Báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2026 của Mỹ cho thấy lạm phát tiếp tục duy trì áp lực, mặc dù tốc độ tăng giá đã chậm lại so với tháng trước. Kết quả này củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp cuối năm, đồng thời tác động đến thị trường tài chính quốc tế và triển vọng điều hành chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế mới nổi.
CPI Mỹ tiếp tục cao hơn kỳ vọng thị trường
Theo báo cáo công bố ngày 10/11/2026 của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, thấp hơn mức tăng 0,6% của tháng 9 nhưng cao hơn dự báo tăng 0,3% của các nhà kinh tế trong khảo sát Reuters.
CPI cơ bản, loại trừ hai nhóm hàng hóa có biến động giá lớn là thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức dự báo 0,2%. Đây là tháng thứ ba liên tiếp CPI cơ bản ghi nhận mức tăng 0,3%, cho thấy áp lực lạm phát nền tảng của nền kinh tế Mỹ vẫn tương đối dai dẳng.
Xét theo các nhóm hàng hóa và dịch vụ, giá năng lượng tăng 0,7% trong tháng 10, giảm mạnh so với mức tăng 5,2% của tháng 9. Trong đó, giá xăng tăng 1%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 9,1% của tháng trước. Diễn biến này là một trong những yếu tố góp phần làm chậm tốc độ tăng của CPI toàn phần.
Tuy nhiên, áp lực tăng giá vẫn hiện hữu ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ. Chỉ số giá thực phẩm tăng 0,5%, trong khi giá nhà ở tăng 0,3%, đóng góp hơn 30% vào mức tăng CPI toàn phần. Một số nhóm dịch vụ khác như chăm sóc y tế, giải trí, bảo hiểm xe cơ giới và giáo dục cũng tiếp tục ghi nhận mức tăng giá.
Như vậy, mặc dù tốc độ tăng CPI toàn phần đã giảm so với tháng trước, việc cả CPI toàn phần và CPI cơ bản đều cao hơn kỳ vọng cho thấy quá trình kiểm soát lạm phát của Mỹ vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt khi áp lực giá cả tiếp tục xuất hiện tại nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ.
Đáng lưu ý, BLS không công bố mức tăng so với cùng kỳ năm trước của CPI toàn phần và CPI cơ bản trong tháng 10/2026 do thiếu dữ liệu tháng 10/2025. Nguyên nhân xuất phát từ việc Chính phủ Mỹ đóng cửa trong năm 2025, làm gián đoạn hoạt động thu thập dữ liệu giá. Do đó, việc đánh giá diễn biến lạm phát tháng 10/2026 cần tập trung vào mức thay đổi so với tháng trước và xu hướng biến động của từng nhóm chỉ số.
Khả năng Fed duy trì thắt chặt chính sách tiền tệ
Theo Reuters, sau khi số liệu CPI được công bố, thị trường tiếp tục đánh giá khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 ở mức rất cao, trong đó phương án tăng 25 điểm cơ bản vẫn chiếm ưu thế. Ở góc độ dự báo, Deutsche Bank ngày 10/11 nhận định Fed có thể tăng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 1/2027 sau khi số liệu CPI mới nhất tiếp tục phản ánh áp lực lạm phát trên diện rộng. Trước đó, ngân hàng dự báo Fed tăng lãi suất vào tháng 12/2026 và tháng 3/2027. Deutsche Bank cũng không loại trừ khả năng Fed tăng 50 điểm cơ bản trong tháng 12, song đây chưa phải kịch bản cơ sở của ngân hàng.
Bên cạnh các quan điểm nghiêng về tiếp tục tăng lãi suất, một số quan chức Fed nhấn mạnh sự cần thiết phải cân nhắc tác động của chính sách tiền tệ thắt chặt đối với nền kinh tế.
