Gần đây, các cơ quan chức năng liên tục phát hiện nhiều vụ việc người dân, đặc biệt là thanh niên và sinh viên, bị lôi kéo, dụ dỗ hoặc tự nguyện bán, cho thuê tài khoản ngân hàng cho các đối tượng lừa đảo hoạt động trên không gian mạng. Về phía ngành Ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường an ninh, bảo mật, tuy nhiên, người dân cần nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức, kỹ năng khi sử dụng tài khoản ngân hàng cũng như các dịch vụ ngân hàng trên môi trường số.
Dưới vỏ bọc là những lời mời hấp dẫn như “mua tài khoản giá cao”, “cho thuê tài khoản nhận hoa hồng”, “kiếm tiền online nhanh chóng”, nhiều kẻ gian đã lợi dụng sự nhẹ dạ và thiếu hiểu biết của người dân để thu thập thông tin cá nhân, thẻ ATM và tài khoản ngân hàng. Khi chiếm được tài khoản, các đối tượng sử dụng chúng để thực hiện hành vi rửa tiền, nhận tiền lừa đảo, chuyển tiền xuyên biên giới hoặc đánh bạc trực tuyến. Nghiêm trọng hơn, nhiều tài khoản còn bị lợi dụng để hợp thức hóa dòng tiền trong các đường dây tội phạm quốc tế.
Mới đây, ngày 14/9, Công an TP. Quảng Ninh cho biết, qua công tác nắm tình hình và rà soát các tài khoản phát sinh giao dịch bất thường, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện một nhóm đối tượng có dấu hiệu mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng trên địa bàn. Theo điều tra ban đầu, từ cuối năm 2025 đến tháng 4/2026, một đối tượng đã liên hệ với một số người để mua 27 tài khoản thanh toán mở tại nhiều ngân hàng, với giá từ 1-1,5 triệu đồng/tài khoản/tháng. Sau đó, đối tượng sử dụng Telegram bán lại các tài khoản này với giá khoảng 2 triệu đồng/tài khoản/tháng và nhận tiền thanh toán bằng tiền mặt. Đáng chú ý, hoạt động của đối tượng không dừng ở việc nắm thông tin tài khoản. Đối tượng còn quay, lưu giữ hình ảnh chân dung của chủ tài khoản và sử dụng phần mềm có khả năng can thiệp vào quá trình xác thực trên điện thoại, đưa hình ảnh được lưu sẵn thay cho việc xác thực trực tiếp khuôn mặt của chủ tài khoản.
Trước đó, ngày 9/7/2026, Công an TP Hà Nội đã khởi tố 42 bị can để điều tra các hành vi mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên không gian mạng. Vụ án cho thấy tài khoản ngân hàng sau khi được mua bán, chuyển giao trái phép có thể nhanh chóng bị đưa vào các đường dây tội phạm, trở thành công cụ phục vụ việc nhận, chuyển và luân chuyển tiền trong hoạt động đánh bạc trực tuyến. Đây cũng là thủ đoạn đã được cơ quan công an phát hiện tại nhiều địa phương.
Nhiều giải pháp đảm bảo an toàn thông tin và tài khoản cho khách hàng
Thời gian qua, để đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, cũng như đảm bảo an toàn tài khoản cho khách hàng, về phía ngành Ngân hàng đã không ngừng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và bổ sung hàng loạt các quy định về việc đảm bảo định danh chính chủ khi thực hiện các giao dịch thanh toán trực tuyến, trong đó quy định: (i) Khách hàng chỉ được thực hiện rút tiền, thanh toán điện tử trên tài khoản thanh toán sau khi đã đối chiếu khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản hoặc người đại diện; đồng thời phải gặp mặt trực tiếp và xác thực sinh trắc học đối với khách hàng cá nhân hoặc người đại diện hợp pháp của tổ chức, trừ một số trường hợp theo quy định; (ii) Yêu cầu áp dụng giải pháp xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trực tuyến (Áp dụng xác thực sinh trắc học đối với: cá nhân thực hiện giao dịch trực tuyến trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng trên 20 triệu đồng/ngày, và các giao dịch quan trọng như đăng nhập lần đầu, thiết bị lạ hoặc sau khi đổi/quên mật khẩu; tổ chức mới thành lập hoặc mới thiết lập quan hệ trong vòng 12 tháng; giao dịch trực tuyến của tổ chức trên 50 triệu đồng hoặc khi tổng các giao dịch dưới 50 triệu đồng/ngày vượt 100 triệu đồng); (iii) xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định xử phạt đối với hành vi lợi dụng tài khoản thanh toán/ví điện tử để thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật.
Trước đó, tại Công văn 4932/NHNN-TT ngày 13/6/2024, NHNN đã có thông báo về tình trạng các đối tượng tội phạm dụ dỗ học sinh, sinh viên mở tài khoản thanh toán, sau đó chuyển lại cho các đối tượng này sử dụng. Qua đó, NHNN cảnh báo tội phạm mua bán tài khoản thanh toán của học sinh, sinh viên qua các phương thức thủ đoạn phạm tội như: lôi kéo, dụ dỗ học sinh, sinh viên đã được cấp Căn cước công dân mở tài khoản thanh toán và trả công cho người mở; đối tượng cung cấp cho học sinh điện thoại có sẵn sim để đăng ký mở tài khoản thanh toán và dịch vụ Internet Banking, SMS Banking. Sau đó, đối tượng yêu cầu học sinh trả lại điện thoại, cung cấp thông tin tên, mật khẩu đăng nhập, mật khẩu xác thực (OTP)...
