Trong những ngày đầu tháng 9/2026, triển vọng chính sách tiền tệ toàn cầu tiếp tục có nhiều thay đổi khi lạm phát tại một số nền kinh tế lớn duy trì ở mức cao, giá năng lượng tăng và thị trường lao động vẫn tương đối ổn định. Kỳ vọng về khả năng các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục thắt chặt chính sách đang gia tăng, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều thị trường duy trì ở mức cao, tạo thêm áp lực đối với điều kiện tài chính toàn cầu.
Fed có thể tiếp tục thắt chặt chính sách
Báo cáo việc làm Mỹ công bố ngày 04/9 mạnh hơn đáng kể so với dự kiến. Nền kinh tế tạo thêm 162.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 8, cao hơn nhiều so với dự báo khoảng 56.000; tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở 4,1%. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,3% trong tháng và 3,1% so với cùng kỳ. Diễn biến này củng cố nhận định rằng kinh tế Mỹ vẫn có khả năng thích ứng với mặt bằng lãi suất hiện tại, qua đó làm gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát.
Sau báo cáo việc làm, xác suất thị trường đánh giá Fed tăng 25 điểm cơ bản tại cuộc họp 15–16/9 có thời điểm tăng lên khoảng 65%; đến sáng 7/9 ở mức khoảng 57–58%. Tuy nhiên, quyết định nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào số liệu PPI ngày 10/9 và đặc biệt là CPI tháng 8 công bố ngày 11/9.
Bên cạnh đó, các phát biểu gần đây của lãnh đạo Fed, đặc biệt là của Chủ tịch Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, tiếp tục nhấn mạnh ưu tiên đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%, đồng thời duy trì cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và chưa cam kết trước một lộ trình chính sách cụ thể.
ECB đứng trước khả năng điều chỉnh lãi suất
Tại khu vực đồng euro, lạm phát tháng 8 tăng lên 3,3% so với cùng kỳ, từ mức 2,9% trong tháng 7, chủ yếu do giá năng lượng tăng mạnh (14,3%). Trong bối cảnh lạm phát tiếp tục cao hơn mục tiêu 2%, kỳ vọng thị trường nghiêng về khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tiếp tục tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 10/9. ECB hiện duy trì lãi suất tiền gửi ở mức 2,25%. Tuy nhiên, triển vọng chính sách sau tháng 9 nhiều khả năng vẫn thận trọng, do ECB cần đánh giá mức độ lan tỏa của giá năng lượng sang giá dịch vụ, tiền lương và kỳ vọng lạm phát.
Tại Canada, Ngân hàng Trung ương Canada ngày 2/9 giữ lãi suất chính sách ở 2,25%, nhưng cho biết sẵn sàng tăng lãi suất nhiều lần nếu lạm phát duy trì ở mức quá cao. Lạm phát nước này hiện đã lên khoảng 3%, trong đó giá dầu liên quan căng thẳng Trung Đông là một trong các yếu tố tạo rủi ro tăng giá.
Tại Anh, thị trường mới chỉ đánh giá khả năng tăng ngay trong tháng 9 ở mức tương đối thấp, nhưng đang định giá khả năng có các đợt tăng trong những tháng tiếp theo. Đáng chú ý hơn là lợi suất trái phiếu Anh tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007, làm gia tăng áp lực lên chi phí vay và tài khóa.
BOJ cân nhắc nâng lãi suất
Tại Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục phát tín hiệu về khả năng điều chỉnh chính sách ngay trong tháng 9. BOJ hiện định hướng lãi suất qua đêm quanh mức 1,0%. Thống đốc Kazuo Ueda cho biết BOJ sẽ xem xét kỹ diễn biến kinh tế và giá cả, đặc biệt là nguy cơ lạm phát tăng cao hơn dự kiến, trước cuộc họp chính sách ngày 17–18/9.
Kỳ vọng về việc BOJ tiếp tục nâng lãi suất đã góp phần hỗ trợ đồng yên trong thời gian gần đây, đồng thời đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản lên mức cao nhất trong nhiều năm. Diễn biến tại Nhật Bản được thị trường quốc tế theo dõi chặt chẽ, do việc BOJ tiếp tục thắt chặt chính sách có thể làm thay đổi dòng vốn đầu tư dựa trên chênh lệch lãi suất và tác động đến dòng vốn toàn cầu.
Trung Quốc tiếp tục ưu tiên ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng
Khác với xu hướng thắt chặt tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, Trung Quốc tiếp tục ưu tiên hỗ trợ nhu cầu trong nước trong bối cảnh tăng trưởng chưa đồng đều. Đồng nhân dân tệ đã tăng giá đáng kể so với USD trong thời gian qua. Tuy nhiên, giới chức Trung Quốc được cho là vẫn ưu tiên duy trì ổn định tỷ giá và hạn chế đồng tiền tăng quá nhanh nhằm tránh tạo thêm sức ép đối với xuất khẩu.
Bên cạnh đó, lượng tiền gửi ngoại tệ tại hệ thống ngân hàng Trung Quốc tiếp tục tăng và một số ngân hàng gia tăng nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ trong bối cảnh lợi suất tài sản bằng USD cao hơn đáng kể so với lợi suất tài sản nội địa.
Diễn biến này cho thấy mặc dù xu hướng sử dụng đồng nội tệ trong thương mại và thanh toán xuyên biên giới đang gia tăng tại châu Á, đồng USD và các tài sản bằng USD vẫn giữ vai trò quan trọng trong phân bổ vốn quốc tế.
Áp lực từ lợi suất trái phiếu và giá dầu đối với chính sách tiền tệ
Một trong những diễn biến nổi bật trên thị trường tài chính quốc tế hiện nay là lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế lớn tiếp tục duy trì ở mức cao. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm tiến gần ngưỡng 5%; tại Nhật Bản và Anh, lợi suất trái phiếu dài hạn cũng tăng đáng kể. Xu hướng này phản ánh kỳ vọng mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, đồng thời chịu tác động từ nguồn cung trái phiếu lớn, nhu cầu huy động vốn gia tăng và những lo ngại liên quan đến triển vọng tài khóa.
IMF gần đây cảnh báo, lợi suất trái phiếu tại các nền kinh tế phát triển gia tăng có thể làm tăng chi phí vay của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, đặc biệt trong bối cảnh nợ công toàn cầu vẫn ở mức cao.
Cùng với đó, giá dầu thế giới tiếp tục duy trì ở mức cao do căng thẳng địa chính trị và rủi ro nguồn cung tại Trung Đông. Giá năng lượng tăng đặt ra thêm thách thức đối với các ngân hàng trung ương. Mặc dù chính sách tiền tệ không thể trực tiếp xử lý các cú sốc từ phía cung, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài và lan tỏa sang giá hàng hóa, dịch vụ, tiền lương và kỳ vọng lạm phát, các ngân hàng trung ương có thể phải tiếp tục duy trì lập trường chính sách thận trọng hoặc thắt chặt.
Nhìn chung, diễn biến đầu tháng 9 cho thấy triển vọng chính sách tiền tệ toàn cầu đang trở nên thận trọng hơn trước áp lực lạm phát và giá năng lượng. Một số ngân hàng trung ương lớn đang đứng trước khả năng tiếp tục nâng lãi suất nếu áp lực lạm phát dai dẳng, trong khi các ngân hàng trung ương khác có thể duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn. Điều này cho thấy giai đoạn lãi suất cao trên toàn cầu có thể kéo dài hơn so với những kỳ vọng trước đây.
HN (Nguồn: Reuters, IMF, Fed)