Những tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, áp lực lạm phát từ giá năng lượng, biến động của thị trường tài chính quốc tế cùng nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế trong nước đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, triển khai đồng bộ các công cụ, phối hợp với chính sách tài khoá, qua đó vừa góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, vừa tháo gỡ những điểm nghẽn trong cung ứng vốn, tạo dư địa giảm lãi suất và hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.
Linh hoạt điều tiết tiền tệ, bảo đảm thanh khoản hệ thống
Trong 10 tháng đầu năm 2026, NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ nhằm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Trước những diễn biến phức tạp của thị trường tài chính, tiền tệ quốc tế, NHNN duy trì các mức lãi suất điều hành, đồng thời linh hoạt điều tiết thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Theo đó, NHNN chủ động tăng khối lượng chào mua giấy tờ có giá, kéo dài kỳ hạn chào mua lên đến 91 ngày và tổ chức nhiều phiên giao dịch trong ngày nhằm đảm bảo cung ứng và hỗ trợ kịp thời thanh khoản cho hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Trong những giai đoạn thanh khoản thị trường chịu áp lực, NHNN tiếp tục sử dụng công cụ hoán đổi ngoại tệ - VND với khối lượng và kỳ hạn phù hợp để bổ sung nguồn vốn ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng, đồng thời duy trì chênh lệch lãi suất ở mức hợp lý nhằm hạn chế sức ép lên tỷ giá và thị trường ngoại tệ.
Bên cạnh việc sử dụng các công cụ điều tiết tiền tệ, NHNN cũng chủ động điều chỉnh một số quy định an toàn vĩ mô nhằm tạo thêm dư địa cung ứng tín dụng cho nền kinh tế, như ban hành Thông tư số 08/2026/TT-NHNN và Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, Quyết định số 1743/QĐ-NHNN và Thông tư 50/2026/TT-NHNN. Theo đó, NHNN cho phép các ngân hàng tính 50% số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR), đồng thời bổ sung quy định Thống đốc NHNN quyết định tỷ lệ khác trong từng thời kỳ. Tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn cũng được điều chỉnh từ 30% lên 40%, góp phần tạo điều kiện để các ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn, nhất là đối với những dự án có thời gian thu hồi vốn dài.
Nhờ việc triển khai đồng bộ các giải pháp, thanh khoản hệ thống ngân hàng được bảo đảm, hoạt động thanh toán, chi trả của các TCTD diễn ra thông suốt, trong khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm. Đến ngày 20/10/2026, lãi suất bình quân liên ngân hàng qua đêm ở mức 3,71%/năm, kỳ hạn một tuần 3,91%/năm, kỳ hạn hai tuần 5,1%/năm và kỳ hạn một tháng 4,95%/năm.
Những kết quả này cho thấy hiệu quả tích cực của việc phối hợp linh hoạt các công cụ điều hành, góp phần duy trì ổn định thị trường tiền tệ và tạo điều kiện để hệ thống ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn, hỗ trợ nền kinh tế
Cùng với việc bảo đảm thanh khoản hệ thống, NHNN tiếp tục chú trọng các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.
Theo đó, NHNN giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các NHTM triển khai giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, trong đó yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi của các giao dịch phát sinh mới và lãi suất tiền gửi niêm yết ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2 điểm phần trăm/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng có thêm cơ sở tham khảo, lựa chọn khi tiếp cận vốn tín dụng. NHNN Khu vực cũng tổ chức làm việc với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, đồng thời kiểm tra việc thực hiện các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất.
Việc kết hợp giữa duy trì lãi suất điều hành, hỗ trợ thanh khoản và tăng cường chỉ đạo, giám sát thực hiện giảm lãi suất thể hiện định hướng nhất quán của NHNN trong việc hỗ trợ giảm chi phí vốn cho nền kinh tế. Các giải pháp này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin tín dụng của người dân, doanh nghiệp.
Hướng dòng vốn tín dụng vào các động lực tăng trưởng
Bám sát các nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN tiếp tục triển khai các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp, hướng dòng vốn vào những lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các dự án trọng điểm và những động lực tăng trưởng của nền kinh tế.
