Nhằm kích cầu tín dụng, hiện không ít NHTM đã tung ra thị trường các chính sách khuyến mại vay vốn với lãi suất rất thấp áp dụng cho nhiều sản phẩm và đối tượng tín dụng khác nhau. Đối với tín dụng tiêu dùng, điều đáng chú ý là có một số NHTM đã thực hiện lãi suất cho vay chỉ 6%/năm, áp dụng cho thời gian 1 – 3 tháng đầu, thậm chí lãi suất 0% với tháng đầu tiên. Thông thường, khi các ngân hàng cố gắng để đưa ra các gói lãi suất giá rẻ là điều đáng mừng và rất đáng khuyến khích để góp phần cùng khách hàng chia sẻ khó khăn, tuy nhiên, với việc dùng “chiêu” khuyến mại “khủng” như trên, lại là việc có vẻ rất… không bình thường! Nhất là khi mà nhiều sản phẩm mặc dù “khủng” như thế nhưng vẫn ế, và đã khiến người ta không khỏi đặt câu hỏi: Vì sao?
Khuyến mại “khủng” vẫn ế hàng, tại sao?
Nhằm kích cầu tín dụng, hiện không ít NHTM đã tung ra thị trường các chính sách khuyến mại vay vốn với lãi suất rất thấp áp dụng cho nhiều sản phẩm và đối tượng tín dụng khác nhau. Đối với tín dụng tiêu dùng, điều đáng chú ý là có một số NHTM đã thực hiện lãi suất cho vay chỉ 6%/năm, áp dụng cho thời gian 1 – 3 tháng đầu, thậm chí lãi suất 0% với tháng đầu tiên. Thông thường, khi các ngân hàng cố gắng để đưa ra các gói lãi suất giá rẻ là điều đáng mừng và rất đáng khuyến khích để góp phần cùng khách hàng chia sẻ khó khăn, tuy nhiên, với việc dùng “chiêu” khuyến mại “khủng” như trên, lại là việc có vẻ rất… không bình thường! Nhất là khi mà nhiều sản phẩm mặc dù “khủng” như thế nhưng vẫn ế, và đã khiến người ta không khỏi đặt câu hỏi: Vì sao?
Từ thực tế thị trường có thể thấy, một khi tổng cầu của nền kinh tế suy yếu, mà nguyên nhân chính là do tác động “thoái trào” của chu kỳ tăng trưởng “hình sin” mang tính quy luật, thì thời gian cần thiết cho một sự phục hồi là không dễ “đốt cháy” ngay được, nhất là đối với sự phục hồi niềm tin tăng trưởng. Những yếu tố như hàng tồn kho, nợ xấu, DN ngưng trệ sản xuất, người tiêu dùng “thắt hầu bao”… đang cản trở dòng chảy tín dụng vào đời sống kinh tế. Vì vậy, trong khi tín dụng còn cần có thời gian để lấy lại sức cầu, thì những sự toan tính nào đó đều có thể không tạo được hấp lực thu hút nó, rất thường bị nó bỏ qua. Chính từ hiện tượng khuyến mại “khủng” nêu trên, đã cho thấy cái giá của niềm tin, về một sự tăng trưởng trong thế ổn định là rất lớn; những quy luật kinh tế thị trường là rất khắc nghiệt, không thể coi thường, tùy hứng, tùy tiện được.
Mặt khác, chiêu thức lãi suất 0% cho tháng đầu tiên nói trên, nhưng để rồi lại trở lại cơ chế điều chỉnh theo hợp đồng đối với cả phần lớn thời gian còn lại của kỳ hạn vay, thì dễ thấy ngay cả với cầu tín dụng tiêu dùng, đã không phải là cách tạo hấp lực hiệu quả, thậm chí còn có thể phản tác dụng. Vì rõ ràng là trước những chiêu thức dị thường (kiểu như khuyến mại “khủng” với lãi suất 0%), trong tâm thức người vay sẽ phát sinh phản ứng phòng vệ, ý thức cảnh giác sẽ bật dậy. Người ta dễ liên tưởng đến cơ chế lãi suất dương, mà chính sách tín dụng đang thực hiện, trong thế so sánh với lạm phát đã và đang giảm ổn định, để giải bài toán lợi ích có thể có được từ khoản vay. Đặc biệt, đối với những hợp đồng tín dụng tiêu dùng áp dụng trong cho vay để mua bất động sản là nhà ở chẳng hạn. Loại này thường có kỳ hạn dài, thì với lãi suất dù “khủng” nhưng chỉ áp dụng cho kỳ hạn quá ngắn cũng chưa đủ hấp lực, nhất là trong bối cảnh thị trường bất động sản đang đóng băng, cầu tín dụng đang suy giảm, người cần vay còn giữ tâm lý phòng thủ như hiện nay.
Tóm lại, khuyến mại lãi suất trong hoạt động tín dụng là một chính sách cần thiết trong bối cảnh thị trường cần được kích cầu tín dụng. Nhưng chính sách khuyến mại cần nhất là tính minh bạch và sự khả thi. Minh bạch thể hiện ở cơ chế khuyến mại, còn khả thi chính là mục tiêu lợi ích mà cơ chế khuyến mại đó có thể vận hành tới một cách hiệu quả. Đó phải là để khách hàng thấy rõ lợi ích được hưởng, đồng thời với khả năng có thể thực hiện được. Nói đơn giản là để khách hàng vay được vốn và trả được nợ vay. Thị trường khó chấp nhận “chiêu” khuyến mại “khủng”, không mang tính kích hoạt, mà theo kiểu kích động. Đối với hoạt động tín dụng, các chiêu trò loại đó thường gây ra bất ổn và để lại nhiều hệ lụy, trái với nguyên tắc và chức năng của việc cấp tín dụng. Các NHTM rất cần thấy là cho đến hiện nay, tín dụng toàn hệ thống đã tăng 5% so với đầu năm kế hoạch, là mức tăng không quá thấp so với định mức 12%/năm đã đề ra. Trong khi 5 tháng phía trước lại là những tháng cuối năm, đồng thời sức cầu tín dụng của thị trường cũng đã và đang gia tăng. Hơn nữa, những giải pháp hóa giải thách thức cản trở dòng chảy tín dụng, như hoạt động của VAMC… cũng đã và đang được thực hiện một cách hiệu quả…
Ama Linh