêm trọng, đồng chí có những giải pháp gì để phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả loại tội phạm này. Xin cám ơn.

Đặng Xuân Huy - Đồng Tháp

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa đồng chí Thống đốc,

Tôi xin hỏi lại vì Thống đốc chưa trả lời nội dung chính trong câu hỏi của tôi ngày hôm qua. Khi nghị định quản lý sản xuất vàng ra đời sẽ chỉ còn một doanh nghiệp đó là Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn độc quyền sản xuất vàng miếng. Sẽ xảy ra thống lĩnh, độc quyền thị trường về giá, về sản lượng, đáp ứng cho nhu cầu mua bán của người dân không bị đầu cơ, gìm hàng, trục lợi hay không? Thống đốc có cam kết là việc này sẽ không xảy ra hay không? Xin hết.

Đặng Thị Hoàng Yến - Long An

Kính thưa Quốc hội,

Thưa Thống đốc,

Hiện nay theo công bố 1000 doanh nghiệp đóng góp hơn 80% thuế cho cả nước thì ngoại trừ các doanh nghiệp nhà nước, còn lại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh hầu như không tiếp cận được nguồn vốn. Trên 50% các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán là những doanh nghiệp tốt, nhưng trong năm nay đã không tiếp cận được nguồn vốn và đã bị thua lỗ. Các khu công nghiệp cũng không tiếp cận được nguồn vốn vì xếp hạng là phi sản xuất trong khi đó đóng góp 25 tỷ đô la, 25% GDP cho cả nước. Thống đốc trả lời chỉ những doanh nghiệp yếu kém mới không tiếp cận được nguồn vốn. Vậy theo tiêu chí của Thống đốc, chúng tôi xin hỏi Thống đốc có thể cho chúng tôi biết được danh sách những công ty nào lành mạnh và tiếp cận được nguồn vốn để 600 ngàn doanh nghiệp của cả nước có thể học tập và cố gắng làm theo để có thể tiếp cận được nguồn vốn, để ngăn chặn làn sóng đổ vỡ nguy cơ rất lớn trong năm 2012 nếu tiếp tục xiết chặt tín dụng, quá chặt như hiện nay. Xin cảm ơn Thống đốc.

Nguyễn Thị Ngọc Thanh - TP Hà Nội

Kính thưa Quốc hội,

Kính thưa Thống đốc,

Tôi có một câu hỏi giống đại biểu Thân Đức Nam. Đề nghị Thống đốc cho biết tại sao không quy định mức trần lãi suất cho vay mà lại quy định trần lãi suất gửi là 14%. Quy định như vậy đã làm thiệt hai cho người dân và doanh nghiệp, trong khi đó không tạo sức ép cho ngân hàng phải nâng cao hiệu quả trong quản trị ngân hàng. Mặt khác việc điều chỉnh lãi suất tổ chức tín dụng đã bỏ qui định lãi suất cho vay không cao quá 150% lãi suất cơ bản. Phải chăng qui định như vậy đã bảo hộ cho ngân hàng thương mại cho vay nặng lãi. Theo báo cáo của Thống đốc thì lãi suất đã được điều chỉnh giảm xuống 17 đến 19%. Tuy nhiên hiện nay rất nhiều doanh nghiệp vay đầu tư sản xuất kinh doanh đã và vẫn bị ngân hàng ép với lãi suất trên 23%. Ví dụ như Ngân hàng HDBank, Thống đốc có biết không? và nếu biết thì việc này sẽ xử lý như thế nào? Xin hết.

Lê Văn Lai - Quảng Nam

Thưa Quốc hội.

Thưa Thống đốc.