Trước tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao lợi dụng các lỗ hổng bảo mật (của thiết bị người dùng và công nghệ sinh trắc học) nhằm chiếm đoạt, mua bán tài khoản, phục vụ cho hành vi vi phạm pháp luật, cuối năm 2025 NHNN đã ban hành Thông tư số 77/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 50/2024/TT-NHNN quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng; đồng thời có nhiều văn bản chỉ đạo các tổ chức trong Ngành thực hiện các biện pháp tăng cường bảo đảm an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến, trong đó có yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD):
“Bảo đảm giải pháp khớp đúng thông tin sinh trắc học phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo thông tin sinh trắc học của vật thể sống đáp ứng tiêu chuẩn ISO 30107 cấp độ 2 (Level 2) để phòng, chống gian lận, giả mạo khách hàng qua hình ảnh, video, mặt nạ 3D (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Định kỳ kiểm thử hệ thống bằng mô phỏng tấn công Deepfake để đánh giá khả năng phòng thủ. Rà soát hoàn thiện quy trình xác minh, đối soát thông tin sinh trắc học của khách hàng.
Triển khai các giải pháp nhằm phòng, chống, phát hiện các hành vi can thiệp trái phép vào ứng dụng Mobile Banking đã cài đặt trong thiết bị di động của khách hàng. Ứng dụng Mobile Banking phải tự động thoát hoặc dừng hoạt động và thông báo cho khách hàng lý do nếu phát hiện một trong các dấu hiệu sau: (i) Có trình gỡ lỗi (debugger) được gắn vào hoặc môi trường có trình gỡ lỗi đang hoạt động; hoặc khi ứng dụng bị chạy trong môi trường giả lập (emulator)/ máy ảo/ thiết bị giả lập; hoặc hoạt động ở chế độ cho phép máy tính giao tiếp trực tiếp với thiết bị Android (Android Debug Bridge); (ii) Phần mềm ứng dụng bị chèn mã bên ngoài ứng dụng khi đang chạy, thực hiện các hành vi như theo dõi các hàm được chạy, ghi lại log dữ liệu truyền qua các hàm, API.... (hook); hoặc phần mềm ứng dụng bị can thiệp, đóng gói lại (repacking); (iii) Thiết bị đã bị phá khóa (root / jailbreak); hoặc bị mở khóa cơ chế bảo vệ (unlockbootloader). (Các quy định này có hiệu lực từ ngày 01/3/2026).”
Để hỗ trợ khách hàng giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch thanh toán, vừa qua, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ cho phép khách hàng được tự lựa chọn hạn mức giao dịch sẽ áp dụng thời gian chờ và thời gian chờ (tối thiểu 24 giờ) đối với các giao dịch chuyển tiền trực tuyến trong nước đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 01 năm liền kề trước đó. Trường hợp khách hàng không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ; sau đó khách hàng vẫn có thể chủ động điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc không đăng ký sử dụng dịch vụ này.
Bên cạnh đó, NHNN đã phối hợp với Bộ Công an để làm sạch dữ liệu, nhận biết, xác minh chính xác khách hàng nhằm phòng, chống, ngăn ngừa việc tội phạm mạo danh, sử dụng giấy tờ tùy thân giả mạo đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng cho mục đích bất hợp pháp. Tính đến hết ngày 21/8/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 169,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn giao dịch.
Từ cuối năm 2025, NHNN triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) để thu thập dữ liệu tài khoản, ví điện tử, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán nghi ngờ gian lận từ các tổ chức tín dụng và cơ quan liên quan, sau đó chia sẻ thông tin này cho các đơn vị trong quá trình cung cấp dịch vụ. Theo đó, với mỗi giao dịch chuyển tiền, thông tin tài khoản người nhận được app mobilebanking đối chiếu với dữ liệu trong hệ thống, nếu tài khoản người nhận thuộc diện nghi ngờ gian lận thì ngay lập tức ứng dụng ngân hàng sẽ cảnh báo cho khách hàng để khách hàng kịp thời xem xét, quyết định có chuyển tiền tiếp hay không. Đến ngày 06/8/2026, dịch vụ đã cảnh báo cho hơn 4,9 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5,5 nghìn tỷ đồng.
Người dân tuyệt đối không mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán
Để đảm bảo an toàn các giao dịch ngân hàng trên nền tảng số, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho khách hàng, bên cạnh những giải pháp của ngành Ngân hàng, đòi hỏi sự chủ động, thận trọng của người sử dụng. Khách hàng chính là "tuyến phòng thủ cuối cùng" quyết định tính an toàn của dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng, đóng vai trò chủ động kiểm soát, bảo vệ và phối hợp cùng TCTD.
Về phía người dân cần cần bảo mật thông tin đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, dữ liệu sinh trắc học; cần nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi thu mua hoặc thuê tài khoản ngân hàng trên các nền tảng mạng xã hội. Người dân tuyệt đối không mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản ngân hàng. Việc đứng tên mở tài khoản rồi chuyển giao cho người khác sử dụng không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất tài sản, lộ lọt thông tin cá nhân mà còn có thể tiếp tay cho các hoạt động đánh bạc, lừa đảo, rửa tiền và những hành vi vi phạm pháp luật khác. Khi phát hiện dấu hiệu mua bán, thuê, mượn tài khoản ngân hàng, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để xác minh, xử lý.
Người dân cần lưu ý các hành vi mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán đều bị xử lý theo quy định. Cụ thể, tại Khoản 5 Điều 30 của Nghị định 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng: đối với hành vi “Mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán hoặc mua, bán thông tin tài khoản thanh toán với số lượng từ 01 tài khoản thanh toán đến dưới 10 tài khoản thanh toán mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự”: bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng;
Tại Khoản 6 Điều 30 của Nghị định 340: đối với hành vi “Mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán hoặc mua, bán thông tin tài khoản thanh toán với số lượng từ 10 tài khoản thanh toán trở lên mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự”: mức phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
PL