Trong đó, NHNN chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn, như nâng mức cho vay giá trị nhỏ, mở rộng cấp tín dụng bằng phương tiện điện tử và chỉ đạo các TCTD triển khai giải pháp tín dụng đối với các ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng.
Đáng chú ý, NHNN đã chủ động tháo gỡ khó khăn về cơ chế tín dụng đối với 35 dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tổng nhu cầu vay vốn khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. Theo đó, 18 dự án được áp dụng cơ chế loại trừ dư nợ tín dụng phát sinh khỏi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng và 17 dự án được áp dụng cơ chế bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng.
Đến cuối tháng 9/2026, các ngân hàng thương mại (NHTM) đã cấp tín dụng cho 14 trong số 18 dự án thuộc nhóm được loại trừ tăng trưởng tín dụng, với tổng dư nợ đạt 129.450 tỷ đồng. Đối với nhóm được bổ sung hạn mức, NHNN đã thực hiện bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho một số NHTM để tạo điều kiện triển khai các dự án.
Việc áp dụng cơ chế tín dụng phù hợp với đặc thù của từng nhóm dự án cho thấy sự chủ động trong điều hành, góp phần tháo gỡ những vướng mắc về nguồn vốn, hỗ trợ triển khai các dự án có quy mô lớn, khả năng liên kết vùng và tác động lan tỏa đối với nền kinh tế.
Song song với đó, các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho những động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục được thúc đẩy. Tính đến ngày 16/10/2026, đã có 20 NHTM thông báo tham gia chương trình với quy mô khoảng 416.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 9/2026, 13 ngân hàng đã giải ngân khoảng 54.300 tỷ đồng cho 30.000 lượt khách hàng, với mức lãi suất phổ biến thấp hơn từ 1–2 điểm phần trăm so với lãi suất cho vay thông thường.
Các kết quả bước đầu cho thấy những nỗ lực của NHNN trong việc định hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực có khả năng thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời phát huy vai trò của hệ thống NHTM trong hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.
Đến ngày 21/10/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,77 triệu tỷ đồng, tăng 11,70% so với cuối năm 2025. Mặc dù tốc độ tăng thấp hơn mức 14,26% của cùng kỳ năm trước, quy mô tín dụng tiếp tục mở rộng, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và đầu tư của nền kinh tế.
Điều hành tỷ giá linh hoạt, góp phần ổn định thị trường ngoại hối
Trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế còn nhiều biến động, sự khác biệt trong định hướng chính sách tiền tệ giữa các ngân hàng trung ương lớn cùng diễn biến của đồng USD, lãi suất quốc tế và dòng vốn đầu tư tiếp tục đặt ra những thách thức đối với công tác điều hành tỷ giá.
Trước tình hình đó, NHNN tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, đồng thời phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ và linh hoạt can thiệp thị trường nhằm ổn định hoạt động ngoại hối, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Đến ngày 20/10/2026, tỷ giá giao dịch USD/VND trên thị trường liên ngân hàng ở mức khoảng 25.878 VND/USD, giảm 1,57% so với cuối năm 2025. Thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Đáng chú ý, việc sử dụng linh hoạt công cụ hoán đổi ngoại tệ - VND đã góp phần hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng, đồng thời duy trì chênh lệch lãi suất ở mức hợp lý nhằm hạn chế áp lực lên tỷ giá.
Những kết quả này có ý nghĩa tích cực trong bối cảnh cán cân thương mại chịu áp lực lớn trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong điều kiện đó, việc duy trì hoạt động ổn định của thị trường ngoại tệ cho thấy vai trò quan trọng của công tác điều hành tỷ giá linh hoạt, kết hợp với điều tiết thanh khoản và phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, thận trọng và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Tín dụng được hướng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng; đồng thời kiểm soát chặt lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Các TCTD được yêu cầu đơn giản hóa thủ tục, ứng dụng chuyển đổi số trong cấp vốn, nâng cao chất lượng hoạt động, quyết liệt xử lý nợ xấu và hạn chế nợ xấu phát sinh.
MN