Khi trả lời về lãi suất huy động ngoại tệ 2% và cho vay 8% thì Thống đốc có nói để đáp ứng yêu cầu lớn nhất là chống nền đô la hóa này. Tôi nghĩ đó là một yêu cầu, còn yêu cầu lớn hơn và quan trọng hơn, đó là huy động nguồn ngoại tệ nhàn rỗi trong nhân dân. Đây mới là nhiệm vụ lớn, nhiệm vụ cần thiết trong nền kinh tế của chúng ta hiện nay đang thiếu đô la. Cho nên tôi nghĩ cách đặt vấn đề như thế chỉ mới giải quyết một phần và nó lại là không phải phần chính, mà phần chính lại là yêu cầu đáp ứng huy động nguồn vốn trong xã hội nhàn rỗi bằng đô la vào trong hệ thống của chúng ta, đó mới là cái chính, cho nên đề nghị Thống đốc nói thêm về yêu cầu này.

Thứ hai, chênh lệch tỷ lệ giữa đầu vào tức là huy động 2% với cho vay 8% là quá cao, giải thích của Thống đốc tôi cảm thấy nó chưa có tính thuyết phục.

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Như vậy có thêm 10 đại biểu, trong đó có một số đại biểu đăng ký để chất vấn lần thứ hai. Tôi xin mời Thống đốc sẽ phát biểu khoảng chừng 15 phút.

Nguyễn Văn Bình - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Kính thưa Quốc hội,

Tôi xin phép lần lượt trả lời.

Một là chất vấn của đại biểu Trương Trọng Nghĩa - Thành phố Hồ Chí Minh về vấn đề hệ thống ngân hàng có giải pháp gì để xử lý các ngân hàng lũng đoạn nhưng quy mô to quá không thể cho đổ vỡ được. Chúng ta đang phấn đấu xây dựng các tổ chức tín dụng có đủ quy mô lớn như tôi đã trình bày trong đề án tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Một tổ chức tín dụng được cho là có quy mô trung bình trong khu vực phải có tổng tài sản khoảng 100 tỷ đôla. Tổ chức tín dụng lớn nhất hiện nay của Việt Nam là Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn mới có tổng tài sản gần 25 tỷ đôla, đây mới là mức khởi đầu hay mức độ yếu kém về quy mô so với các tổ chức tín dụng trong khu vực. Do vậy, chúng ta còn phải phấn đấu nhiều để có một tập đoàn tài chính hoặc một ngân hàng tài chính có quy mô đủ lớn. Cho nên trong giai đoạn hiện nay Việt Nam không có một tổ chức tín dụng nào to đến mức Ngân hàng Nhà nước không thể kiểm soát được hoặc không thể cho đổ vỡ được.

Về vấn đề trách nhiệm của ngân hàng nhà nước trong việc để xảy ra việc vượt trần lãi suất. Nội bộ lãnh đạo ngân hàng nhà nước đã tiến hành kiểm điểm rất sâu sắc và đã có những chủ trương, giải pháp khắc phục. Nhờ đó, từ tháng 8 trở lại đây, các tổ chức tín dụng về cơ bản đã nghiêm túc chấp hành trần lãi suất, các vụ việc vi phạm liên tiếp được phát hiện và xử lý nghiêm minh.

Về ý kiến của đại biểu Huỳnh Thế Kỳ là hoạt động thanh tra giám sát của hệ thống ngân hàng còn một số yếu kém dẫn đến mất người, mất tiền, mất uy tín đối với nhân dân. Chúng tôi ghi nhận ý kiến này của đại biểu và sẽ có biện pháp rất quyết liệt để chấn chỉnh lại hoạt động thanh tra, giám sát trong thời gian tới.

Về ý kiến của đại biểu Thân Đức Nam (Đà Nẵng) nên quy định trần lãi suất cho vay. Vấn đề này tôi đã trả lời ở phần trên.

