Ngày 28/10/2026, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,75–4,00%, trong bối cảnh kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng mạnh nhưng lạm phát vẫn ở mức cao. Cùng với những động thái chính sách mới của các ngân hàng trung ương lớn, quyết định này cho thấy áp lực lạm phát đang khiến triển vọng lãi suất toàn cầu trở nên phức tạp hơn, đặt ra những thách thức đối với thị trường tài chính, tỷ giá, dòng vốn và điều hành chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Fed giữ nguyên lãi suất, tiếp tục thận trọng với lạm phát
Kết thúc cuộc họp chính sách ngày 27–28/10/2026, Ủy ban Thị trường mở Liên bang Mỹ (FOMC) quyết định duy trì biên độ lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,75–4,00%, phù hợp với kỳ vọng trước đó của thị trường. Quyết định được thông qua với 10 phiếu thuận và 2 phiếu phản đối. Hai thành viên phản đối là Thống đốc Fed Lisa Cook và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, cùng đề xuất tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.
Đáng chú ý, Fed nâng đánh giá về tình hình kinh tế Mỹ, nhận định hoạt động kinh tế đang mở rộng với tốc độ mạnh, thay cho đánh giá tăng trưởng ở mức vững chắc tại cuộc họp tháng 9. Theo thông cáo, chi tiêu trong nước tiếp tục duy trì khả năng chống chịu, tăng trưởng năng suất tích cực, đầu tư vốn mạnh và tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi.
Tuy nhiên, lạm phát vẫn ở mức cao so với mục tiêu 2%, khiến Fed tiếp tục duy trì lập trường thận trọng. FOMC nhấn mạnh việc tích lũy thêm thông tin kinh tế sẽ giúp xác định lập trường chính sách phù hợp nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu.
Việc xuất hiện hai phiếu phản đối theo hướng tăng lãi suất cho thấy vẫn tồn tại quan điểm muốn đẩy nhanh quá trình thắt chặt chính sách trong nội bộ FOMC. Dù vậy, đa số thành viên lựa chọn chờ thêm dữ liệu trước khi thực hiện điều chỉnh tiếp theo.
Tại cuộc họp báo sau quyết định, Chủ tịch Fed Kevin Warsh bày tỏ quan điểm rằng kinh tế Mỹ có thể tiếp tục duy trì tăng trưởng trong khi lạm phát từng bước được kiểm soát. Theo tường thuật của Reuters, ông nhấn mạnh Fed không nhất thiết phải làm suy yếu đáng kể hoạt động kinh tế hoặc thị trường lao động để đưa lạm phát trở lại mục tiêu.
Những thông điệp này cho thấy Fed đang cân nhắc giữa yêu cầu kiểm soát áp lực giá cả và hạn chế những tác động bất lợi không cần thiết đối với tăng trưởng và việc làm.
Khả năng tiếp tục tăng lãi suất vẫn hiện hữu
Sau quyết định giữ nguyên lãi suất tháng 10, sự chú ý của giới đầu tư chuyển sang cuộc họp chính sách cuối cùng của năm 2026, dự kiến diễn ra trong tháng 12.
Theo Reuters, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất sau cuộc họp tiếp tục phản ánh xác suất cao Fed sẽ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12. Một số thời điểm, xác suất hàm ý từ giá thị trường được ghi nhận quanh mức 80–85%.
Tuy nhiên, đây là kỳ vọng được suy ra từ giá các công cụ tài chính, không phải cam kết chính sách của Fed. Khả năng điều chỉnh lãi suất vẫn phụ thuộc vào các số liệu kinh tế công bố trong thời gian tới.
Các chuyên gia tại Goldman Sachs Asset Management nhận định Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 12, đặc biệt nếu giá năng lượng tăng thêm hoặc dữ liệu kinh tế tiếp tục cho thấy sức chống chịu mạnh. Trong trường hợp áp lực lạm phát kéo dài, khả năng thắt chặt bổ sung trong năm 2027 cũng không thể loại trừ.
Bên cạnh các yếu tố truyền thống như lạm phát và thị trường lao động, tác động của làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành chủ đề đáng chú ý trong phân tích triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ.