Trong phát biểu ngày 10/11, Phó Chủ tịch Fed Michelle Bowman nhận định áp lực lạm phát vẫn dai dẳng và cần tiếp tục được kiểm soát. Tuy nhiên, bà không trực tiếp kêu gọi tăng lãi suất, đồng thời lưu ý việc đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu tăng và thị trường chứng khoán điều chỉnh đã khiến điều kiện tài chính thắt chặt hơn.
Theo bà Bowman, lợi ích của việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ cần được cân nhắc thận trọng với những tác động bất lợi đối với các lĩnh vực nhạy cảm với lãi suất. Bà cũng kỳ vọng áp lực lạm phát có thể giảm trong năm 2027 khi một số tác động liên quan đến giá năng lượng, địa chính trị và nhu cầu đầu tư trí tuệ nhân tạo dần suy yếu.
Những nhận định trên cho thấy, mặc dù triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ tiếp tục nghiêng về thắt chặt, quy mô và thời điểm điều chỉnh lãi suất vẫn phụ thuộc vào diễn biến lạm phát, thị trường lao động và điều kiện tài chính trong thời gian tới.
Thị trường tài chính quốc tế biến động
Ngay sau khi báo cáo CPI được công bố, thị trường tài chính quốc tế ghi nhận những biến động đáng kể, phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng đối với chính sách tiền tệ Mỹ.
Theo Reuters, trong phiên giao dịch ngày 10/11, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng khoảng 18,4 điểm cơ bản, lên 4,73%; lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 12,6 điểm cơ bản, lên 4,98%. Lợi suất kỳ hạn ngắn tăng mạnh phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng của nhà đầu tư đối với lộ trình lãi suất Fed. Diễn biến này cho thấy thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng theo hướng lãi suất có thể duy trì ở mức cao hơn và trong thời gian dài hơn so với dự kiến trước đó.
Trên thị trường ngoại hối, đồng USD tăng giá so với các đồng tiền chủ chốt, được hỗ trợ bởi triển vọng lãi suất Mỹ duy trì ở mức cao. Trong khi đó, giá vàng quốc tế giảm hơn 2% trong phiên do chịu áp lực từ đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu tăng. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng ghi nhận diễn biến điều chỉnh khi nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng chi phí vốn và tăng trưởng.
Nhìn chung, các diễn biến trên cho thấy kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed tiếp tục là yếu tố quan trọng chi phối thị trường tài chính quốc tế. Nếu áp lực lạm phát kéo dài, triển vọng duy trì lãi suất cao có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD và lợi suất trái phiếu, đồng thời gây sức ép đối với các tài sản nhạy cảm với lãi suất. Ngược lại, nếu áp lực giá cả giảm rõ rệt trong những tháng tới, kỳ vọng về mức độ thắt chặt chính sách của Fed có thể được điều chỉnh.
Triển vọng chính sách tiền tệ phụ thuộc vào diễn biến lạm phát
Báo cáo CPI tháng 10/2026 cho thấy quá trình kiểm soát lạm phát tại Mỹ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù tốc độ tăng CPI toàn phần đã chậm lại so với tháng trước, việc cả CPI toàn phần và CPI cơ bản đều cao hơn dự báo cho thấy áp lực giá cả chưa giảm bền vững.
Diễn biến này củng cố khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12/2026, đồng thời làm gia tăng sự quan tâm đối với triển vọng chính sách tiền tệ trong năm 2027. Tuy nhiên, mức độ và thời điểm điều chỉnh lãi suất vẫn phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế tiếp theo.
Trong thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi các dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ, đặc biệt là báo cáo chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 10, dự kiến công bố ngày 13/11, cùng các số liệu mới về lạm phát và thị trường lao động trước cuộc họp chính sách tiền tệ cuối năm của Fed. Đáng chú ý, báo cáo CPI tháng 11 dự kiến công bố ngày 10/12, sau cuộc họp Fed ngày 08–09/12.
Đối với các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, những diễn biến trên tiếp tục đặt ra yêu cầu chủ động theo dõi, phân tích và đánh giá tác động từ môi trường kinh tế quốc tế, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
HN (Nguồn: BLS, Fed, Reuters)