Về tăng trưởng tín dụng, mục tiêu đầu năm là dưới 20% nhưng tăng trưởng chưa qua một nửa, gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Chúng tôi xin ghi nhận. Tuy nhiên, cũng phải thấy được mặt tích cực của vấn đề này. Nghị quyết 11 không nói tăng trưởng tín dụng khoảng 20% mà nói là dưới 20%, trong nhiều văn bản của Chính phủ cũng nói không nhất thiết phải sử dụng hết hạn mức này. Theo tính toán của chúng tôi, đến cuối năm tăng trưởng tín dụng thuần túy sẽ đạt khoảng 13%, nếu tính cả các khoản có bản chất tín dụng thì sẽ tăng khoảng 15%. Mặc dù thấp hơn 20% nhưng mặt tích cực đạt được là đã góp phần làm cho lạm phát dừng lại ở mức 18%. Nếu năm nay tín dụng tăng trưởng đúng 20% thì lạm phát sẽ phải ở mức 25 - 26%, còn nếu tiếp tục tăng trưởng tín dụng như những năm trước (khoảng 33%) thì lạm phát sẽ lên tới 32%.

Về vấn đề cò tín dụng, môi giới tín dụng, biện pháp và giải pháp của ngân hàng Nhà nước? Chúng tôi đã thấy được vấn đề này, đã có nhiều văn bản chỉ đạo và cũng đang phối hợp với các lực lượng công an để bắt một số trường hợp, nhưng do hoạt động này hết sức tinh vi nên chúng tôi sẽ phải tiếp tục làm tốt công tác này trong thời gian tới.

Về các giải pháp kiềm chế hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ trên thị trường chợ đen. Báo cáo Quốc hội, theo tinh thần Nghị định 95 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực kinh doanh vàng và ngoại tệ mà Chính phủ vừa ban hành thì các chế tài xử phạt rất mạnh, ngoài việc tăng mức xử phạt hành chính lên rất cao, chúng ta còn bổ sung biện pháp tịch thu toàn bộ các tang vật. Chúng tôi cũng đề xuất thêm biện pháp khen thưởng cho các tổ chức, cá nhân phát hiện và xử lý được các vụ việc đó. Nếu biện pháp này được áp dụng thì các chế tài xử phạt trong lĩnh vực này sẽ rất mạnh mẽ. Mặc dù Nghị định 95 mới ra đời cách đây chưa được 1 tháng, nhưng chúng tôi đã phối hợp với các lực lượng công an xử lý được rất nhiều vụ việc, trong đó đã phạt một đơn vị niêm yết giá bằng ngoại tệ 500 triệu đồng Việt Nam, xử phạt 2 cửa hàng kinh doanh vàng bán ngoại tệ trái phép từ mức 50 triệu đến 100 triệu đồng và thu hồi toàn bộ các tang vật là số ngoại tệ đang được giao dịch. Chúng tôi hy vọng trong thời gian tới, cùng với các lực lượng quản lý thị trường sẽ làm tốt công tác này.

Về tội phạm công nghệ cao. Đây là vấn đề đang hết sức nhức nhối. Trong thời gian qua chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông, các lực lượng công an, đặc biệt các lực lượng chống tội phạm có trình độ công nghệ cao để xử lý vấn đề này. Đến nay, về cơ bản chưa xảy ra những vụ lớn về lĩnh vực này, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chúng tôi đã kịp thời cảnh báo và đề nghị các tổ chức tín dụng có biện pháp bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin của mình một cách tốt nhất. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ phải triển kahi tích cực hơn nữa vì loại hình tội phạm này đang phát triển ngày càng tinh vi.

Về dự thảo Nghị định quản lý hoạt động kinh doanh vàng có làm cho vàng SJC trở thành độc quyền không? Theo quy định của Nghị định thì nhà nước sẽ độc quyền về sản xuất kinh doanh vàng miếng. SJC là công ty của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, sau một thời gian hoạt động nhãn vàng SJC đã chiếm tới 90% thị phần thị trường vàng miếng trong nước. Chúng tôi đã bàn với Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh về việc đưa hoạt động sản xuất vàng miếng của SJC trực thuộc ngân hàng nhà nước trong thời gian tới. Cách làm này sẽ giúp nhà nước đạt được hai mục tiêu: vừa đẩm bảo thực hiện được việc độc quyền trong vấn đề sản xuất và kinh doanh vàng miếng, vừa tiết giảm được chi phí vì hiện nay có tới hàng trăm tấn vàng mang nhãn hiệu SJC được thị trường trong và ngoài nước chấp nhận. Từ giờ trở đi chúng ta phải hiểu rằng nhãn vàng SJC là nhãn vàng của Ngân hàng nhà nước Việt Nam. Khi điều kiện cho phép chúng tôi sẽ đổi nhãn SJC thành SBV cho đồng bào, chiến sỹ cả nước yên tâm.