Việc mở rộng đầu tư vào trung tâm dữ liệu, hạ tầng công nghệ và năng lực tính toán có thể thúc đẩy tăng trưởng và năng suất dài hạn, nhưng đồng thời làm gia tăng nhu cầu vốn, năng lượng và các nguồn lực sản xuất trong ngắn hạn.
Nếu tăng trưởng năng suất được cải thiện đủ mạnh, nền kinh tế Mỹ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà không nhất thiết tạo ra áp lực lạm phát tương ứng. Ngược lại, nếu nhu cầu đầu tư tăng nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn cung, áp lực giá cả có thể kéo dài, khiến Fed phải duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến.
Như vậy, triển vọng lãi suất Mỹ trong những tháng tới vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến lạm phát, thị trường lao động, giá năng lượng và khả năng duy trì tăng trưởng kinh tế.
Chính sách tiền tệ toàn cầu tiếp tục phân hóa
Không chỉ tại Mỹ, các ngân hàng trung ương lớn đang đối mặt với những lựa chọn chính sách phức tạp khi áp lực lạm phát gia tăng trong khi triển vọng tăng trưởng và ổn định tài chính còn nhiều bất định.
Ngày 28/10, Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 2,50%. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh lạm phát cao hơn dự kiến, đặc biệt do tác động của giá năng lượng. BoC đồng thời điều chỉnh triển vọng lạm phát, dự báo lạm phát duy trì quanh mức 3% trong phần lớn năm 2027 trước khi trở lại gần mục tiêu 2% vào giữa năm 2028.
Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) lựa chọn giữ nguyên lãi suất ở mức 2,75% dù áp lực lạm phát còn cao. Diễn biến này cho thấy một số ngân hàng trung ương vẫn ưu tiên đánh giá tác động của các đợt tăng lãi suất trước đó thay vì tiếp tục thắt chặt ngay lập tức.
Tại châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đối mặt với bài toán cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tài chính. Theo Reuters, trước cuộc họp ngày 29/10, thị trường dự báo ECB tiếp tục giữ nguyên lãi suất tiền gửi ở mức 2,50%, song vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong những tháng tiếp theo nếu áp lực lạm phát kéo dài.
Đáng chú ý, biến động trên thị trường trái phiếu chính phủ châu Âu, đặc biệt tại Pháp, đang làm gia tăng chi phí vay vốn và tạo thêm sức ép đối với điều kiện tài chính khu vực euro. Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục tăng lãi suất có thể giúp kiềm chế lạm phát nhưng đồng thời làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng và ổn định tài chính.
Tại Nhật Bản, thị trường tiếp tục theo dõi quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) cũng chịu sức ép từ triển vọng lạm phát, đặc biệt là biến động giá năng lượng và chi phí sinh hoạt.
Nhìn chung, chính sách tiền tệ toàn cầu đang thể hiện sự phân hóa rõ nét. Trong khi một số ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát, các ngân hàng khác lựa chọn tạm dừng để đánh giá tác động đối với tăng trưởng và ổn định tài chính. Sự khác biệt về điều kiện kinh tế và áp lực giá cả khiến lộ trình chính sách của từng quốc gia khó có thể diễn ra đồng bộ.
Những quyết định chính sách cuối tháng 10/2026 cho thấy áp lực lạm phát vẫn là yếu tố chi phối quan trọng đối với định hướng điều hành của các ngân hàng trung ương lớn.
Dù Fed lựa chọn giữ nguyên lãi suất, việc nâng đánh giá tăng trưởng kinh tế cùng sự xuất hiện của hai phiếu phản đối muốn tăng lãi suất cho thấy khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách vẫn hiện hữu. Trong khi đó, những quyết định khác nhau của các ngân hàng trung ương cho thấy triển vọng lãi suất toàn cầu đang phân hóa theo điều kiện kinh tế của từng quốc gia.
Trong thời gian tới, xu hướng chính sách tiền tệ quốc tế sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến giá năng lượng, áp lực lạm phát, triển vọng tăng trưởng và mức độ ổn định của thị trường tài chính. Sự khác biệt trong lộ trình điều hành của Fed, ECB, BOJ và BOE có thể tiếp tục tạo ra biến động tỷ giá, lợi suất trái phiếu và dòng vốn quốc tế.
HN (Nguồn: Fed, BoC, Reuters)