Về đề nghị cung cấp danh sách các doanh nghiệp được cấp tín dụng với mức lãi suất 17-19%/năm và vấn đề đáp ứng tín dụng cho khu công nghiệp. Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp đã và đang được vay với mức lãi suất 17-19%/năm. Tôi xin trân trọng kính mời đại biểu Đặng Thị Hoàng Yến đến thanh tra ngân hàng nhà nước để lĩnh danh sách này. Về các khu công nghiệp, chúng tôi ghi nhận những đóng góp to lớn của các khu công nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời gian vừa qua. Nhưng qua khảo sát của các bộ, các ngành thì việc xây dựng các khu công nghiệp hiện nay đã vượt quá nhu cầu sử dụng. Nhiều khu công nghiệp xây xong bỏ trống hoặc diện tích trống, chưa sử dụng còn rất lớn. Trong lúc "thắt lưng buộc bụng" chúng tôi khuyến khích các doanh nghiệp cố gắng lấp đầy các khu công nghiệp sẵn có hơn là xây dựng các khu công nghiệp mới. Tuy nhiên, nếu có dự án xây dựng khu công nghiệp đạt hiệu quả kinh tế cao và đáp ứng được các tiêu chí vay vốn mà vẫn chưa vay được vốn thì đề nghị Đại biểu phản ánh cụ thể với Ngân hàng Nhà nước để có giải pháp xử lý, tháo gỡ kịp thời.

Về vấn đề bỏ quy định lãi suất cho vay không quá 150% lãi suất cơ bản đối với tổ chức tín dụng. Chúng tôi xin báo cáo đại biểu như sau: Theo Luật dân sự, lãi suất cho vay được gọi là nặng lãi khi đạt mức trên 150% của lãi suất cơ bản. Nhưng Luật dân sự đã được xây dựng khá lâu, khi đó Luật ngân hàng nhà nước năm 1997 còn đang có hiệu lực. Tuy nhiên, theo quy định mới của Luật ngân hàng nhà nước năm 2010, vẫn quy định có mức lãi suất cơ bản, nhưng lãi suất cơ bản đó được quy định để làm định hướng cho việc điều hành lãi suất trong hệ thống ngân hàng. Trong các năm 2007, 2008, 2009 tại các diễn đàn của Quốc hội đã tranh luận nhiều về vấn đề này và đến nay vẫn còn tiếp tục có nhiều tranh cãi. Ngân hàng nhà nước đang phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan và các Ủy ban của Quốc hội xử lý theo hướng xác định được một mức lãi suất làm căn cứ xác định việc cho vay nặng lãi trên thị trường, vừa phù hợp với các quy định của Bộ luật dân sự, đồng thời vẫn đảm bảo được sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng nhà nước. Ngân hàng Nhà nước sẽ sớm báo cáo với các vị Đại biểu Quốc hội về kết quả xử lý vấn đề này.

Về chất vấn bổ sung của Đại biểu Quốc hội Lê Văn Lai. Do thời gian có hạn nên tôi không thể nói cụ thể hơn về vấn đề lãi suất ngoại tệ. Nếu đại biểu Lê Văn Lai có điều kiện thì chúng tôi xin trân trọng kính mời đại biểu cùng trao đổi thêm với chúng tôi một cách đầy đủ hơn, bài bản hơn, khoa học hơn. Nếu không, chúng tôi sẽ cố gắng trả lời bằng văn bản một cách đầy đủ. Tôi xin chân thành cám ơn.

Nguyễn Sinh Hùng - Chủ tịch Quốc hội

Xin cám ơn Thống đốc.

Xin phép Quốc hội cho dừng phần chất vấn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình tại đây.

Thưa Quốc hội.

Có thể nói vấn đề chính sách, tài chính, tiền tệ nói chung và chính sách tiền tệ nói riêng là một vấn đề rất hệ trọng. Nó là mạch máu, thần kinh của toàn bộ nền kinh tế và các hoạt động đời sống, xã hội.

Trong một phiên chất vấn dù được hơn 2 giờ đồng hồ nhưng cũng không phải là dài, chúng ta đã có 30 đại biểu Quốc hội chất vấn và nhiều hơn số đó các câu hỏi đặt ra. Trong đó có những đại biểu Quốc hội tái chất vấn. Đây đúng là tinh thần chất vấn. Hỏi và hỏi tiếp.

Đồng chí Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã lần lượt trả lời hết được 30 đại biểu Quốc hội và trả lời hết số lượng câu hỏi mà các vị đặt ra ngoại trừ một số câu hỏi mà Chủ tịch đoàn thấy đồng chí Thống đốc cần phải trả lời bổ sung bằng văn bản kỹ hơn ý kiến của Thống đốc đã trình bày.

Không khí chung về buổi chất vấn này tôi thấy là thẳng thắn, đi thẳng vào vấn đề, đặt ra một cách rất nghiêm túc, đòi hỏi trách nhiệm rất cao đối với Thống đốc về công tác quản lý thị trường tiền tệ của đất nước.

Các câu trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cũng rất thẳng thắn, rõ ràng và tìm ra được những nguyên nhân, đưa ra được các giải pháp để tiếp tục giải quyết tốt hơn trách nhiệm của mình.

Rất mừng là chúng ta cũng ghi nhận trong quá trình thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ về kiềm chế lạm phát thì Ngân hàng Nhà nước nỗ lực rất cao để thực thi chính sách tiền tệ một cách góp phần có hiệu quả. Đến bây giờ rõ ràng những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của chúng ta Quốc hội vừa xem xét thấy rằng có chuyển biến tích cực, trong đó có đóng góp của chính sách tiền tệ và Ngân hàng Nhà nước.

Chúng ta cũng thấy rằng trong điều kiện khó khăn như vậy, nhưng hệ thống tổ chức thương mại, Ngân hàng thương mại của chúng ta vẫn bảo đảm cho tốc độ tăng trưởng kinh tế của đất nước ở mức khoảng 6% là một mức tăng trưởng cũng còn hợp lý và khá cao so với các nước khác. Đồng thời qua câu hỏi, qua chất vấn, qua trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chúng ta cũng nhận thấy những mặt còn yếu kém trong công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước và yếu kém trong chất lượng. Hoạt động của hệ thống Ngân hàng thương mại của chúng ta có thể nói là rất đông, số lượng rất nhiều, nhưng quy mô còn rất nhỏ, xử lý chưa thực sự cao, có một số ngân hàng còn yếu kém so với chuẩn mực của quốc tế và kể cả chuẩn mực của khu vực và kể cả chuẩn mực của chính Ngân hàng Nhà nước đặt ra thì hệ thống ngân hàng của chúng ta cũng nhiều đơn vị chưa đạt được. Trong đó có vấn đề về chất lượng tín dụng, trong đó có vấn đề dư nợ tín dụng, trong đó có vấn đề tiêu cực trong toàn bộ hoạt động tín dụng và vừa có trách nhiệm trong quản lý điều hành của Ngân hàng Nhà nước, nhất là công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước từ Trung ương cho tới các tỉnh và đã có những hiện tượng lợi dụng trong quản lý tiền tệ của chúng ta cũng có hiện tượng móc ngoặc giữa nhân viên của ngân hàng và các hành vi tội phạm và các đối tượng tội phạm khác. Tại Hội trường này, đồng chí Thống đốc ngân hàng Nhà nước cũng đã khảng khái nhận trách nhiệm về mình, về ngân hàng Nhà nước và bảo đảm với Quốc hội sẽ tổ chức tốt hơn việc thanh tra, kiểm tra, giám sát để kịp thời chấn chỉnh những hiện tượng tiêu cực trong quản lý tiền tệ nói chung, kinh doanh ngoại tệ, kinh doanh vàng, tổ chức tín dụng nói riêng góp phần bình ổn thị trường của chúng ta.

Theo trả lời thì chúng ta đồng ý và ghi nhận định hướng tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng của chúng ta và theo hướng nâng cao chất lượng, giảm bớt số lượng và làm cho hoạt động của hệ thống ngân hàng của chúng ta lành mạnh góp phần tích cực vào ổn định kinh tế vĩ mô. Chương trình hành động này của Thống đốc chúng ta ghi nhận và thấy rằng Quốc hội sẽ cùng với cả nước góp phần giúp vào chương trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại của chúng ta, làm cho nó lành mạnh, nó góp phần thiết thực vào hoạt động kinh tế-xã hội, có thể nói toàn bộ đời sống kinh tế và đời sống xã hội của chúng ta hiện nay cũng còn liên quan tới chất lượng hoạt động của ngân hàng rất lớn, trong khi thị trường chứng khoán của chúng ta chưa phát triển kịp so với yêu cầu. Chúng ta cũng ghi nhận những giải pháp đưa ra và ghi nhận ý kiến của Thống đốc ngân hàng sẽ tiếp tục thảo luận một cách khoa học trong hội đồng tài chính tiền tệ với các chuyên gia, nhất là đối với các đại biểu Quốc hội quan tâm để cùng đưa ra được hoạch định lượng, dự báo được những chính sách, những giải pháp khoa học nhất, tốt nhất mà lại phù hợp với tình hình thực tiễn góp phần bình ổn thị trường tiền tệ, ngoại tệ, vàng, bạc, đá quý v.v.. trong hoạt động đó. Chúng ta cũng ghi nhận những nỗ lực của ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại trong thời gian qua vẫn giữ được mức tăng trưởng kinh tế, mặc dù trong điều kiện suy giảm, lạm phát và có tiết giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng, nhưng hướng đi của tín dụng đã vào với nhu cầu sản xuất thiết yếu nhất là nông nghiệp, nông dân, nông thôn, ngành hàng xuất khẩu, doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp nhỏ để tạo điều kiện cho công ăn, việc làm và ổn định nền kinh tế của chúng ta.

Tán thành với hướng sắp tới của ngân hàng mà đồng chí Thống đốc đã đưa ra là tiếp tục theo hướng đó để điều hành tín dụng, kể cả những câu hỏi đặt ra của các đại biểu Quốc hội liên quan tới các doanh nghiệp thuộc khu công nghiệp, các doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp nông nghiệp, đầu tư vào nông nghiệp, đầu tư vào nông thôn, doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu, doanh nghiệp có nhiều lao động, doanh nghiệp sản xuất những mặt hàng thiết yếu để góp phần làm cho nền kinh tế của nước ta tiếp tục sôi động hơn, có tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2012 đạt được chỉ tiêu mà Quốc hội đã quyết định. Chúng ta cũng ghi nhận ý kiến của Thống đốc ngân hàng Nhà nước về việc điều chỉnh một cách khoa học hơn lãi suất và đề án tổ chức chức kinh doanh vàng, quản lý ngoại tệ, đồng thời với quá trình tái cơ cấu lại hệ thống các tổ chức ngân hàng thương mại của chúng ta. Quốc hội sẽ tiếp tục giám sát các hoạt động đó. Xin phép Quốc hội cho dừng ở đây. Xin cảm ơn đồng chí Thống đốc, cảm ơn các đại biểu Quốc hội.